Klastips Dit artikel behoort tot de reeks Radicalisering Gepubliceerd op

Hoe praat je met jongeren over controversiële thema’s?

1 reactie

Log in om te bewaren.

Delen

Hoe voer je op een gepaste manier met jongeren een discussie over controversiële thema’s als de aanslagen in Brussel of het conflict in Palestina? Leraren vermijden vaak ‘heikele’ onderwerpen als ze die te complex vinden, of als ze bang zijn voor de vaak heftige emoties en meningen van hun leerlingen. Toch is erover praten een goed idee. Hoe pak je dat aan? 11 tips voor je les.
 

  1. Creëer een veilig, respectvol klimaat in je klas

  2. Zorg dat niemand bang hoeft te zijn om aan het gesprek deel te nemen. Maak afspraken als ‘niet schelden’, ‘elkaar laten uitpraten’, ‘zonder oordeel luisteren’, ‘je mag passen’, ‘vertel wat je wil vertellen en niet meer’. Vraag leerlingen om zorgvuldig te praten en niet te veralgemenen: praat over ‘sommigen’ in plaats van over ‘allemaal’. Laat hen spreken met ik-boodschappen: ‘ik vind dat’, ‘mijn mening is dat’. Sta zelf model: door eerlijk te zijn en jezelf te tonen, andere gezichtspunten te respecteren en gevoelens van anderen te accepteren.

     

  3. Bereid je goed voor

  4. Lees achtergrondinformatie, verken de verschillende perspectieven. Bepaal je eigen standpunt. Denk vooraf ook na over de mogelijke ‘triggers’ voor je leerlingen. Zeg dat de discussie mogelijk voor sommige leerlingen heel gevoelig kan liggen. Of neem hen op voorhand even apart.
     

  5. Ga na wat je leerlingen al weten of hebben ervaren

  6. Laat ze associëren bij het onderwerp. Ligt het onderwerp té gevoelig, laat de leerlingen dan eerst (anoniem) voor zichzelf iets opschrijven. Vraag ook waar hun informatie of mening vandaan komt. En of ze weten of hun bronnen betrouwbaar zijn.

     

  7. Geef informatie en verzamel de vragen die er nog zijn

  8. Ga samen op zoek naar antwoorden. Als de vragen zich beperken tot feitelijke zaken (wie, wat, waar, waarom, wanneer), probeer dan hun onderzoeksperspectief te verbreden naar dieperliggende of meer wezenlijke vragen.
     

  9. Help leerlingen de verbinding te maken tussen de gebeurtenis en hun eigen leven

  10. Op welke manier raakt het henzelf of hun familie, vrienden of gemeenschap? Waarom? Vraag bijvoorbeeld voorzichtig of iemand familieleden heeft in gebieden waar geweld heerst of oorlog is.
     

  11. Geef leerlingen de kans om onderzoek te voeren

  12. Geef ze de kans om met mensen te praten, om zo meer over het onderwerp te weten te komen en het betekenisvol te maken. Zorg er wel eerst voor dat ze het verschil tussen een mening en een feit kennen. En maak ook duidelijk dat niet alles wat ze op het internet terugvinden even betrouwbaar is en soms gemanipuleerd.
     

  13. Laat je leerlingen een eigen mening vormen

  14. Als de leerlingen grondig onderzoek hebben gedaan, zijn ze klaar om een eigen mening te vormen en die te uiten en te bespreken. Stimuleer dialoog in plaats van debat. Dialoog vraagt om begrip, om je blik te verbreden, om zaken ingewikkelder in plaats van simpeler te maken. Bekijk hoe je de leerlingen hun mening laat uiten: per twee, in een gesprekskring, een panel, met stellingen …
     

  15. Bewaak voortdurend de toon en de sfeer van het gesprek

  16. Herinner de leerlingen aan de afspraken. Bouw verschillende manieren in waarop leerlingen mee kunnen doen, én geef ze de mogelijkheid om te ‘passen’ als het te moeilijk wordt. Geef ook de kans om hun gedachten (anoniem) op te schrijven.
     

  17. Leg de verbinding met thuis

  18. Gebruik eventueel ouders en andere familieleden als eerste bron voor de leerlingen om interviews te doen. Communiceer met de ouders over hoe de school controversiële onderwerpen aanpakt.
     

  19. Laat leerlingen ‘iets’ doen

  20. Leerlingen die ‘gepakt’ zijn door een onderwerp, willen ook graag iets doen: meer onderzoek, een activiteit in de gemeenschap of buurt, een brief schrijven, geld inzamelen, meedoen aan een demonstratie, een schoolkrant of postercampagne maken …
     

  21. Goed discussiëren in een klas oefen je voortdurend

  22. Doe dat dus vaak, ook met minder beladen onderwerpen. Een open praat- en debatcultuur op school is een eerste stap.

 

Lees het volledige dossier van Klasse over radicalisering.
Je vindt lesmateriaal rond praten over terreur en geweld op Klascement en beeldmateriaal op Het Archief.
 


Bronnen en meer info: www.schoolzonderracisme.be, de lesbrief van vreedzameschool.nl of ‘Brandende kwesties’ van de Koning Boudewijnstichting.