Vlaanderen
Klasse.be

Mening

“Als anderstaligen zich aanvaard voelen, leren ze sneller Nederlands”

  • 6 oktober 2016
  • 3 minuten lezen

Allochtone jongeren pikken het Nederlands sneller en beter op als ze respect en aanvaarding voelen. Dat stelt Lauranne Harnie vast. Voor haar scriptie sprak ze met anderstalige jongeren over hun motivatie om de taal te leren. Harnie is winnaar van de Klasse Scriptieprijs 2015.

Lauranne Harnie
Lauranne Harnie – winnaar Klasse Scriptieprijs 2015

Motivatie in de hoofdrol

“Een taal leren vraagt moeite en motivatie. Dat geldt voor iedereen. Bij jongeren met een migratieachtergrond zijn er extra obstakels. Dat leerde ik uit mijn gesprekken met allochtone jongeren.

Hun verhalen gingen opvallend vaak over een verlangen naar aanvaarding. Hoe ze buiten gekeken worden in winkels of aanstootgevende flyers vinden in de brievenbus. Hoe ze grove opmerkingen over hun hoofddoek incasseren tot regelrechte scheldpartijen. Dat gebeurt niet bij alle jongeren, niet elke dag en zelfs niet systematisch. Maar het gebeurt. En het zal niemand verbazen dat dat negatieve gevolgen heeft voor hun motivatie om Nederlands te leren.

Jongeren verlangen respect voor hun thuistaal

Lauranne Harnie
winnaar Klasse Scriptieprijs 2015

Ook op school voelen deze jongeren dat ze er soms niet echt bij horen. Leraren koesteren lage verwachtingen, denken ze. Want zij zijn toch ‘maar allochtoon’. Ze missen vooral respect voor hun meertalige identiteit. Scholen die aan thuistaal een plaats geven, bijvoorbeeld door ze toe te staan op de speelplaats, motiveren meer om de landstalen onder de knie te krijgen, dan scholen die thuistalen verbieden.

Mijn conclusie uit de vele gesprekken is nochtans positief: leraren spelen een sleutelrol in de toekomst van anderstalige leerlingen.

Ze kunnen jongeren enthousiast maken voor taal. Door in de klas een sfeer te creëren waar fouten maken mag. Door het belang van taal aan te tonen in echte situaties. Door creatieve werkvormen: van rappen in de klas tot een tv-spot uitwerken of zelfs een kraampje opzetten op een lokale markt.

De aandacht van leraren mag niet alleen naar nieuwkomers gaan

Lauranne Harnie
winnaar Klasse Scriptieprijs 2015

Daarnaast kunnen schoolteams werken aan een consequent taalbeleid, met een evenwicht tussen thuistaal en schooltaal. De aandacht mag niet alleen gaan naar nieuwkomers en vluchtelingen. Ook bij jongeren die al heel hun leven in België wonen zijn er noden. Ook voor hen betekent een goede kennis van de landstalen een gevoel van welbevinden, verbondenheid en integratie.

Ten slotte is het belangrijk dat leraren racisme niet laten passeren. Maak het bespreekbaar. Dat kan in klasgesprekken over de ruime actualiteit maar evengoed naar aanleiding van een ruzie op de speelplaats waarbij een racistisch scheldwoord viel. Een open communicatie is een sterk wapen tegen misverstanden en vooroordelen.”

Lauranne Harnie onderzocht voor haar scriptie de motivatie en attitudes van 90 jongeren met een migratieachtergrond ten aanzien van het Nederlands en het Frans in de tweede graad secundair in Brusselse en Vlaamse GO! scholen. Ze maakte daarvoor gebruik van persoonlijke vragenlijsten en intensieve gesprekken. Tijdens elk gesprek peilde ze naar mogelijke factoren die de taalmotivatie van jongeren voor het Nederlands en het Frans kunnen beïnvloeden.

Je kan de scriptie downloaden.

Leen Leemans

Voeg dit artikel toe aan je bewaarde artikels

Log in om te bewaren


L

Lex Hupe

26 oktober 2016

Ik ben het hier hartgrondig mee eens.
Er is in de jaren '90 ook een beleid geweest om allochtone kinderen les te geven in hun eigen taal. Met dezelfde filosofie. En uiteraard is deze geldkraan weer een keertje dichtgedraaid..... We zouden moetn kunnen onderzoeken hoe het effect van dit onderwijs is geweest op de deelnemers.
Taal is een levend onderdeel van cultuur en hoe gevarieerder de cultuur is, hoe meer divers ook de taal. Dat werkt naar 2 kanten: aanpassing enerzijds en erkenning anderzijds.

Reageren
E

Eline

21 mei 2020

Ik vind het echt fantastisch dat Lauranne Harnie onderzoek deed voor haar scriptie naar de motivatie en attitudes van leerlingen met een migratieachtergrond ten aanzien van het Nederlands. Ze stelde vast dat anderstaligen sneller Nederlands leren als ze zich aanvaard voelen en hier ben ik het helemaal mee eens!

Eerst en vooral vind ik dat er in het huidig onderwijslandschap nog steeds te weinig aandacht wordt besteed aan het welbevinden van anderstalige leerlingen. Ik geloof dat leerlingen pas tot leren kunnen komen als het welbevinden goed zit. Hierop inzetten lijkt mij dan ook een prioriteit voor elke leerkracht.

Ten tweede ben ik er van overtuigd dat het belangrijk is dat de thuistaal van elke leerling een plek krijgt op school. De school kan er onder meer voor kiezen om aan talensensibilisatie te doen. Alle talen die onder de leerlingen aanwezig zijn, kunnen aan bod komen in de klas. Op die manier worden de verschillende moedertalen van de leerlingen erkend en gewaardeerd.

Kortom, het is belangrijk dat iedereen zich aanvaard en veilig voelt op school en het is bijgevolg fijn dat dit artikel deze kwestie nog eens extra in het daglicht stelt.

Reageren

Laat een reactie achter