Gepubliceerd op
Gesprekstips

Leerlingen met sombere gedachten? Geef ze perspectief

“Corona ontregelt leerlingen, ook als ze daarvoor geen psychische problemen hadden”, zegt psychiater Sofie Crommen. “Vooral jongeren voelen zich eenzaam tijdens de coronacrisis. School is een belangrijke factor om die sombere gedachten te doorbreken.” Met haar tips geef jij je leerlingen weer perspectief.

Portret Sofie Crommen

Sofie Crommen – psychiater: “School geeft een leerling niet alleen structuur, maar ook een doel. Een reden om op te staan.”

Voor de hele klas

“Tijdens de eerste lockdown heerste een gevoel van ‘samen de schouders eronder, dan is het hopelijk snel voorbij’. Daarna groeide het besef dat deze situatie nog lang zal duren. Dat weegt zwaar, zeker voor jongeren. Daarom is het belangrijk dat jij als leraar positief blijft en voor lichtpuntjes zorgt.”

  1. Straal zelf rust uit naar je leerlingen

  2. “Natuurlijk hebben ook leraren af en toe een offday, zeker in coronatijd. Maar in deze woelige tijden ben jij de kapitein die het schip door de stormen leidt. Probeer daarom zo veel mogelijk rust uit te stralen naar je leerlingen, ook al heb je het zelf moeilijk.

    “Negativiteit is besmettelijk en werkt verlammend. Als jij meegaat in alle angst en stress, dan voed je die gevoelens bij je leerlingen. Besef dat dit geen gewoon schooljaar is. Kijk dus niet te ver vooruit, maar focus op de dag of week die komt. Zo maak je het leven behapbaar.”

  3. Waardeer hun inspanningen tegen corona

  4. “De media schilderen jongeren vaak negatief af. Alsof het hun schuld is dat corona hoogtij viert, terwijl ook volwassenen gaan shoppen en terrasjes meepikken. Maar ook scholen focussen vooral op wat ze verkeerd doen: ‘Geen mondmasker? Naar de directeur!’”

    “Maar doe het maar eens, op die leeftijd: je eigenbelang opzij zetten. Jongeren missen door corona veel dingen die hun leven zin geven, terwijl ze zelf geen risicopatiënt zijn. Die opofferingsgezindheid mogen we meer waarderen. Spreek dus zeker uit dat je het knap vindt hoe je leerlingen zich door deze crisis slaan.”

  5. Verzin alternatieven om mijlpalen te vieren

  6. “16-18-jarigen leven toe naar de proclamatie en het eindejaarsbal. Ze verheugen zich op studeren, op kot gaan, nieuwe vrienden maken. Corona dwingt hen om al die mijlpalen in mineur te vieren. Dat is heel treurig, want die momenten kunnen ze nooit meer overdoen.”

    “Natuurlijk zoeken scholen naar coronaproof alternatieven. Waarom niet mét de leerlingen? Zo geef je ze niet alleen een bezigheid, maar ook een perspectief. Durf je nog niet zo ver vooruit kijken? Laat leerlingen dan in groepen een scenario A, B en C voor de proclamatie uitdenken. Met zuchten dat jullie het ‘tegen dan wel zien’, ontneem je leerlingen alle hoop.”


    Doe het maar eens, op die leeftijd: je eigenbelang opzij zetten.

    Sofie Crommen - psychiater
  7. Hou rekening met vriendschappen

  8. “Als je bubbels vormt, hou dan rekening met de vriendschappen tussen leerlingen. Veel extra moeite is het niet, en het maakt een groot verschil. Vraag leerlingen desnoods om het onderling te regelen, terwijl jij bemiddelt. Telt groep A iets meer leerlingen dan groep B? Doe dan niet te moeilijk. Leerlingen zagen elkaar al zo weinig, ze hebben die momenten samen echt nodig om bij te tanken.”

  9. Geef voldoende feedback

  10. “De meeste pubers missen de interne motivatie en discipline om voor school te werken. Let er dus op dat je voldoende constructieve feedback geeft, waar een leerling mee verder kan.”

    “Ik hoor vaak dat jongeren hun huiswerk wel maken, maar vervolgens nauwelijks reactie krijgen. Of leraren geven – goedbedoeld – geen punten. Voor een leerling die uren tijd in een opdracht of filmpje stak, is dat niet motiverend. De volgende keer doen ze misschien minder moeite. En dat is een voedingsbodem voor onvrede. Want school geeft een leerling niet alleen structuur, maar ook een doel. Een reden om op te staan.”

  11. Organiseer ‘babbel-en-doe-groepjes’

  12. “Een babbeluurtje doorbreekt de sleur, maar het werkt niet voor alle leerlingen. Sommige kinderen maken makkelijker contact als ze samen iets doen. Samen tekenen of knutselen, een spel spelen… Het hoeft niet de meest fantastische activiteit te zijn. Leerlingen putten veel plezier uit het babbelen en zeveren tijdens het proces.”

Portret Sofie Crommen

Sofie Crommen – psychiater: “Als leraar zie je leerlingen soms meer uren dan de ouders! Dus de band die jij met ze hebt, maakt echt wel een verschil.”

Voor een leerling die het extra moeilijk heeft

Zie je dat een leerling het extra moeilijk heeft? In 4 stappen help je hem uit die negatieve sleur.

  1. Investeer in een persoonlijke band

  2. “Als leraar ben je een belangrijke persoon in het leven van een leerling. Zeker in het basisonderwijs brengen leraren wekelijks heel wat uren met hun leerlingen door, soms zelfs meer dan de ouders! Dus de band die jij met ze hebt, maakt echt wel een verschil. Zeker in deze tijden putten leerlingen energie uit de kleine dagelijkse gesprekjes met hun leraar.”

    “Toon daarom niet alleen interesse in hun schoolse vaardigheden, maar in hun hele persoon. Waar woont een leerling precies? Heeft hij broers of zussen? Hoe verloopt de bezoekregeling met zijn gescheiden ouders in coronatijd? Een band opbouwen zit ook in kleine dingen: een snelle knipoog, een complimentje…”

  3. Push niet om te vertellen wat er speelt

  4. “Ziet een leerling er sip of gepikeerd uit? Laat merken dat je dat hebt gezien, maar push niet om te vertellen wat er aan de hand is. Leraren doen dat vaak met de beste bedoelingen, maar het werkt averechts. Op een puber kom je over als een detective.”

    “Een betere reactie is: ‘Je ziet er zo triestig uit de laatste tijd. Misschien vergis ik mij, maar als je ergens over wil praten: je mag me altijd aanspreken na de les. Of kom op donderdagmiddag naar de lerarenkamer.’ Zo weet de leerling dat hij bij je terecht kan en hoe hij je kan bereiken.”

  5. Vraag wat je kan doen om school fijn te maken

  6. “Of ze nu arm of rijk zijn, voor veel kinderen is school een veilige haven. Een ‘vluchtplek’ van de ruzies en stress in het gezin. Weet je dat een leerling het thuis moeilijk heeft? Vraag dan wat jij kan doen om school zo aangenaam mogelijk te maken.”

    “Misschien wil de leerling het liefst normaal doen. Gewoon even kind zijn en niet denken aan de zorgen van thuis. Maar het kan ook dat hij bovenop zijn moeilijke thuissituatie nog een andere last draagt, zoals huiswerk of pesterijen. Als jij die voor hem kan wegnemen of verminderen, help je hem ook een stuk vooruit.”

  7. Betrek ouders snel, maar hou het luchtig

  8. “Als je vermoedt dat een leerling slecht in z’n vel zit, contacteer dan snel de ouders. Ook in het secundair. Spreek ze aan op de speelplaats, bel ze op of stuur een berichtje: ‘Leslie zag er vandaag zo ongelukkig uit, ze kwam huilend de klas binnen. Ik weet niet of het veel te betekenen heeft, maar ik zeg het maar. Misschien weten jullie meer?’”

    “Als je ouders benadert als bondgenoot, vanuit oprechte zorg, kan zo’n bericht nooit kwaad. Het merendeel van de ouders is blij dat je aan de bel trekt. Liever te vroeg dan te laat. Want misschien gedroeg Leslie zich thuis heel stoer en rebels, maar was ze op school helemaal onder de indruk van die ruzie met haar pa. Dat kan ouders aan het denken zetten.”

 


Werken aan welbevinden? Op KlasCement.net vind je heel wat informatie en lesmateriaal rond geestelijke gezondheid op school.

Het beste van Klasse in je mailbox?

  • Al 58.000 leraren zijn abonnee
  • 1 keer per week en helemaal gratis
  • Verhalen van collega’s, concrete praktijktips, exclusieve wedstrijden ...