Gepubliceerd op
Duiding

Leerlingen hebben goede relatie met leraren

Log in om te bewaren.

Leerlingen waarderen dat hun leraren de regels toepassen en vriendelijk zijn. Ze vinden ook dat ze goed lesgeven. De relatie zit goed, maar ze willen wel meer complimentjes en meer inspraak. Dat blijkt uit het jaarverslag 2016 van de Vlaamse onderwijsinspectie. Professor Nadine Engels (VUB) verklaart de cijfers.
 


 

Leraren geven goed les

Scholen maken duidelijk werk van rust en orde. 94% van de leerlingen vindt dat de regels duidelijk zijn en ongeveer evenveel leerlingen vindt dat de leraren die regels toepassen. Vooral in het basisonderwijs weten leerlingen wat mag en wat niet. In de tweede en derde graad van het secundair zijn de regels minder duidelijk.

De meeste leerlingen waarderen dat hun leraren vriendelijk zijn (91%) en ze vinden dat ze boeiend en leuk lesgeven (87%). Vooral leerlingen van het (buitengewoon) basisonderwijs zijn het meest tevreden over de didactische aanpak van hun leraren, net als aso-leerlingen. In het bso en tso vindt 1 op de 5 leerlingen dat hun leraren niet goed lesgeven. In het algemeen vindt 1 op de 8 leerlingen dat.

infografiek relatie leraren leerlingen

Nadine Engels: “Het schoolklimaat bepaalt heel erg of leerlingen zich goed voelen: duidelijke en eerlijke regels, voorzieningen, de schoolsfeer, inspraak hebben. De relatie met medeleerlingen en met leraren wordt daar heel erg door bepaald. Leerlingen appreciëren dat leraren hun ruimte geven, maar tegelijkertijd ook duidelijkheid bieden. Leraren die leerlingen niet alleen zien als leerling, maar ook als mens en hen persoonlijk benaderen, zijn het meest geliefd.”
 


 

Leraren geven te weinig complimentjes

Een derde van de leerlingen mist positieve feedback voor hun inzet. Leerlingen in het (buitengewoon) basisonderwijs krijgen het vaakst complimentjes. In het gewoon onderwijs neemt het gemis aan complimentjes toe naarmate de leerlingen ouder worden. Bijna de helft van de leerlingen in de tweede en derde graad secundair onderwijs krijgt zelden of nooit waardering voor zijn of haar inzet.

infografiek welbevinden leerlingen

Nadine Engels: “Vlaamse leerlingen zitten in een cognitief, prestatiegericht onderwijs , eentje dat selecteert. De sociale kloof én leerlingen vroeg sorteren in onderwijsvormen zijn daar symptomen van. We slagen er bovendien niet in de kloof kleiner te maken. Veel leerlingen vallen uit de boot en voelen zich slecht.”
 


 

Leraren staan weinig open voor inspraak

Een groot aantal leerlingen wil graag meer inspraak. Meer dan een kwart mag zelden zijn eigen mening aan de leraar vertellen. Volgens bijna 4 op de 10 leerlingen vragen leraren weinig of niet naar hun mening.

In het basisonderwijs, buitengewoon onderwijs en het dbso staan leraren het meest open voor inspraak. Ongeveer een derde van de leerlingen in het gewoon secundair onderwijs heeft het gevoel dat leraren weinig of niet open staan voor hun mening.

infografiek inspraak leerlingen

Nadine Engels: “Als je als school de verplichte participatiestructuur uitbouwt, wil dat nog niet zeggen dat er een participatiecultuur is. Een echte participatiecultuur betekent dat je leerlingen autonomie geeft in topics kiezen en dat je ze inspraak geeft in de manier waarop je daaraan gaat werken. Zo speel je in op de talenten van leerlingen. In scholen waar de leerlingenraad wat eigen topics toegeschoven krijgt, is er geen echte inspraak.”
 


 

Jongeren voelen zich minder goed dan tieners

Naarmate leerlingen ouder worden, zijn ze steeds minder tevreden over hun relatie met hun leraren. In het vierde leerjaar van het basisonderwijs zijn leerlingen het meest tevreden, laatstejaars secundair zijn het minst tevreden over het school- en klasklimaat. Er is een sterke daling bij de overstap van het basis- naar het secundair onderwijs.

Nadine Engels: “Bij de overstap naar het secundair gaan leerlingen van 1 klasleraar naar verschillende leraren. Dat is onpersoonlijker, een vertrouwensrelatie met een leraar opbouwen, is minder vanzelfsprekend. De leraar moet zijn aandacht verdelen over verschillende klassen en kent daardoor de leerlingen minder goed.”

“Bovendien kijken leerlingen in het basisonderwijs meer op naar hun leraar en in het secundair meer naar hun vrienden. Dat is een normale evolutie. Toch kan je als leraar in het secundair veel impact hebben op het welbevinden van leerlingen. Je zorgt mee voor een positief klimaat in de klas en voor een goede relatie tussen leerlingen.”

 

Meer info?

Voel je je goed op school? En in je klasgroep? Let je goed op tijdens de lessen? Word je gepest? Geven je leraren goed les? Geven ze een compliment als je je inzet? Bijna 900 scholen stelden de voorbije 3 schooljaren die vragen aan hun leerlingen. Dat leverde meer dan 150 000 ingevulde vragenlijsten van leerlingen uit het gewoon en buitengewoon basis- en secundair onderwijs in Vlaanderen en Brussel op. De analyse van de onderwijsinspectie – met een opsplitsing per onderwijsniveau – biedt een kijk op het welbevinden van kinderen en jongeren in het leerplichtonderwijs.

Je downloadt de ‘Onderwijsspiegel 2016’, het jaarverslag de Vlaamse Onderwijsinspectie, gratis op onderwijs.vlaanderen.be (hoofdstuk ‘Hoe was het op school vandaag?’, p. 55-128).

Wil je in je eigen school een welbevinden-enquête organiseren? De vragenlijst is online beschikbaar voor alle scholen.

Het beste van Klasse in je mailbox?

  • Al 51.000 leraren zijn abonnee
  • 1 keer per week en helemaal gratis
  • Verhalen van collega’s, concrete praktijktips, exclusieve wedstrijden ...