Gepubliceerd op
Mening

“Als anderstaligen zich aanvaard voelen, leren ze sneller Nederlands”

Allochtone jongeren pikken het Nederlands sneller en beter op als ze respect en aanvaarding voelen. Dat stelt Lauranne Harnie vast. Voor haar scriptie sprak ze met anderstalige jongeren over hun motivatie om de taal te leren. Harnie is winnaar van de Klasse Scriptieprijs 2015.
 
Lauranne Harnie

Motivatie in de hoofdrol

“Een taal leren vraagt moeite en motivatie. Dat geldt voor iedereen. Bij jongeren met een migratieachtergrond zijn er extra obstakels. Dat leerde ik uit mijn gesprekken met allochtone jongeren.

Hun verhalen gingen opvallend vaak over een verlangen naar aanvaarding. Hoe ze buiten gekeken worden in winkels of aanstootgevende flyers vinden in de brievenbus. Hoe ze grove opmerkingen over hun hoofddoek incasseren tot regelrechte scheldpartijen. Dat gebeurt niet bij alle jongeren, niet elke dag en zelfs niet systematisch. Maar het gebeurt. En het zal niemand verbazen dat dat negatieve gevolgen heeft voor hun motivatie om Nederlands te leren.


Jongeren verlangen respect voor hun thuistaal

Lauranne Harnie - winnaar Klasse Scriptieprijs 2015

Ook op school voelen deze jongeren dat ze er soms niet echt bij horen. Leraren koesteren lage verwachtingen, denken ze. Want zij zijn toch ‘maar allochtoon’. Ze missen vooral respect voor hun meertalige identiteit. Scholen die aan thuistaal een plaats geven, bijvoorbeeld door ze toe te staan op de speelplaats, motiveren meer om de landstalen onder de knie te krijgen, dan scholen die thuistalen verbieden.

Mijn conclusie uit de vele gesprekken is nochtans positief: leraren spelen een sleutelrol in de toekomst van anderstalige leerlingen.

Ze kunnen jongeren enthousiast maken voor taal. Door in de klas een sfeer te creëren waar fouten maken mag. Door het belang van taal aan te tonen in echte situaties. Door creatieve werkvormen: van rappen in de klas tot een tv-spot uitwerken of zelfs een kraampje opzetten op een lokale markt.


De aandacht van leraren mag niet alleen naar nieuwkomers gaan

Lauranne Harnie - winnaar Klasse Scriptieprijs 2015

Daarnaast kunnen schoolteams werken aan een consequent taalbeleid, met een evenwicht tussen thuistaal en schooltaal. De aandacht mag niet alleen gaan naar nieuwkomers en vluchtelingen. Ook bij jongeren die al heel hun leven in België wonen zijn er noden. Ook voor hen betekent een goede kennis van de landstalen een gevoel van welbevinden, verbondenheid en integratie.

Ten slotte is het belangrijk dat leraren racisme niet laten passeren. Maak het bespreekbaar. Dat kan in klasgesprekken over de ruime actualiteit maar evengoed naar aanleiding van een ruzie op de speelplaats waarbij een racistisch scheldwoord viel. Een open communicatie is een sterk wapen tegen misverstanden en vooroordelen.”
 

Lauranne Harnie onderzocht voor haar scriptie de motivatie en attitudes van 90 jongeren met een migratieachtergrond ten aanzien van het Nederlands en het Frans in de tweede graad secundair in Brusselse en Vlaamse GO! scholen. Ze maakte daarvoor gebruik van persoonlijke vragenlijsten en intensieve gesprekken. Tijdens elk gesprek peilde ze naar mogelijke factoren die de taalmotivatie van jongeren voor het Nederlands en het Frans kunnen beïnvloeden.
Je kan de scriptie downloaden.

Klasse Magazine = cadeau aan jezelf *

  • 4 kwaliteitsnummers met inspiratie van leraren en experts.
  • Fraai ondersteunend materiaal (kalender, poster, ...)
  • Je Lerarenkaart 2020 valt gewoon in je brievenbus.
*Betaal vóór 30 oktober en krijg je Lerarenkaart 2020 thuisbezorgd.