Gepubliceerd op
Specialist

De school is meer dan een kennisfabriek: 5 rollen

Volgens Van Dale is een school ‘een inrichting waar onderwijs wordt gegeven’. De coronacrisis legde bloot wat we al langer weten: een school is veel meer dan dat. Vijf onderwijsexperten vertellen over de verschillende rollen die een school vervult.
 

1 SOCIALE LIFT

“Het Vlaamse onderwijs bevestigt veelal de sociale kloof. Tegelijkertijd presteren sommige kansarme leerlingen tegen alle verwachtingen in toch heel sterk. Deze veerkrachtige leerlingen benutten de sociale hefboom van het onderwijs ten volle: ze werken zich dankzij het onderwijs op. Het ultieme doel van het gelijkekansenbeleid.”

Kristof De Witte, onderwijseconoom KULeuven


Naar school gaan is een gelijkmaker

Kristof De Witte - onderwijseconoom KULeuven

“We merken nu dat naar school gaan ook een gelijkmaker is: alle leerlingen beschikken over dezelfde materiële en immateriële elementen. Iedereen leert er in dezelfde omstandigheden. Zonder school spelen de verschillende thuissituaties veel meer mee: kansarme jongeren hebben geen rustige werkplek of laptop. Daardoor vergroot de kloof nog meer. Als je wilt dat veerkrachtige leerlingen een kans maken, moeten ze naar school gaan.”

 

2 MOESTUIN

“De noodkreet van ouders en maatschappij maakt duidelijk dat de school meer is dan een intellectuele kennismachine. Het is een heel rijke pedagogische omgeving voor een kind waar kennis opdoen, voorbereiden op de arbeidsmarkt, opvang, socialiseren … allemaal samenkomen. De coronacrisis is een wake-upcall om onze blik op onderwijskwaliteit te verruimen tot al die aspecten samen. Ze zijn cruciaal om een kind normaal te laten ontwikkelen.”

Lieven Viaene


Kinderen ervaren op school dat de wereld anders kan zijn

Lieven Viaene - hoofd van de inspectie

“Scholen laten kinderen groeien, dagen ze uit en confronteren ze met grenzen. Dat alle kinderen samen door dat proces moeten, is de rijkdom van de school die je thuis niet kan bieden. Dat is opvoeden. Kinderen zitten op school samen met gelijkgezinden én maken er kennis met diversiteit. Ze ontdekken er dat de wereld rondom hen anders kan zijn. Ze leren zich aanpassen als de omgeving verandert en zich daar waarmaken en gelukkig voelen.”

 

3 MINIMAATSCHAPPIJ

“Kleuters leren veel door interactie in spel en door elkaar te imiteren. Als de juf of meester een terugblikgesprek voert na hoekenwerk, doen ze inspiratie op. In het lager en secundair stimuleer je kinderen via coöperatieve werkvormen om samen te werken. Dat leer je niet uit boekjes, maar door het te doen. Leraren creëren daar bewust situaties voor: ze denken na over hoe ze groepen samenstellen en hebben oog voor kinderen die naast de groep dreigen te vallen.”

Ilse Aerden


Samenwerken leer je door het te doen, niet uit boekjes

Ilse Aerden - docent en onderzoeker UCLL

“De school is een kleine maatschappij. Kinderen maken ruzie, maar als ze daardoor weer mogen meespelen, is dat positief. Leraren ondersteunen die sociale vaardigheden. Kinderen hebben ze nodig in de klas en later in de maatschappij. Leraren hebben tijdens de coronacrisis goed ingespeeld op het samengevoel, maar je merkt dat dat nog niet voldoende is. Kinderen die aan de kant staan, hadden het extra moeilijk. De slogan ‘zorg voor jezelf en de andere’ moeten we vasthouden, ook op school.

 

4 VEILIG NEST

“Het Kinderrechtencommissariaat heeft meer dan 44.000 kinderen en jongeren bevraagd. Daaruit blijkt dat ze niet enkel hun vrienden, familie en hobby’s missen, maar ook hun school: 85% van de kinderen en 72% van de jongeren wilden terug naar school. Ze beseffen hoe belangrijk school voor hen is. Het is een plek voor sociaal contact, om je te amuseren en te ontspannen, maar ook om steun te vinden bij vrienden en leraren.”

Caroline Vrijens


Kinderen die het thuis moeilijk hebben, vinden hulp en steun op school

Caroline Vrijens - kinderrechtencommissaris

“Ruzie en geweld namen enorm toe in gezinnen. Daarom mochten kinderen uit kwetsbare gezinnen ook naar de noodopvang. Dat kinderen school missen, is een opsteker voor het onderwijs! De scholen wacht een belangrijke taak: kinderen met een moeilijke thuissituatie extra aandacht geven en intensief begeleiden als ze terugkeren naar school.”

 

5 LABORATORIUM

“Het sociale aspect van leren is essentieel. Leerlingen voelen dat ze samen leren, met hetzelfde bezig zijn, samen doelen bereiken. Dat werkt motiverend. Thuis alleen leren is vervelender, minder aantrekkelijk. Ook het contact met leraren is cruciaal: zij dragen leerstof goed over omdat ze leerlingen meenemen in een verhaal en vanuit hun kennis interesse opwekken. Een blik op de wereld bieden.”

Wim Van den Broeck


Samen leren, werkt motiverend

Wim Van den Broeck - professor ontwikkelings- en onderwijspsychologie VUB

Als je onderwijs individualiseert, maak je het overbodig. Dankzij de school delen we culturele kennis met elkaar. Je weet als leerling dat wat je samen leert voor een deel de cultuur is die je moet kennen om later de wereld te vernieuwen, zoals filosoof Hannah Arendt zegt.”

Haal Klasse Magazine in je bubbel

  • 4 kwaliteitsnummers met inspiratie van leraren en experts.
  • Fraai ondersteunend materiaal: kalender, poster, zorgkaartjes ...
  • Je Lerarenkaart met meer dan 1000 voordelen in je brievenbus.