Gepubliceerd op
Specialist

Zelfmoordpreventie: “Los niet alles op in hun plaats”

“Scholen spelen een belangrijke rol in de suïcidepreventie”, zegt professor Gwendolyn Portzky van de Eenheid voor Zelfmoordonderzoek van de Universiteit Gent. “Elke leraar helpt mee als hij zijn leerlingen leert omgaan met emoties en problemen. En dat begint al in de kleuterklas.”

Gwendolyn Portzky van de Eenheid voor Zelfmoordonderzoek UGent

“Vlaamse jongeren doen het internationaal gezien erg slecht in de suïcidecijfers. Hoe komt dat?

“Vlaamse jongeren pakken problemen, tegenslagen, moeilijke situaties, ruzies met vrienden of ouders vaak niet echt aan, maar gaan op zoek naar afleiding, naar manieren om zich beter te voelen.

Ze vluchten bijvoorbeeld in alcohol en drugs. Ze communiceren amper over hun problemen: niet met hun ouders, niet met hun leraren. Wel met vrienden en via de nieuwe media.

Jongeren hebben ook veel vooroordelen over geestelijke gezondheid: ‘uit een depressie geraak je zelf wel als je echt wil’ en ‘de psycholoog is voor als je gek bent’. De drempel om professionele hulp te zoeken ligt soms ook bij hun ouders erg hoog.”

Wat kan de school doen?

“Sommige leerlingen zijn kwetsbaarder: ze zijn perfectionistisch of wat angstiger, ze piekeren vaker of maken zich meer zorgen over hoe anderen over hen denken.

In een school waar enkel prestaties belangrijk zijn, waar er weinig ruimte is voor het psychosociale, lopen ze sneller vast. Ze krijgen het gevoel dat ze niet mee kunnen, dat ze niet goed genoeg zijn. Ze krijgen een laag zelfbeeld en gaan zwartkijken.


Pamperen is geen oplossing. Je moet leerlingen vooral veerkrachtig maken

Gwendolyn Portzky - professor aan de Eenheid voor Zelfmoordonderzoek, UGent

Scholen kunnen zorgen voor een warm klimaat met aandacht voor de mentale gezondheid: waar worstelen hun leerlingen mee, wat zoeken ze, wat hebben ze nodig? Scholen kunnen hun leraren ook opleiden om met signalen om te gaan.

Maar vooral ook: leer kinderen van in de kleuterklas omgaan met emoties, scherp hun probleemoplossend vermogen aan. En zet die leerlijn verder door in de lagere school en het secundair. Dat werkt echt preventief.”

Pamperen we niet te veel?

“Scholen hebben de laatste jaren veel geïnvesteerd in leerlingenbegeleiding. Die evolutie is goed. Ik snap de reactie van sommige leraren: ‘We moeten ze niet pamperen, we moeten ze hard genoeg maken’.

Maar dat is redeneren vanuit onze aloude Vlaamse aard: je moet sterk zijn, je hoofd niet laten hangen, hard werken. Te vaak vergeten we te zeggen dat leerlingen ook fouten mogen maken, dat iedereen het eens moeilijk mag hebben.

Pamperen is geen oplossing. Je moet leerlingen vooral veerkrachtig maken: ze zelf oplossingen leren zoeken, ze niet afhankelijk of hulpeloos maken. ‘Je hebt nu dit probleem: hoe ga je dat aanpakken, wat doe jij en hoe kan ik je helpen?’ Dat is iets anders dan alles in hun plaats oplossen of het hen meteen makkelijker maken.”

Klasse Magazine = cadeau aan jezelf *

  • 4 kwaliteitsnummers met inspiratie van leraren en experts.
  • Fraai ondersteunend materiaal (kalender, poster, ...)
  • Je Lerarenkaart 2020 valt gewoon in je brievenbus.
*Betaal vóór 30 oktober en krijg je Lerarenkaart 2020 thuisbezorgd.