Gepubliceerd op
Verhaal

Kunnen laptops na digitale ook sociale kloof dichten?

Afstandsonderwijs in corona legde de digitale én sociale kloof bloot. “Laptops uitdelen was noodhulp, nu moet die hulp structureel worden”, stelt Karin Nelissen, van Buurtwerk ‘t Lampeke. 4 leerlingen secundair getuigen in de video wat het toestel voor hen betekent.
 

(Het interview met Karin Nelissen lees je onder de video.)

Als op 16 maart 2020 de scholen sluiten, haast coördinator Karin Nelissen zich naar Buurtwerk ‘t Lampeke, een armoedeorganisatie in Leuven – een essentiële verplaatsing. Ze krijgt telefoons van ongeruste ouders die zich afvragen hoe hun kinderen hun huiswerk kunnen maken. Als er al een computer is, moet die gedeeld met broers en zussen. De 5 laptops die normaal ter beschikking staan van de kinderen in de huiswerkklas, zijn nu elders nodig, beseft Nelissen

De organisatie schakelt ook haar netwerk in. Zo verzamelen ze tientallen laptops nog voor er andere initiatieven op gang komen vanuit de overheid of de scholen. Alles bij elkaar zal Buurtwerk ‘t Lampeke meer dan 200 laptops uitdelen aan gezinnen die het hard nodig hebben. Daarvoor stemmen ze af met de scholen in de buurt.


We staan tussen de mensen en voelen heel snel aan waar de noden liggen.

Karin Nelissen - Coördinator Buurtwerk 't Lampeke

Karin Nelissen: “Het was een vorm van noodhulp. Binnen onze werking gaan we voor structurele verandering, maar tegelijk geldt: first things first. Wie honger heeft, moet eten. Leerlingen moeten meteen les kunnen volgen en hun huistaken maken.”

“We zijn trots op onze proactieve werking. We staan tussen de mensen en voelen heel snel aan waar de noden liggen. Door onze ervaring en ons netwerk konden we meteen schakelen.”
 

Jullie focussen al langer op digitalisering in de strijd tegen armoede. Waarom is dat belangrijk?

Karin Nelissen: “Wie niet mee is met de digitale maatschappij, mist de boot. Eind jaren 1990 werd dat voor het eerst voelbaar. Het internet raakte ingeburgerd, computers werden deel van het huismeubilair. Maar de mensen met wie wij werken, konden niet mee.”

“We zijn toen laptops gaan inzamelen bij bedrijven die hun eerste modellen net begonnen af te schrijven. Die hebben we opgelapt en opnieuw uitgedeeld. Dat zijn we blijven doen tot rond 2010 de smartphone het overnam.”

“Een smartphone is laagdrempeliger en onze mensen kunnen er veel beter mee overweg. Hij biedt miljoenen mensen toegang tot de digitale wereld waar ze anders van verstoken zouden blijven. Dat zie je van de meest afgelegen dorpen in Afrika tot in de buurten in Leuven waar wij aan de slag zijn.”

“Alleen voor afstandsonderwijs en huistaken zijn ze niet geschikt. Vóór corona konden leerlingen gebruik maken van computers op school of op onze werking, maar met de eerste golf ging alles van de ene op de andere dag dicht. Plots was een laptop een voorwaarde om de lessen te kunnen volgen. Net als de ondersteuning om iedereen ook bij de les te houden. ”
 

Jullie hebben de gezinnen bevraagd die een laptop kregen. Wat blijkt daaruit?

Karin Nelissen: “De nood aan laptops was groot. 75% geeft aan dat de laptop voor hen een verschil heeft gemaakt. Hoewel hij vooral voor onderwijs gebruikt wordt, maakt vaak heel het gezin er gebruik van.”

“Het valt ook op dat de meeste mensen er vlot mee overweg kunnen. Daar plukken we de vruchten van onze jarenlange investering in digitale ondersteuning en mediawijsheid. Ik ben ervan overtuigd dat in andere buurten de nood voor ondersteuning nog hoger ligt.”

“Extra laptops hielpen ook om druk van de ketel te halen. Als je met 3 of 4 een computer moet delen, leidt dat tot ruzie en stress. Dat heeft een grote impact, zeker als je allemaal binnen moet blijven zoals in de eerste lockdown.”

Karin Nelissen, van Buurtwerk ‘t Lampeke

Karin Nelissen – Coördinator Buurtwerk ’t Lampeke: “Plots was een laptop een voorwaarde om de lessen te kunnen volgen.”

Tienduizenden leerlingen kregen een laptop. Is corona een hefboom voor digitalisering in onderwijs?

Karin Nelissen: “Het zal pas een hefboom zijn als scholen er ook een coherente visie ontwikkelen rond digitalisering en ook de leraren mee zijn. Leerlingen zitten heel vaak achter een scherm maar het is nog te vaak improviseren en behelpen. Ik heb scholen het afgelopen jaar zeker stappen zien zetten maar er blijft nog een hele weg te gaan om de digitale tools optimaal in te zetten.”

“Voor kansengroepen is er wél een inhaalbeweging gebeurd. Maar over 4 jaar is die laptop aan vervanging toe en wat gebeurt er dan? Nu moeten we die hulp duurzaam verankeren. Anders is het enkel een tijdelijke noodoplossing geweest.”
 

Met de Digisprong investeert de Vlaamse overheid 385  miljoen euro in digitalisering. Zorgt dat voor duurzame verankering?

Karin Nelissen: “Alles zal afhangen van hoe het geld besteed wordt. Investeringen in mensen zijn even belangrijk als in machines. Wij bieden naast laptops vooral ondersteuning.”

“Iemand als Roni (zie video) heeft jarenlang geen onderwijs gevolgd omdat hij op de vlucht was. Hij mist de routine van de school en de nabijheid van de leerkrachten. Wij proberen hem die extra ondersteuning te bieden. Enkel als je de mensen door en door kent, kan je de drempel zo laag maken dat ze ook hun kwetsbaarheid durven tonen en hulp vragen als ze die nodig hebben.”


Voor kansengroepen is er digitaal wél een inhaalbeweging gebeurd. Die moeten we verankeren.

Karin Nelissen - Coördinator Buurtwerk 't Lampeke

“We werken graag samen met de scholen omdat we elkaar daarin kunnen versterken. Met de basisscholen in de buurt lukt dat zeer goed. In het secundair is de afstand soms groter en gaat het om veel meer scholen maar we zoeken die samenwerking zoveel mogelijk op.”

“Om de inspanningen van het afgelopen jaar duurzaam te verankeren, hebben we in Leuven mee ‘Iedereen digitaal’ opgestart. Dat is een samenwerking tussen de stad, de scholen en het lokale middenveld waarbij we laptops én ondersteuning voorzien. Bij een technisch defect of als de laptop verouderd is, kunnen we opvolging verzekeren.”

“We zullen zeker met kinderziektes te maken krijgen maar ik geloof sterk in die geïntegreerde aanpak en de samenwerking tussen verschillende lokale partners. Zo kunnen we opschalen maar blijven we toch laagdrempelig. Ik hoop dat er bij de besteding van het geld aandacht zal zijn voor die factoren.”

Jouw Lerarenkaart 2022 thuis?*

  • 4 kwaliteitsmagazines met inspiratie van leraren en experts
  • Fraai ondersteunend materiaal (kalender, poster, kaartjes ...)
  • Je Lerarenkaart 2022 valt in je brievenbus met het decembernummer
*Betaal vóór 2 november en krijg je Lerarenkaart 2022 thuis (enkel voor rechthebbenden)