Gepubliceerd op
Mening

“Leerlingen laten kiezen hoe ze leren, motiveert”

Leerlingen motiveren portret Louis Notte

“Laat leerlingen mee beslissen op school. Ook over hoe het er in de klas en op afstand aan toe gaat.” Dat vraagt de Vlaamse Scholierenkoepel (VSK). Over het belang van autonomie, informatie en participatie, óók in coronatijd: voorzitter Louis Notte (17).
 
 


 
“Na de herfstvakantie zijn de tweede en derde graad secundair gestart met gedeeltelijk afstandsonderwijs. Leerlingen beslissen voor een stuk opnieuw zelf hoeveel tijd ze thuis aan een makkelijk of moeilijk stuk leerstof besteden, of wanneer ze aan hun lesdag beginnen. Uit een bevraging van VSK blijkt dat veel leerlingen tijdens de eerste coronagolf die keuzevrijheid wel konden smaken.

Jongeren hebben nood aan dat soort autonomie. Met die autonomie leren omgaan is ook een essentiële vaardigheid voor later. In ons onderwijs krijgen leerlingen daar te weinig ruimte voor of hulp bij. Ze van jongs af betrekken en laten meedenken op school helpt leerlingen groeien naar meer zelfstandigheid. Geef ze daarom zo breed mogelijk inspraak op school.

Op niveau van het leefklimaat op school kan dat gaan over meedenken rond het schoolreglement, de speelplaats, het huiswerkbeleid of initiatieven om er ook in code oranje een leuk schooljaar van te maken. Door hen daarin een volwaardige rol te geven, voelen ze zich partner van de school. Die verbondenheid verhoogt hun sociale en psychologische welbevinden. Elke keer VSK betrokken wordt bij dat soort participatieve processen, horen we dat zowel directie, leraren als leerlingen het eindresultaat beter vinden dankzij de samenwerking.

Communicatie is daarbij hét aandachtspunt. Om te kunnen participeren, hebben leerlingen informatie op hun maat nodig. Leerlingen willen niet enkel weten wat mag en niet, maar ook waarom. Neem nu de mondmaskers. Als je daarover samen met leerlingen afspraken maakt en vertelt waarom ze zinvol zijn, zullen ze die sowieso beter naleven. We zien scholen die dat goed doen, via Instagram of een filmpje bijvoorbeeld.


Leerlingen zien leraren het vaakst aan het werk. Hen feedback laten geven over het klasgebeuren is dus zinvol.

Maar leerlingenparticipatie moet verder gaan dan een leerlingenraad die meebeslist over kledingvoorschriften. Inspraak over wat en hoe je leert staat al heel lang bovenaan de verlanglijst van VSK. Het toetsbeleid, het leerklimaat in de klas, het lessenrooster, de invulling van afstandsonderwijs … Laat leerlingen ook daarover hun zeg doen. Dat betrekt je leerlingen beter bij hun leerproces en motiveert hen ook meer.

Plus: dat soort input biedt voor de leraar zelf een immense meerwaarde. De leerlingen zien die leraren het vaakst aan het werk en kunnen dus zinvolle feedback geven, op voorwaarde dat je die op de juiste manier vraagt – VSK heeft er een feedbacktool voor. Op basis daarvan kunnen leraren zich als professional ontwikkelen. En dat komt de kwaliteit van ons onderwijs alleen maar ten goede.

We stellen helaas vast dat leerlingenparticipatie nog altijd niet vanzelfsprekend is. De lockdown in de eerste coronagolf was voor leerlingen – net als voor iedereen – een erg lastige periode. Maar wat leerlingen ervan vonden, is lang een zwarte doos gebleven. Beleidsmakers en veel scholen wisten het niet. Ze vroegen het ook niet. VSK wel.


Laat leerlingen mee-weten, mee-doen, mee-denken en mee-beslissen over hun leerproces. Ook op afstand.

In onze septemberbevraging gaf bijna de helft van de 10.000 deelnemende leerlingen aan geen enkel klasgesprek te hebben gehad over corona en de impact op hun leven. Het kan nochtans wél: een school in Gent organiseert 2 keer per week een kringgesprek en een directeur in Heusden-Zolder spreekt tweewekelijks met de vijfde- en zesdejaars over hun ervaringen met het afstandsonderwijs.

Er zijn gelukkig ook lessen getrokken uit de lockdown: VSK werkt samen met het Onderwijsministerie aan een jongerencampagne over mondmaskers en aan een beter toekomstperspectief voor leerlingen. Ook bij de keuze om naar code oranje te gaan, hebben jongeren hun zeg kunnen doen.

In tijden dat de democratie in veel landen onder druk staat, moet onderwijs het goede voorbeeld geven. Zorg dat jongeren zich gehoord voelen. Laat leerlingen mee-weten en creëer kansen om mee te doen, te denken en te beslissen. Ook op afstand. Dat moet niet meteen perfect. Experimenteer. Geef leerlingen verantwoordelijkheid om het leef- én leerklimaat op school beter te maken, en engageer je als team om hen daarbij te helpen.”
 

Louis Notte, voorzitter VSK

 

Participatieaanbod op maat van jouw school

De Vlaamse Scholierenkoepel heeft voor elke secundaire school een aanbod op het vlak van leerlingenparticipatie, ook in coronatijden.

  • Een leerlingenraad opstarten? Of je bestaande leerlingenraad helpen?
  • Iets veranderen op school met draagvlak bij leerlingen en leraren?
  • Leerlingen inzetten om het welbevinden van andere leerlingen op school te verhogen via peersupport met De Conflixers?

VSK zorgt voor een boost op maat van je school. Er is een coronaproof aanbod voor leerlingen, leraren en directeurs. Bekijk het volledige aanbod.

Het beste van Klasse in je mailbox?

  • Al 58.000 leraren zijn abonnee
  • 1 keer per week en helemaal gratis
  • Verhalen van collega’s, concrete praktijktips, exclusieve wedstrijden ...