Gepubliceerd op
Zo doen zij het

Leren prioriteren met de ziekenhuisschool

Welke leerstof bied je nog aan nu het schooljaar er helemaal anders uitziet? Welke leerplandoelen selecteer je? Elke leraar zal ‘prioriteren’ na de paasvakantie. Rita De Canck, leraar algemene vakken in de Ziekenhuisschool Stad Gent doet het al jaren. Haar leerlingen zijn patiënten in het UZ Gent. Ze geeft 8 tips.

Portret Rita De Canck in Ziekenhuisschool Stad Gent

Rita De Canck: “Vakken bundelen kan een oplossing zijn. De leerling interviewt een wetenschapper of een econoom in het Frans. Dat levert een resultaat op voor Frans en biologie of economie.”

  1. Wat is nodig voor later?

  2. “Stel je als leraar bij je leerstof voor de volgende maanden de vraag: wat is de meerwaarde voor de leerling? Is het zinvol en motiverend als ik het kind dat laat doen? Heeft de leerling deze les nodig om volgend jaar mee te kunnen? Je kan afspreken met de leraar van volgend jaar. Leerstof die je niet kan geven, schuif je in overleg door. Op die manier maak je keuzes.”

  3. Bekijk elke leerling individueel

  4. “In de ziekenhuisschool gaan we voor een individuele benadering: we kijken naar de mogelijkheden van elk kind, maar ook naar zijn interesses. Een kind dat na een zwaar ongeval geen loodgieter meer kan worden, stellen we een administratieve richting voor die hij fysiek wel aankan. Als hij dat niet ziet zitten, zoeken we samen verder.”

    “Ook in deze crisis is maatwerk belangrijk. Schoolteams kunnen de noden en het toekomstperspectief van het kind inschatten of bevragen. Een kind dat al goed is in talen, maar minder met cijfers, kan je meer laten oefenen op wiskunde. Een leerling die voor zijn hogere studies veel talen nodig heeft, kan daar extra op focussen. Op die manier kan je nog meer differentiëren dan vroeger. Dat vraagt niet noodzakelijk meer tijd. Als je elk kind een ander onderwerp laat onderzoeken en voorstellen, kan je sneller door de leerstof fietsen. Geef kinderen die thuis niet de modernste computer hebben, aangepaste taken, met werkbundels of mobile-friendly opdrachten.”

  5. Prioriteer samen met je collega’s

  6. Overleg is cruciaal, zowel formeel als informeel. Samen met de leerling, de ouders, de thuisschool en de medische dienst bepalen we de verwachtingen en de doelstellingen. Na elke les noteren onze leraren hun observaties: hoe lukt het lichamelijk en cognitief, hoe zit het met de leer-en werkhouding, toont een kind veel motivatie en hoe functioneert het in groep? Wekelijks of tweewekelijks concretiseren onze leraren de doelstellingen op de klassenraad. In overleg. Zo vermijden ze dat er voor elk vak een wildgroei is aan taken of dat er irrelevante doelen gekozen worden.”

    “Bij de ziekenhuisschool overlegt de klastitularis over de doelstellingen met de leerling, de medische afdeling en eventueel met de ouders en de thuisschool. Op die manier sturen we onze klasaanpak bij en verfijnen we de doelen. Daarna observeren de leraren de leerling opnieuw tijdens de lessen en start er een nieuwe cyclus.”

  7. Bundel hoofd- en bijvakken

  8. “Wanneer scholen keuzes moeten maken, zetten sommige volop in op de hoofdvakken. Vakken die later niet meer aan bod komen, sneuvelen. Maar leerlingen krijgen slechts 1 uur aardrijkskunde en een paar uurtjes geschiedenis. Het is jammer om dat helemaal op te geven. Vakken bundelen kan een oplossing zijn. De leraar geschiedenis geeft een paar hoofdstukken door en de leerling maakt er een samenvatting van of schrijft een commentaar. Zijn collega van Nederlands verbetert die tekst en evalueert spelling, tekstopbouw en essentiële info. De leerling interviewt een wetenschapper of een econoom in het Frans. Dat levert een resultaat op voor Frans en biologie of economie. Op die manier kan je verschillende leerplandoelen behalen met 1 taak.”

    Portret Rita De Canck in Ziekenhuisschool Stad Gent

    Rita De Canck: “In de ziekenhuisschool kiest de leerling zijn informatiekanaal, op voorwaarde dat het kwalitatief is. Dat werkt motiverend.”

  9. Giet je leerstof in onderzoeksprojecten

  10. “Het is een meerwaarde om kinderen te leren leren, oplossingsgericht te leren denken en kritisch te leren zijn tegenover informatie op sociale media. Stimuleer dat met taken en opzoekwerk. Sommige leerlingen lezen liever een boek als achtergrond, anderen verkiezen het internet of bekijken graag een documentaire voor hun onderzoeksproject. In de ziekenhuisschool kiest de leerling zijn informatiekanaal, op voorwaarde dat het kwalitatief is. Dat werkt motiverend.”

  11. Modulair werken kan ook

  12. “Een andere mogelijkheid is dat je, eens terug op school, ‘marathon-lessen’ organiseert. Je geeft dan bijvoorbeeld 1 of 2 weken 3 lesuren per dag hetzelfde vak. In het methodeonderwijs gebeurt dat al. Die verdiepende manier van werken waarbij je leerlingen voldoende uitdaagt, kan heel motiverend zijn. Denk aan praktijklessen, die duren vaak een hele namiddag en leerlingen halen er veel voldoening uit. Na de lessen volgt er eventueel een toets (al dan niet open boek) die als examenpunt kan meetellen. Dat houdt de aandacht erbij en je kan zo de examenperiode inkorten.”

  13. Weeg het aantal taken af

  14. “Overstelp leerlingen niet met opdrachten, maar zet ze ook niet op non-actief door praktijkvakken te schrappen. Deze vakken aanpassen, vergt zeker creativiteit, maar als je te weinig verwacht, demotiveer je je leerlingen ook. Probeer een evenwicht te vinden tussen de doelen die je wil behalen en de draagkracht van je leerlingen. Toets bij je leerlingen af hoe het loopt en durf daarna bijsturen.”

  15. Evalueer de progressie

  16. “Scholen hebben veel vrijheid bij het evalueren, maak daar gebruik van. We moeten ons niet noodzakelijk op cijfers baseren, we hoeven zelfs geen examens af te nemen. We kunnen ons op de evolutie van de leerling baseren. Als een leerling altijd goed gepresteerd heeft, kan je daarmee rekening houden. Als hij van een zwakke beginsituatie positief evolueerde, telt dat ook. Hou de leerling niet tegen omdat het door omstandigheden een aantal taken niet volledig kon afwerken. De klassenraad heeft het recht om autonoom te beslissen. Denk daarbij toekomstgericht en evalueer positief realistisch: We moeten kinderen aanmoedigen om zich te ontwikkelen, hun talenten opzoeken en hen altijd stimuleren.”

    “Maar geef je leerling geen vergiftigd geschenk. Geef geen diploma als je denkt dat de leerling volgend jaar zal verdrinken in de leerstof. Als je goed uitlegt waarom je het diploma of A-attest niet toekent, zal de leerling dit makkelijker respecteren. Zeker als de beslissing er in overleg is gekomen, met bijvoorbeeld het CLB erbij.”

 

Bij de Pedagogische begeleidingsdienst van je koepel krijg je meer info over prioriteren:

Haal Klasse Magazine in je bubbel

  • 4 kwaliteitsnummers met inspiratie van leraren en experts.
  • Fraai ondersteunend materiaal: kalender, poster, zorgkaartjes ...
  • Je Lerarenkaart met meer dan 1000 voordelen in je brievenbus.