Trend Gepubliceerd op

Ligt de druk op kleuters steeds hoger?

3 reacties

Log in om te bewaren.

Delen

Kleuters met stress zijn geen uitzondering meer. Elise (5) schiet elke nacht in paniek wakker: “Ik wil niet naar school, mama. Want ik kan geen woordjes spellen.” Viktor (5) is niet goed in puzzelen. “Nu moet hij van de juf thuis minstens twee puzzels per week maken”, weet mama Sabine. Ze zitten nog maar in de derde kleuterklas, maar voelen zich voortdurend gespannen. Mogen onze kleuters nog spelen?

Al spelend leren: het ideale recept

“Spelen en leren liggen in de kleuterschool erg dicht bij elkaar. Kleuters leren al spelend en omgekeerd”, zegt Hilde Reyniers, voorzitter van de werkgroep kleuteronderwijs van de inspectie. “In de kleuterschool is ‘incidenteel’ leren heel belangrijk. Kinderen komen toevallig van alles te weten. Ze hebben een natuurlijke ontwikkelingsdrang waarop leraren kunnen inspelen door hen te laten experimenteren en ervaren. Daarom is alles in spelvorm aanbieden – zodat kleuters niet beseffen dat ze aan het leren zijn – het ideale recept voor de derde kleuterklas”.


Kleuters mogen niet beseffen dat ze aan het leren zijn

Hilde Reyniers - onderwijsinspectie

“Lat ligt niet hoger”

Toch is ook spelen in de kleuterklas niet vrijblijvend. “De overheid legde in 1997 al ontwikkelingsdoelen vast om de totale persoonlijkheid van kleuters te vormen. Niet alleen Nederlands en wiskundige initiatie, maar ook lichamelijke opvoeding, muzische vorming en wereldoriëntatie. Maar die ontwikkelingsdoelen leggen de lat niet hoger dan vroeger. Ze leggen de lat gelijk en geven leraren een houvast”, zegt Hilde Reyniers. “Kleuterleiders moeten ze nastreven voor zo veel mogelijk kleuters, maar zijn niet verplicht ze te bereiken”, benadrukt ze.

Kleuters met speelgoed

Juf Monique: “Ik hou niet van werkblaadjes, maar ik laat de kleuters er wel een paar maken omdat ouders denken dat hun kinderen enkel zo voorbereid worden op het eerste leerjaar.”

Oorzaken van de hoge druk op kleuters

Eisen van de lagere school

De leraar van het eerste leerjaar moet starten met wat de leerlingen effectief kunnen. Maar de verwachtingen in de lagere school liggen vaak hoger. “Te hoog”, zegt juf Kelly: “De gemiddelde klasjuf van het eerste leerjaar verwacht vaak dat de kinderen vanaf de eerste dag stilzitten en heel wat kennen. Als de kleuters niet voorbereid zijn, zorgt dat voor strubbelingen binnen de school”.

Hilde Reyniers: “Leraren van de lagere school weten niet goed wat hun leerlingen in de kleuterschool allemaal hebben geleerd. De beste manier om de overgang te versoepelen, is je aanpak op elkaar afstemmen”.

Druk van ouders

Ook ouders voelen de hete adem van het eerste leerjaar in hun nek. Ze willen dat hun kinderen goed voorbereid zijn, zodat ze alle kansen krijgen. “Ik hou niet van werkblaadjes, maar ik laat de kleuters er wel een paar maken omdat ouders denken dat hun kinderen enkel zo voorbereid worden op het eerste leerjaar,” zegt juf Monique. Kleuteronderwijzers zwichten vaak voor de druk van ouders en gaan daardoor verder dan wat de ontwikkelingsdoelen vragen.

Hilde Reyniers:

“Omdat ouders niet altijd inzien hoe belangrijk spelen is, kunnen kleuteronderwijzers moeilijk duidelijk maken wat ze leren in de klas. Ze hebben er dus alle belang bij om ouders daarover goed te informeren”.

Imago van de school

Je hebt ook scholen die doelbewust verder gaan dan wat de ontwikkelingsdoelen vragen. “De druk van de directie om de kwaliteit van je onderwijs zo hoog mogelijk te houden voor de ‘goede naam’, bepaalt de manier van lesgeven in de kleuterschool”, zegt kleuterleider Hans.

Hilde Reyniers: “Toen ik aan een school de opmerking gaf dat ze de lat wel erg hoog legt, antwoordde de directeur: ‘Daar pakken we net mee uit’. Maar niet alle kinderen kunnen dat niveau aan.”

Kleuterburn-out

Hilde Reyniers waarschuwt kleuteronderwijzers, scholen en ouders alvast voor een vroege burn-out van hun kleuters. “Als je kleuters kennis en vaardigheden opdringt waar ze nog niet aan toe zijn, krijgen ze het gevoel ‘ik kan dat niet’. En dan worden ze al snel schoolmoe.”