Gepubliceerd op
Schooltips

Zo maak je van speeltijd en middagpauze echte samenmomenten

Samen spelen, samen eten. Je leerlingen hebben nood aan die verbinding. Maar hoe verzoen je de veiligheids- en hygiëneregels met aandacht voor welbevinden? Leen Dom en Linde Van Reusel van de Karel de Grote Hogeschool geven praktische tips om van de pauzes een ontspannend en toch coronaproof samenmoment te maken.

  1. Stel groepen bewust samen

    Kinderen kijken vooral uit naar samenzijn met hun klasgenootjes en hun juf of meester. Ze hebben nood aan verbinding en sociaal contact. Wanneer kan dat beter dan tijdens de middagpauze en speeltijden?

    • Ook tijdens de speeltijden en middagpauze blijven de leerlingen in hun contactbubbel. Denk niet alleen na over welke kinderen je op vlak van leren samenzet, maar ook welke kinderen graag samen spelen.
    • Geef je leerlingen inspraak als je de groepen samenstelt. Let er op dat niemand uitgesloten wordt.
  2.  

  3. Geef kinderen vrijheid en inspraak

    Kinderen stappen tijdens de middagpauze en de speeltijden even uit de routine van een normale schooldag. Er is meestal minder regie van volwassenen dan tijdens de les. Ze maken tijdens de pauzes graag eigen keuzes.

    • Laat je leerlingen nog enkele keuzes maken. Wanneer en met wie ze eten lukt nu niet, maar of ze praten of zwijgen tijdens de maaltijd en wanneer ze van tafel gaan misschien wel?
    • Eet mee met de kinderen in de klas en denk samen na over hoe je dat moment gezellig maakt en welke regels er gelden. Zet een rustig muziekje op, laat de kinderen een tafelkleedje meebrengen en draai de banken naar elkaar.
    • Picknick bij droog weer op de speelplaats. Je leerlingen zitten op hun eigen dekentje en kiezen met wie ze spelen.
    • Laat kinderen ook vrij spelen: ze bepalen zelf de spelregels en gebruiken hun fantasie. Geleide activiteiten zijn verleidelijk in coronatijd, maar vrij spel bevordert de ontwikkeling en het welzijn van kinderen. Bewaak de veiligheidsregels.
  4.  

  5. Bied volop speelkansen

    Kinderen komen sneller tot intens spel als hun speelomgeving veel speelkansen biedt. Die creëer je door verschillende speelzones en spelmateriaal aan te bieden en activiteiten te organiseren.

    • Zoek samen met je leerlingen uit wat ze allemaal kunnen doen op de speelplaats. Selecteer de beste ideeën en noteer ze op een groot blad. Dat hang je op in de buurt van de speelplaats als inspiratiebron.
    • Deel je speelplaats op in zones: balspelen, actief spel (klimmen, springen, evenwicht), rustig en ingetogen spel (babbelen, lezen, hangen), creatief en fantasiespel (bouwen, stapelen), explorerend spel (ontdekken, uitpluizen, natuur beleven), sport en spel met wielen (fietsen, steppen, skaten). Maak een doorschuifsysteem, zodat alle kinderen de kans krijgen om in hun favoriete zone te spelen. Vergeet zeker de plekjes niet waar kinderen tot rust komen.
    • Denk na over welke ruimtes je nog kan gebruiken als speelzone. Misschien is er een parkje vlakbij waar een groep kinderen kan spelen, kan je wandelen in de buurt of is de parking een perfecte hinkelplaats?
    • Zet in op een mix van vrij spel, spel bedacht door de kinderen en spelideeën van leraren of eventueel een rustmoment voor wie dat wil. Misschien kan de turnleraar leuke, veilige speelideeën voor op de speelplaats bedenken?
    • Sommige kinderen spelen graag met kinderen van andere leeftijden. Laat de zesdeklassers een parcours maken voor de eersteklassers en vanop een afstandje supporteren.
  6.  

  7. Laat kinderen mee organiseren en pak het speels aan

    Veel spelmateriaal, verschillende contactbubbels afwisselend in de refter, samen eten in de klas, handen wassen … Wie gaat dat allemaal schoonmaken? Kinderen helpen graag: pak poetsen en handen wassen speels aan.

    • Kinderen poetsen zelf hun tafel.
    • Zesdeklassers beheren en poetsen in beurtrollen het uitleenwinkeltje met spelmateriaal op de speelplaats.
    • Laat de kinderen op het einde van de pauze hun eigen zone opruimen en maak er een ludieke speelgoedwash van.
    • Plaats samen met de kinderen 10 gevulde emmertjes en zeeppompjes op de speelplaats. Handen wassen gaat zo veel vlotter dan 1 voor 1 in die ene wastafel in de klas.
  8.  

  9. Denk vooruit

    Op korte termijn is het wellicht handig om de speeltijd en de middagpauze te beperken of te annuleren. Maar in september zal je opnieuw moeten nadenken over de middagpauze. Je kan nu al kleine en grotere aanpassingen testen.

    • Schakel nu over op enkel water drinken uit eigen drinkbussen. Een gezond en duurzaam alternatief voor chocomelk of andere dranken.
    • Denk na over hoe je je leerlingen zelfstandiger maakt tijdens de middagpauze.
    • Laat leerlingen meedenken en beslissen over de aanpak en organisatie van de middagpauze. Dat verhoogt hun welbevinden in en buiten coronatijd.

 

Zo maak je van speeltijd en middagpauze echte samenmomenten.

Meer info

Leen Dom (Expertisecentrum Pedagogische Ondersteuning in Kinderopvang en School) en Linde Van Reusel (Expertisecentrum Groeikracht in Onderwijs) van de Karel de Grote Hogeschool doen onderzoek naar de organisatie en beleving van middagpauzes in de basisschool.

Amke Bailleul van Speelmakers zorgde voor de illustratie.

Het beste van Klasse in je mailbox?

  • Al 58.000 leraren zijn abonnee
  • 1 keer per week en helemaal gratis
  • Verhalen van collega’s, concrete praktijktips, exclusieve wedstrijden ...