Gepubliceerd op
Duiding

Personeelsbeleid: zo werven scholen leraren aan

Hoe werven directeurs nieuwe leraren aan? Hoe worden opdrachten verdeeld binnen de school? En welke invloed heeft dat op het welbevinden van leraren en de kwaliteit van het lerarenteam? Het antwoord staat in nieuw onderzoek (UGent) naar personeelsbeleid in scholen.

sollicitanten zitten op een rij stoelen te wachten op sollicitatiegesprek

Te weinig tijd en flexibiliteit

Hoe directeurs omgaan met de aanwerving en opdrachttoewijzing verschilt sterk van school tot school, maar allemaal vinden ze een goed personeelsbeleid voeren een belangrijk deel van hun job. Toch blijkt de vertaling naar de praktijk niet evident. Tijdgebrek is een vaak genoemde boosdoener, maar directeurs staan ook voor andere voor uitdagingen: ze moeten omgaan met de ‘erfenis’ van een voorgaand beleid en voelen zich door de geldende voorrangsregels soms beperkt in hun keuzes.

Geen vaste procedure voor werving en selectie

Directeurs gaan anders te werk om een leraar aan te werven naargelang de situatie: alles hangt af van de lengte van de opdracht, het tijdstip in het schooljaar, de jobinhoud en de beschikbaarheid van leraren op dat moment. Meestal wordt er enkel gerekruteerd als er iemand nodig is. Directeurs putten dan vooral uit de databank van de school of scholengemeenschap.

Sommige directeurs zien rekruteren als een continu proces: in het basisonderwijs houdt 1 op de 3 jaarlijkse sollicitatierondes om een wervingsreserve aan te leggen, in het secundair volgen directeurs vaak stagiairs op.

Voor de uiteindelijke selectie van kandidaten kijken directeurs in de eerste plaats naar het cv en de motivatiebrief. Ze letten op diploma, woonplaats en ervaring. Daarna volgt meestal een gesprek, waarin ze polsen naar persoonlijkheid, vaardigheden en de match met de schoolcultuur. Dat is niet bij elke directeur even goed voorbereid. Het basisonderwijs werkt vaker met vaste vragen of criteria. Maar directeurs vinden het niet makkelijk om op basis van een gesprek in hun eentje te oordelen. Daarom betrekken ze anderen bij het selectieproces.

Liever geen opdrachtwijzigingen

Zowel directeurs basis- als secundair onderwijs vinden stabiliteit en continuïteit een belangrijk criterium bij de verdeling van opdrachten onder hun personeel. Ze houden ook zo veel mogelijk rekening bij de ‘desiderata’ van de leraren en geven hen inspraak. Dat zou bevorderlijk zijn voor het welbevinden, de motivatie en de expertiseontwikkeling van leraren.

Leraren geven ook zelf de voorkeur aan stabiliteit en bieden vaak weerstand bij verandering. Directeurs vermijden opdrachtwijzigingen dan ook het liefst, behalve als het echt nodig is en als de school of de leraar het vraagt. Hoe meer anciënniteit leraren hebben, hoe minder hun opdracht nog wijzigt, blijkt nog.

Invloed op welbevinden leraren

De perceptie van leraren op hoe hun school personeel aanwerft en opdrachten verdeelt, heeft invloed op hun jobtevredenheid, betrokkenheid bij de school en op hun intentie om het onderwijs te verlaten. Leraren die actief betrokken worden bij het schoolbeleid schatten bovendien de opdrachttoewijzing en de rechtvaardigheid daarvan positiever in.

 

7 tips voor een goed personeelsbeleid

  1. Voer een proactief rekruteringsbeleid: volg goed functionerende interims en stagiairs op, hou spontane sollicitaties bij in een databank, leg een wervingsreserve aan. Zo kan je snel en efficënt inspelen op (onverwachte) vacatures.
  2. Betrek anderen bij het rekruterings- en selectieproces. Zo ontlast je jezelf van bepaalde (administratieve) taken en vergroot je de objectiviteit en geragenheid.
  3. Stel vooraf een duidelijk profiel op. Zo kan je het zoekproces gerichter laten verlopen. Je zal makkelijker de geschikte kandidaat vinden.
  4. Ontwikkel een vaste selectieprocedure in verschillende fases, waarbij je telkens op een andere manier andere informatie verzamelt over de kandidaten. Zo krijg je een representatief beeld en beperk je de subjectiviteit.
  5. Begin op tijd aan de toewijzing van opdrachten aan je personeel. Zo heb je meer ruimte om de belangen van de school, de leraren en de leerlingen op elkaar af te stemmen en kan je de collega’s ook tijdig informeren.
  6. Geef leraren op een structurele manier inspraak wat betreft de verdeling van opdrachten. Dat vergroot hun welbevinden.
  7. Zoek naar evenwicht tussen stabiliteit en zinvolle veranderingen die zorgen voor meer productiviteit, effectiviteit en welbevinden bij leraren. De juiste persoon op de juiste plaats is het uiteindelijke doel. Let vooral op de opdrachten die je toewijst aan starters.

Naast het onderzoek in 35 basis- en 36 secundaire scholen, ontwikkelden de onderzoekers ook een praktijkgerichte online reflectietool ter ondersteuning van scholen, schoolbesturen en scholengemeenschappen bij hun personeelsbeleid.

Het beste van Klasse in je mailbox?

  • Al 51.000 leraren zijn abonnee
  • 1 keer per week en helemaal gratis
  • Verhalen van collega’s, concrete praktijktips, exclusieve wedstrijden ...