Gepubliceerd op
Specialist

Vlaamse leraren werken niet vaak samen

In het Internationale TALIS-onderzoek (2013) bengelen Vlaamse leraren helemaal onder aan de ranglijst voor ‘professionele samenwerking’. Lesgeven is nog vaak een individuele opdracht in Vlaanderen, vertellen de cijfers. Experten Geert Devos, Melissa Tuytens en Ruben Vanderlinde (UGent) verklaren waarom en geven tips om het tij te keren.

Wat maakt samenwerken moeilijk?

Ruben Vanderlinde: “Sommige leraren voelen een psychologische drempel. Om professioneel samen te werken, moet je jezelf als leraar openstellen. Dat vraagt wel wat. Samenwerken is rekening houden met de mening van iemand anders. Niet 100 procent de dingen doen zoals jij ze zou doen, maar bereid zijn tot een compromis.”


Een collega binnenlaten in je klas voelt voor veel leraren als een beoordeling

Melissa Tuytens dr. Onderwijskunde UGent

Melissa Tuytens: “Een collega binnenlaten in je klas voelt voor veel leraren als een beoordeling. Terwijl beide leraren ervan leren als ze elkaar constructieve feedback geven. Studenten krijgen die gewoonte mee in de lerarenopleiding. Maar zodra ze op school starten, botsen ze soms op collega’s die bang zijn van het onbekende en de deur liever dicht houden.”

Geert Devos: “Je moet bereid zijn om samen te werken. Soms trekken leraren muren op. ‘Ik heb zelf ook moeite moeten doen om alles uit te zoeken en materiaal te maken. Nu moet mijn nieuwe collega dat ook maar zelf doen. Ik ga dat niet zomaar weggeven.’ Dat hoor je vaker. Die leraren overtuig je niet op een-twee-drie om samen te werken. En om goed samen te werken moet het ook klikken. Niets ergers dan verplicht samenwerken met iemand die je totaal niet ligt.”

Melissa Tuytens: “Dat we minder sterk scoren, heeft ook te maken met hoe we ons onderwijs vorm geven. We verdelen leerlingen nog altijd netjes in aparte klassen, bij een juf of meester. Gewoon uit traditie. Terwijl jaarklassen wettelijk helemaal niet verplicht zijn. Door die vaste klasgroepen in aparte lokalen missen we kansen. Stilaan zie je wel nieuwe schoolarchitectuur die kansen biedt voor structurele samenwerking. Grote ruimtes met tussenwanden die kunnen wegschuiven en vergaderruimtes bijvoorbeeld. Voorlopig zijn dat uitzonderingen.”

Wat win je door samen te werken?

Ruben Vanderlinde: “Door samen te werken ben je bewuster bezig met wie je bent als leraar, met hoe je lesgeeft. Met gerichte, langdurige samenwerkingsprojecten voel je je bovendien beter in je vel, sta je sterker tegenover ouders, inspectie en zelfs de directeur en voel je je gesteund door collega’s. Door dat alles heb je ook meer kans om bij je leerlingen betere leerresultaten te bereiken. Maar het is natuurlijk geen kookboek.”


Door samen te werken sta je sterker tegenover ouders, inspectie en directeur

Ruben Vanderlinde Prof. dr. Onderwijskunde UGent

Geert Devos: “Elke onderwijsvernieuwing is effectiever via samenwerking. Directeurs moeten daar blijven op inzetten. Maar samenwerken betekent vooral niet dat alles samen moet. Het is net essentieel dat leraren hun autonomie en eigen inbreng behouden. Dat is geen contradictie. Een leraar moet zelf kunnen vaststellen wat voor hem/haar werkt en wat niet.”

Melissa Tuytens: “Leraren en directeurs mogen ook niet denken dat samenwerking automatisch leidt tot tijdswinst. Langdurige samenwerking is een intensief proces. Daar kruipt meer tijd in dan dat je alles alleen doet. Maar je leert ervan.”

 

Vlaamse leraren werken nauwelijks samen

 

KD_grafiek01

75% van de Vlaamse leraren geeft aan dat ze nooit lessen van andere leraren observeren om vervolgens feedback te geven.

Internationaal? 49% in basisonderwijs en 45% in de eerste graad van het secundair onderwijs doet dit ook niet.


KD_grafiek02

65% van de leraren uit de eerste graad secundair geeft nooit samen les met een collega. Leraren lager onderwijs scoren sterker met 31% die nooit samen voor de klas staan.

Internationaal? 20% in basisonderwijs en 42% in de eerste graad van het secundair onderwijs geeft nooit samen les.


KD_grafiek03

31% van de leraren basisonderwijs doet nooit aan samen leren in hun school. 45% van de leraren in de eerste graad van het secundair geeft aan dat ze dit nooit doen.

Internationaal? 17% in basisonderwijs en 16% in de eerste graad van het secundair onderwijs doet nooit aan samen leren.


KD_grafiek03

96% van de leraren basisonderwijs en 97% van de leraren eerste graad secundair wisselt wel lesmateriaal uit. Dat loopt ongeveer gelijk met internationale collega’s.

Internationaal? 96% in basisonderwijs en 93% in de eerste graad van het secundair onderwijs wisselt lesmateriaal uit.

Het beste van Klasse in je mailbox?

  • Al 51.000 leraren zijn abonnee
  • 1 keer per week en helemaal gratis
  • Verhalen van collega’s, concrete praktijktips, exclusieve wedstrijden ...