Gepubliceerd op
Zo doen zij het

“Zonder goed plan faalt afstandsonderwijs”

Door de coronacrisis maakten veel scholen razendsnel de switch naar afstandsonderwijs. Het team van het Sint Jozefscollege in Aarschot stortte zich niet halsoverkop op die uitdaging. Directeurs Bart De Roeck en Mattias Paglialunga doen hun aanpak uit de doeken.

n.v.d.r. – Klasse maakte dit artikel tijdens de eerste coronapiek. Ondertussen zijn de omstandigheden en richtlijnen voor onderwijs gewijzigd. Up-to-date info lees je hier.

Directeurs Bart De Roeck en Mattias Paglialunga doen hun aanpak rond afstandsonderwijs uit de doeken.

Directeurs Bart De Roeck en Mattias Paglialunga: “Niet te snel, was onze boodschap naar ouders en naar het team.”

Even terug naar het begin: hoe reageerden jullie op het nieuws dat alle lessen geschorst werden in maart?

Mattias, directeur tweede en derde graad : “We gingen meteen op de rem staan. Dat was ook de boodschap naar ouders en naar het team: niet te snel. Ouders en leerlingen wisten dat ze vóór woensdag geen schoolse invulling konden verwachten. En aan het team vroegen we om niets concreets te ondernemen tot we een leidraad op tafel konden leggen. De richtlijnen die de overheid op dat moment meegaf, vormden ons voornaamste houvast. Focus op herhaling, geen verplichting, geen evaluatie.”

Wat werd het doel voor de eerste weken?

Bart, directeur eerste graad : “Met het directieteam en de coördinatoren zetten we de lijnen uit, over vakken en jaren heen. Het doel was duidelijk: vermijden dat onze leerlingen achterop raken in hun leertraject. Het schoolritme aanhouden en onze leerlingen niet lossen, want leren is een recht. Op maandag klopten we de leidraad af in overleg met het team.”

En dan was het aan de vakgroepen?

Mattias : “Inderdaad. Omdat die tot maandag op instructies moesten wachten, zette dat meteen veel druk op de ketel. Maar liever dat dan goedbedoelde initiatieven die alle kanten uitschieten. En we kennen ons team: natuurlijk hadden de leraren al overlegd en zaten er veel sterke ideeën klaar.”


Wat hebben leerlingen nodig om mee te kunnen in het derde trimester en het volgende schooljaar? We stelden duidelijke prioriteiten.

Bart De Roeck en Mattias Paglialunga - directeurs

Welke richtlijnen kregen de leraren mee?

Bart : “’Wat hebben leerlingen zeker nodig om mee te kunnen in het volgende trimester?’ We stelden duidelijke prioriteiten. Geziene leerstof inoefenen stond met stip op nummer 1. Gevolgd door remediëring: aandacht voor leerlingen die nog leerstof moesten inhalen en studiecoaching voor wie normaal extra begeleiding krijgt.”

Geen nieuwe leerstof dus?

Mattias : “Dat was bij de start alleszins geen prioriteit. Geziene leerstof verbreden kwam pas op de derde plaats en was nadrukkelijk vrijblijvend. Zo daagde de vakgroep biologie de leerlingen uit om zelf een insectenhotel te bouwen. Kregen nieuwsgierige tweedejaars al kortverhalen over Sherlock Holmes toegespeeld als proevertjes voor het volgende trimester. En wie dat wou, kreeg ook de kans om te verdiepen, bijvoorbeeld een live les om ook digitaal perspectief te leren tekenen in onze kso-richting. Helemaal vrijblijvend, niet verplicht.”

Bart : “Tegelijk hielden we ook al rekening met een wijziging van de richtlijnen. experimenterden we met screencasts en dachten we na hoe we stages konden ombuigen naar webinars of videolessen. En bereidden we ons voor op een scenario met preteaching. Een leidraad daarvoor lag klaar en bespraken we ook met de ouderraad.”

Hoe bewaakten jullie de werkdruk?

Bart : “Vakgroepen kregen duidelijk mee dat de werkdruk omlaag moest en in proportie moest zijn tot het aantal lesuren van hun vak. In het secundair bestaat natuurlijk het gevaar dat je niet weet waar andere vakken mee bezig zijn en je leerlingen bedolven raken onder een berg goedbedoelde taken. Elke vakgroep legde zijn voorstel eerst voor aan ons zodat iemand het overzicht hield. En we stuurden ook een bevraging naar ouders en leerlingen. Daaruit bleek dat leerlingen 4 tot 5 uur per dag werken. De geluiden van leerlingen die kraken onder de werkdruk kregen we hier dus niet. Maar we zaten wel aan meer dan de 10 uur werk die Tim Surma adviseerde.”

Directeurs Bart Deroeck en Mattias Paglialunga doen hun aanpak rond afstandsonderwijs uit de doeken.

Directeurs Bart De Roeck en Mattias Paglialunga: “Leerlingen kregen te veel berichtjes via Smartschool: verwarrend.”

Iets anders waar leerlingen en ouders over klagen: een overvloed aan platformen.

Mattias : “Van die valkuil waren we ons van meet af aan bewust. ‘Gebruik alleen Smartschool en Office 365’, daar hamerden we op. Voor leerlingen het vertrouwde platform, en dat wilden we optimaal benutten. Bied je online tools, digitale oefeningen of filmpjes aan? Prima, maar link er altijd naar vanuit de vertrouwde Smartschoolomgeving. En begin niet met een overdosis Kahoot, Nearpod en Mentimeters als je leerlingen dat nog niet kennen.”

Leerlingen ontvingen hun opdrachten dus enkel via Smartschool?

Bart : “Inderdaad. Maar ook wij kregen af te rekenen met ruis op onze communicatie. Het was de bedoeling dat we enkel de vakken en de agenda zouden gebruiken om opdrachten te communiceren. En toch stuurden heel wat leraren nog snel een berichtje met extra uitleg. Met de beste bedoelingen, maar dat werd al gauw heel verwarrend. En we waren ook te vaag over het onderscheid tussen opdrachten waarvoor we van iedereen een inspanning verwachten – herhalen en remediëren – en de aanvullende taken.”

Welke afspraken maakten jullie rond lessen streamen?

Mattias : “We gaven vakgroepen mee dat ze met Smartschool Live en Teams mochten experimenteren. Synchroon afstandsonderwijs is erg handig voor een vragenuurtje en gerichte feedback. Het heeft ook nadelen: niet elke leerling kan de computer zomaar opeisen op vaste tijdstippen. Zeker met broers en zussen of thuiswerkende ouders is dat voor veel gezinnen niet haalbaar. Wie een livesessie organiseert, vroegen we om die enkele keren te herhalen tijdens de week. Zo kon elke leerling kiezen uit verschillende momenten. En wie thuis echt de hardware miste, bezorgden we een laptop van de school. Die noden brachten we meteen in kaart.”


Deze crisis werkt verbindend. ‘Laat me met rust’ is een boodschap die we nog niet kregen.

Bart De Roeck en Mattias Paglialunga - directeurs

Hoe hielden jullie de vinger aan de pols?

Bart : “Titularissen belden rond en we stuurden ook een bevraging naar ouders en leerlingen. Onze verwachtingen rond zelfsturing waren niet voor elke leerling haalbaar, merkten we al. Autonomie is een vaardigheid die we opbouwen van 1 naar 6. Onze leerlingen van de eerste graad kregen dus een overzichtsschema met daarop netjes de opdrachten voor elk vak. Van onze laatstejaars verwachten we dat ze zelf structuur aanbrengen. Bleek dat de overgang naar meer zelfsturing voor onze derdejaars soms te bruusk was. Dus stuurden we bij en bezorgden we hen ook weekschema’s.”

Hoe motiveerden jullie leerlingen?

Mattias : “Een crisis werkt verbindend. Reacties van ouders en leerlingen waren positief. ‘Laat me met rust’ is een boodschap die we niet kregen. We kennen onze pappenheimers, weten wie we in de gaten moeten houden. Directe feedback werkt. Een taak uploaden, een digitale toets afleggen. Niet om te evalueren, wel om bij te sturen en voldoende prikkels te geven. Online probeerden we de vibe van het schoolleven te behouden. Leuke foto’s van de bijenhotels, sportoefeningen op de website of onze social media. En ook voor het team werkte de noodsituatie verbindend. Toen we zagen met welke rotvaart elke vakgroep een zinvol en gecoördineerd aanbod had uitgewerkt, blonken we van trots.”

Directeurs Bart De Roeck en Mattias Paglialunga doen hun aanpak rond afstandsonderwijs uit de doeken.

Directeurs Bart De Roeck en Mattias Paglialunga: “Online behouden we de vibe van het schoolleven.”

Hoe kijken jullie naar de weken die komen?

Mattias : “De vraag is vooral hoe lang deze crisis nog duurt, hoe lang we efficiënt onderwijs kunnen aanbieden en of we onze leerlingen en leraren gezond en gemotiveerd kunnen houden. Een groot vraagteken voor ons, maar nog veel meer voor lagere scholen en secundaire scholen met meer kansarmoede.”

Het beste van Klasse in je mailbox?

  • Al 58.000 leraren zijn abonnee
  • 1 keer per week en helemaal gratis
  • Verhalen van collega’s, concrete praktijktips, exclusieve wedstrijden ...