Gepubliceerd op
Actueel

Wat is nieuw op 1 september 2020?

Wat móet jij weten voor het nieuwe schooljaar uit de startblokken schiet? Klasse selecteerde voor jou de highlights uit alle nieuwe maatregelen.

 


 

Meerdere onderwijsniveaus

Corona: wat zijn de gevolgen?

  1. Grote maatregelen schuiven op (bao en so)

    Het vernieuwde inschrijvingsrecht in het basis- en secundair onderwijs schuift op naar het schooljaar 2022-2023. Scholen die toch willen aanmelden voor de inschrijvingen voor schooljaar 2021-2022, kunnen een aanmeldingsdossier indienen bij de Commissie inzake Leerlingenrechten (tot 15 november 2020). En scholen voor gewoon onderwijs mogen leerlingen met een verslag voortaan inschrijven in overcapaciteit (in het basisonderwijs en eerste jaar secundair onderwijs).

    In de omzendbrieven voor basis- en secundair onderwijs vind je meer info over inschrijven en aanmelden voor het schooljaar 2020-2021 en 2021-2022.

    Ook het nieuwe ondersteuningsmodel moet schuiven. Tijdens het schooljaar 2020-2021 blijft het huidige ondersteuningsmodel van kracht. Er wordt wel 30 miljoen euro voorzien om extra ondersteuners aan te werven (bekijk deze presentatie voor meer info daarover). Ook de zorgenveloppe van het gewoon basisonderwijs wordt uitgebreid met een extra 23 miljoen voor leerlingondersteuning.

  2. Oriëntatie uitzonderlijk flexibeler (bao en so)

    In het secundair onderwijs zijn de toelatingsvoorwaarden voor 1A en 1B uitzonderlijk aangepast vanwege corona. Wie vorig schooljaar geen getuigschrift basisonderwijs haalde, mag dit schooljaar toch naar 1A. En wie wél een getuigschrift haalde, mag toch naar 1B. Bekijk deze presentatie voor meer info.

    Ook de oriëntatie naar het buitengewoon onderwijs of een IAC (individueel aangepast curriculum in het gewoon onderwijs) is flexibeler in het schooljaar 2020-2021. Als in de loop van het schooljaar blijkt dat een leerling niet op z’n plek zit, kan die via een attestwijziging naar een ander type of opleidingsvorm.

  3. Vaccinaties inhalen (bao, so en CLB’s)

    De CLB’s konden in het schooljaar 2019-2020 niet alle leerlingen vaccineren of laten deelnemen aan een systematisch contact, dus halen ze dit in tijdens het schooljaar 2020-2021. Je leest er meer over op Onderwijs Vlaanderen.

In de omzendbrieven vind je meer info over dringende coronamaatregelen in het basis- en secundair onderwijs.
 

Mijn loopbaan: wat verandert er?

  1. Vaste benoeming (bao, so, vo, dko)

    Op 1 januari 2021 voegt de Vlaamse Overheid eenmalig extra vacatures toe aan de jaarlijkse vacantverklaring voor de vaste benoemingen. Het gaat om de jobs van vastbenoemde personeelsleden die voor een volledig schooljaar een specifiek verlofstelsel nemen. En in het secundair onderwijs ook om de jobs die met overgedragen of herverdeelde uren-leraar zijn ingericht.

    Er komt ook een meldingsplicht voor vastbenoemden zonder opdracht. Een school of CVO die deze personeelsleden zelf geen wettig alternatief kan aanbieden, meldt ze aan de eerstvolgende reaffectatiecommissie(s). Die geven hem elders een wettige job.

  2. Knelpuntvakken: 8 jaar anciënniteit (bao en so)

    Nieuwe personeelsleden in een knelpuntambt of -vak kunnen vanaf 1 september 2020 tot 8 jaar anciënniteit laten valideren zonder nuttige ervaring te bewijzen. (Deze maatregel is onder voorbehoud tot het ontwerp van besluit is goedgekeurd.)

  3. Loopbaanonderbreking (alle niveaus m.u.v. universiteiten)

    Vanaf volgend schooljaar kan je ouderschapsverlof met een tiende opnemen, ook in schijven. Er komt een flexibele opname van loopbaanonderbreking voor ouderschapsverlof en medische bijstand, en op termijn ook loopbaanonderbreking voor mantelzorg.

Op Ronde van Vlaanderen 2020 vind je meer info over je loopbaan in het basis-, secundair, volwassenen- en deeltijds kunstonderwijs.
 

Officiële namen verplicht (so, ho, vo, dko)

Voortaan ben je verplicht om minstens de officiële naam van opleidingen, studierichtingen, vakken en modules te gebruiken. Niet alleen op diploma’s en getuigschriften, maar ook als je leerlingen en ouders informeert (ook op de website, sociale media …). Anders kan je een deel van je werkingsmiddelen verliezen.
 


 

Basisonderwijs

Leerplicht vanaf 5 jaar

  1. Minstens 290 halve dagen naar school

    Vanaf 1 september 2020 verlaagt de leerplicht van 6 naar 5 jaar. Vanaf dan moet iedere 5-jarige minstens 290 halve dagen op school zijn, al is maximale aanwezigheid het streefdoel. Net zoals bij oudere leerplichtigen beslist de directie welke afwezigheden aanvaardbaar zijn (bijvoorbeeld kinesitherapie of logopedie), maar afwezigheidsattesten zijn niet nodig.

    Is een 5-jarige geen 290 halve dagen aanwezig? Dan beslissen de klassenraden kleuter- en lager onderwijs of hij mag instappen in het lager onderwijs. Voor een groeipakket moet een 5-jarige ook minstens 290 halve dagen aanwezig zijn.

  2. Extra aandacht voor Nederlands

    In derde kleuterklas wordt extra ingezet op taalvaardigheid Nederlands, zodat alle leerlingen goed voorbereid starten in het eerste leerjaar. Vanaf het schooljaar 2021-2022 (dus nog niet 2020-2021!) komt er ook een verplichte taalscreening en een taalintegratietraject voor kleuters die onvoldoende Nederlands kunnen.

  3. Recht op levensbeschouwing

    In het officieel onderwijs heeft de verlaagde leerplicht ook gevolgen voor de lessen levensbeschouwing. Een 5-jarige is niet verplicht om levensbeschouwing te volgen, maar zijn ouders kunnen er wel om vragen. In dat geval sluit de kleuter aan bij de lessen levensbeschouwing in een lagere school.

Op Ronde van Vlaanderen 2020 vind je meer info over de leerplichtverlaging.
 

Maximumfactuur meerdaagse uitstappen stijgt

De maximumfactuur voor meerdaagse uitstappen stijgt tot 445 euro aan het einde van het lager onderwijs. De maximumfactuur voor materialen en activiteiten blijft ongewijzigd: 45 euro voor een kleuter en 90 euro voor een leerling lager onderwijs.
 


 

Secundair onderwijs

Meer samenwerking met bedrijfsleven

  1. Een bedrijfswerknemer voor de klas

    Vanaf 1 september 2020 kan je bedrijfswerknemers voor de klas zetten. Als voordrachtgever (max. 4 uur per week), of via het nieuwe systeem van duaal lesgeven. In dat geval krijgt de werknemer een deeltijds lesopdracht in een secundaire school, mét verkorte educatieve opleiding en behoud van salaris. Het proefproject duaal lesgeven duurt 2 jaar; het project rond voordrachtgevers loopt tot 31 augustus 2025.

  2. Leren op de werkvloer wordt toegankelijker

    Er komt een aanlooptraject duaal leren voor leerlingen die nog niet alle competenties hebben. En leerlingen die wel slagen voor de beroepsgerichte maar niet voor de algemene vorming, mogen voortaan – in bepaalde opleidingen – doorstromen van de tweede naar de derde graad (en daar de algemene vorming van beide graden verwerven).

    In de centra voor deeltijds onderwijs worden de naadloze flexibele trajecten (NAFT) nóg flexibeler. De vaste verdeling van 13u-15u-28u vervalt; voortaan vullen de betrokken partijen het traject samen in.

    In het buitengewoon onderwijs mag de sociaal maatschappelijke training voortaan leerlingen voorbereiden op onbetaalde arbeid, zoals vrijwilligerswerk en begeleid werk.

 

Veranderingen op het vlak van programmatie

  1. Nieuwe vestigingsplaatsen

    In het voltijds gewoon secundair onderwijs moet een studierichting, vak of module vanaf het schooljaar 2021-2022 doorgaan in de vestigingsplaats(en) waar het geprogrammeerd is. Later verplaatsen of uitbreiden, vereist een nieuwe programmatie.

    En het volledige secundair onderwijs (dus ook het buitengewoon en deeltijds onderwijs) moet een nieuwe vestigingsplaats voortaan vooraf laten goedkeuren door de Vlaamse Regering. Die controleert of de gebouwen bewoonbaar, veilig en hygiënisch zijn. Wil je tijdens het schooljaar snel verplaatsen of uitbreiden, bijvoorbeeld vanwege schade of omdat het aantal leerlingen toeneemt? Dan kan de Vlaamse Regering beslissen tot een verkorte procedure.

  2. Concordanties

    Bij de modernisering schakelt het secundair onderwijs om naar een nieuw studieaanbod volgens de vastgelegde concordantietabellen. Concordanties meld je uiterlijk 30 november van het voorgaande schooljaar bij AGODI. Concordanties waarbij er geen keuzemogelijkheden zijn, hoef je niet te melden.

  3. Duale opleidingen

    Een school die duaal leren uitrolt en de niet-duale variant daardoor niet meer organiseert, kan dat 2 jaar later opnieuw doen zonder programmatieprocedure.

  4. BuSO OV3 en OV4

    In het buitengewoon onderwijs opleidingsvorm 3 start op 1 september 2020 de modernisering. Als je een nieuwe studierichting, vak of module wil programmeren, moet je dat voortaan vooraf aanvragen (uiterlijk 30 november). Je bent verplicht om samen te werken met 1 of meer scholen voor gewoon secundair onderwijs. Samenwerken met centra voor deeltijds onderwijs mag ook.

    In opleidingsvorm 4 wordt de programmatie gelijkgesteld met die in het gewoon secundair onderwijs, met 1 verschil: de aanvraag moet uiterlijk 2 maanden op voorhand gebeuren.

    Ook nieuw: leerlingen kunnen voortaan tot 23 jaar ingeschreven zijn in opleidingsvorm 3 of 4 en daar 1 of meer studiebewijzen behalen.

  5. Centra voor deeltijds onderwijs

    In de centra voor deeltijds onderwijs vervalt vanaf het schooljaar 2021-2022 de vrije programmatie. Een centrum kan niet langer op elk moment van het schooljaar een opleiding inrichten. Net als de andere onderwijsniveaus moeten ze dit voortaan vooraf aanvragen (uiterlijk 30 november) of melden (uiterlijk 1 april).

 

Zittenblijven mag niet na negatief advies

Kreeg een leerling met een B-attest of A-attest met beperkingen bij de deliberatie een negatief advies over zittenblijven? Dan mag hij het jaar niet overdoen. Leerlingen die van 2B naar 2A, van 3 BSO naar 3 ASO/TSO/KSO, van 4 BSO naar 4 ASO/TSO/KSO of van 6 BSO naar 5 ASO/TSO/KSO gaan, worden niet als zittenblijvers beschouwd.

Op Ronde van Vlaanderen 2020 vind je meer informatie over zittenblijven.
 

Hertellingsmaatregel afgeschaft

Vanaf het schooljaar 2020-2021 wordt in het eerste jaar secundair onderwijs de hertellingsmaatregel bij een minimale leerlingenstijging of -daling afgeschaft.
 


 

Volwassenenonderwijs

Erkennen van Verworven Competenties (EVC)

Burgers die competenties hebben verworven op het werk of in hun vrije tijd, kunnen die voortaan in een Centrum voor Volwassenenonderwijs laten erkennen via een assessment. Als ze slagen, krijgen ze een bewijs van beroepskwalificatie. Combineren ze dit met een certificaat van de opleiding Aanvullende Algemene Vorming (AAV), dan krijgen ze ook een diploma secundair onderwijs.

Centra voor Volwassenenonderwijs die erkend zijn als EVC-testcentrum ontvangen vanaf 1 september 2020 een structurele financiering. Per geteste persoon krijgen ze aanvullende leraarsuren voor het daaropvolgende schooljaar.
 

Ruimer aanbod open modules NT2

Via open modules kunnen de Centra voor Basiseducatie en Centra voor Volwassenenonderwijs een selectie van basiscompetenties aanbieden op maat van de cursist, zoals wiskunde, Nederlands en alfabetisering. Dit aanbod wordt uitgebreid met een selectie van basiscompetenties uit het volledige studiegebied NT2 richtgraad 1, 2, 3 en 4.
 


 

Deeltijds kunstonderwijs

Laatste kans om enkele studierichtingen te organiseren

2020-2021 wordt het laatste schooljaar om de volgende studierichtingen te beginnen organiseren in een vestigingsplaats waar de academie vóór het decreet deeltijds kunstonderwijs een hogere graad organiseerde: beeldende en audiovisuele cultuur, danscultuur, woordkunst-dramacultuur, muziekcultuur of muziekgeschiedenis. Daarna gelden voor deze studierichtingen de gewone programmatieregels.
 

Meer kennisdelen tussen academies

Kennisdelen tussen academies wordt extra aangemoedigd met o.m. een academie-overschrijdende pedagogische studiedag.
 

Nieuwe instrumenten in de richting jazz-pop-rock

Voortaan kunnen ook de leerlingen jazz-pop-rock kiezen voor altviool, bastrombone, cello of eufonium (tot nu kon je die instrumenten enkel in de klassieke richting bespelen).
 

Middelen voor voordrachtgevers overdragen

Academies kunnen alle middelen voor voordrachtgevers die ze door de coronacrisis niet hebben benut in het schooljaar 2019-2020, eenmalig overdragen naar het schooljaar 2020-2021.
 


Dit artikel beschrijft de belangrijkste nieuwe maatregelen die ingaan op 1 september 2020. Het volledige overzicht vind je in dit document (pdf).

Het beste van Klasse in je mailbox?

  • Al 58.000 leraren zijn abonnee
  • 1 keer per week en helemaal gratis
  • Verhalen van collega’s, concrete praktijktips, exclusieve wedstrijden ...