Gepubliceerd op
Zo doen zij het

“Zonder goed plan faalt afstandsonderwijs”

Door de coronacrisis maken veel scholen razendsnel de switch naar afstandsonderwijs. Het team van het Sint Jozefscollege in Aarschot stortte zich niet halsoverkop op die uitdaging. Directeurs Bart De Roeck en Mattias Paglialunga doen hun aanpak uit de doeken.

Directeurs Bart De Roeck en Mattias Paglialunga doen hun aanpak rond afstandsonderwijs uit de doeken.

Directeurs Bart De Roeck en Mattias Paglialunga: “Niet te snel, was onze boodschap naar ouders en naar het team.”

Even terug naar het begin: hoe reageerden jullie op het nieuws dat alle lessen geschorst werden?

Mattias, directeur tweede en derde graad : “We gingen meteen op de rem staan. Dat was ook de boodschap naar ouders en naar het team: niet te snel. Ouders en leerlingen wisten dat ze vóór woensdag geen schoolse invulling konden verwachten. En aan het team vroegen we om niets concreets te ondernemen tot we een leidraad op tafel konden leggen. De richtlijnen die de overheid op dat moment meegaf, vormden ons voornaamste houvast. Focus op herhaling, geen verplichting, geen evaluatie.”

Wat werd het doel voor de komende weken?

Bart, directeur eerste graad : “Met het directieteam en de coördinatoren zetten we de lijnen uit, over vakken en jaren heen. Het doel was duidelijk: vermijden dat onze leerlingen achterop raken in hun leertraject. Het schoolritme aanhouden en onze leerlingen niet lossen, want leren is een recht. Op maandag klopten we de leidraad af in overleg met het team.”

En dan was het aan de vakgroepen?

Mattias : “Inderdaad. Omdat die tot maandag op instructies moesten wachten, zette dat meteen veel druk op de ketel. Maar liever dat dan goedbedoelde initiatieven die alle kanten uitschieten. En we kennen ons team: natuurlijk hadden de leraren al overlegd en zaten er veel sterke ideeën klaar.”


Wat hebben leerlingen nodig om mee te kunnen in het derde trimester en het volgende schooljaar? We stelden duidelijke prioriteiten.

Bart De Roeck en Mattias Paglialunga - directeurs

Welke richtlijnen kregen de leraren mee?

Bart : “’Wat hebben leerlingen zeker nodig om mee te kunnen in het derde trimester en het volgende schooljaar?’ We stelden duidelijke prioriteiten. Geziene leerstof inoefenen stond met stip op nummer 1. Gevolgd door remediëring: aandacht voor leerlingen die nog leerstof moesten inhalen en studiecoaching voor wie normaal extra begeleiding krijgt.”

Geen nieuwe leerstof dus?

Mattias : “Dat was bij de start alleszins geen prioriteit. Geziene leerstof verbreden kwam pas op de derde plaats en was nadrukkelijk vrijblijvend. Zo daagt de vakgroep biologie de leerlingen uit om zelf een insectenhotel te bouwen. Krijgen nieuwsgierige tweedejaars al kortverhalen over Sherlock Holmes toegespeeld als proevertjes voor het volgende trimester. En wie dat wil, krijgt ook de kans om te verdiepen, bijvoorbeeld een live les om ook digitaal perspectief te leren tekenen in onze kso-richting. Helemaal vrijblijvend, niet verplicht.”

Bart : “Tegelijk hielden we ook al rekening met een wijziging van de richtlijnen. Experimenteren we met screencasts en denken we na hoe we stages kunnen ombuigen naar webinars of videolessen. En bereiden we ons voor op een scenario met preteaching. Een leidraad daarvoor ligt klaar en bespreken we ook met de ouderraad.”

Hoe bewaken julie de werkdruk?

Bart : “Vakgroepen kregen duidelijk mee dat de werkdruk omlaag moet en in proportie moet zijn tot het aantal lesuren van hun vak. In het secundair bestaat natuurlijk het gevaar dat je niet weet waar andere vakken mee bezig zijn en je leerlingen bedolven raken onder een berg goedbedoelde taken. Elke vakgroep legde zijn voorstel eerst voor aan ons zodat iemand het overzicht houdt. En we stuurden ook al een bevraging naar ouders en leerlingen. Daaruit blijkt dat leerlingen 4 tot 5 uur per dag werken. De geluiden van leerlingen die kraken onder de werkdruk krijgen we hier dus niet. Maar we zitten wel aan meer dan de 10 uur werk die Tim Surma adviseert.”

Directeurs Bart Deroeck en Mattias Paglialunga doen hun aanpak rond afstandsonderwijs uit de doeken.

Directeurs Bart De Roeck en Mattias Paglialunga: “Leerlingen kregen te veel berichtjes via Smartschool: verwarrend.”

Iets anders waar leerlingen en ouders over klagen: een overvloed aan platformen.

Mattias : “Van die valkuil waren we ons van meet af aan bewust. ‘Gebruik alleen Smartschool en Office 365’, daar hamerden we op. Voor leerlingen het vertrouwde platform, en dat wilden we optimaal benutten. Bied je online tools, digitale oefeningen of filmpjes aan? Prima, maar link er altijd naar vanuit de vertrouwde Smartschoolomgeving. En begin niet met een overdosis Kahoot, Nearpod en Mentimeters als je leerlingen dat nog niet kennen.”

Leerlingen ontvingen hun opdrachten dus enkel via Smartschool?

Bart : “Inderdaad. Maar ook wij kregen af te rekenen met ruis op onze communicatie. Het was de bedoeling dat we enkel de vakken en de agenda zouden gebruiken om opdrachten te communiceren. En toch stuurden heel wat leraren nog snel een berichtje met extra uitleg. Met de beste bedoelingen, maar dat werd al gauw heel verwarrend. En we waren ook te vaag over het onderscheid tussen opdrachten waarvoor we van iedereen een inspanning verwachten – herhalen en remediëren – en de aanvullende taken.”

Welke afspraken maakten jullie rond lessen streamen?

Mattias : “We gaven vakgroepen mee dat ze met Smartschool Live en Teams mochten experimenteren. Synchroon afstandsonderwijs is erg handig voor een vragenuurtje en gerichte feedback. Het heeft ook nadelen: niet elke leerling kan de computer zomaar opeisen op vaste tijdstippen. Zeker met broers en zussen of thuiswerkende ouders is dat voor veel gezinnen niet haalbaar. Wie een livesessie organiseert, moet die misschien enkele keren herhalen tijdens de week. Zo kan elke leerling kiezen uit verschillende momenten. En wie thuis echt de hardware mist, willen we een laptop van de school bezorgen. Die noden brachten we meteen in kaart.”


Deze crisis werkt verbindend. ‘Laat me met rust’ is een boodschap die we nog niet kregen.

Bart De Roeck en Mattias Paglialunga - directeurs

Hoe houden jullie de vinger aan de pols?

Bart : “Titularissen bellen rond en we stuurden ook een bevraging naar ouders en leerlingen. Onze verwachtingen rond zelfsturing zijn niet voor elke leerling haalbaar, merkten we al. Autonomie is een vaardigheid die we opbouwen van 1 naar 6. Onze leerlingen van de eerste graad krijgen een overzichtsschema met daarop netjes de opdrachten voor elk vak. Van onze laatstejaars verwachten we dat ze zelf die structuur aanbrengen. Bleek dat de overgang naar meer zelfsturing voor onze derdejaars soms te bruusk was. Dus sturen we bij en bezorgen we hen vanaf nu ook weekschema’s.”

Hoe motiveren jullie leerlingen?

Mattias : “Deze crisis werkt verbindend. Reacties van ouders en leerlingen zijn positief. ‘Laat me met rust’ is een boodschap die we nog niet kregen. We kennen onze pappenheimers, weten wie we in de gaten moeten houden. Directe feedback werkt. Een taak uploaden, een digitale toets afleggen. Niet om te evalueren, wel om bij te sturen en voldoende prikkels te geven. Online proberen we de vibe van het schoolleven te behouden. Leuke foto’s van de bijenhotels, sportoefeningen verschijnen op de website of onze social media. En ook voor het team werkt deze situatie verbindend. Toen we zagen met welke rotvaart elke vakgroep een zinvol en gecoördineerd aanbod had uitgewerkt, blonken we van trots.”

Directeurs Bart De Roeck en Mattias Paglialunga doen hun aanpak rond afstandsonderwijs uit de doeken.

Directeurs Bart De Roeck en Mattias Paglialunga: “Online behouden we de vibe van het schoolleven.”

Hoe kijken jullie naar de weken die komen?

Bart : “Voor onze school loopt afstandsleren op dit moment vrij aardig, als je bekijkt hoe drastisch we alles moesten omgooien. Binnen de graden kunnen we met leerstof schuiven als dat nodig blijkt. Voor de overstap naar een andere graad ligt dat lastiger.”

Mattias : “De vraag is vooral hoe lang deze crisis nog duurt, hoe lang we op deze manier efficiënt onderwijs kunnen aanbieden en of we onze leerlingen kunnen blijven motiveren. Een groot vraagteken voor ons, maar nog veel meer voor lagere scholen en secundaire scholen met meer kansarmoede.”

Haal Klasse Magazine in je bubbel

  • 4 kwaliteitsnummers met inspiratie van leraren en experts.
  • Fraai ondersteunend materiaal: kalender, poster, zorgkaartjes ...
  • Je Lerarenkaart met meer dan 1000 voordelen in je brievenbus.