Wat vind jij? Dit artikel behoort tot de reeks Anders evalueren Gepubliceerd op

Examens of permanente evaluatie?

Reageer

Log in om te bewaren.

Delen

Stap in juni een secundaire school binnen en hoogstwaarschijnlijk zijn de leerlingen proefwerken aan het maken. Toch staat nergens dat examens verplicht zijn. Je kan bijvoorbeeld op verschillende tijdstippen evalueren in plaats van op één moment. Wat vinden leerlingen en leraren van die permanente evaluaties?

Evalueren, alleen nog traditie?

“Scholen zijn vrij om te evalueren zoals ze willen”, zegt onderwijsinspecteur Jean-Louis Leroy. “En ook al gaan steeds meer scholen permanent evalueren, toch zitten we vast in een examentraditie. Vreemd, want veel vakken lenen zich daar niet toe. Denk aan een taalvak. Een taal leer je toch over een langere tijdsperiode? En als leraar bekijk je toch het best met tussentijdse stappen of leerlingen de vaardigheden, woordenschat of grammatica beheersen?”

‘Schriftelijke examens bereiden leerlingen voor op de hogeschool’, is een argument om vast te houden aan de examentraditie. “Vreemd”, zegt Marijke Wilssens, opleidingscoördinator banaba’s in het buitengewoon onderwijs en zorgverbreding (Arteveldehogeschool Gent). “We toetsen geen enkel opleidingsonderdeel meer met een klassiek schriftelijk of mondeling examen. Wel evalueren we met werkstukken, papers en mondelinge presentaties. Soms ook met permanente evaluatie en met oog voor peer feedback. Let er wel op dat je deadlines voor papers of reflectie-opdrachten genoeg spreidt.”

Monique Ratajczak, coördinator brugopleiding verpleegkunde (PXL-Healthcare) heeft geen probleem met schriftelijke examens in het secundair: “Belangrijk is dat je varieert in je evaluatie. Dat je duidelijke doelstellingen formuleert. En dat je differentieert. Een examen kan een ultieme kans zijn voor iemand die de leerstof nog niet beheerst. Maar waarom zou je iemand die zijn doelen al via permanente evaluatie heeft bereikt nog lastigvallen met een examen?”

4 tips om beter te evalueren

  1. Examens kunnen een goeie vorm zijn. Op voorwaarde dat een examen motiverend is. De leerlingen moeten er wel uit leren. En de volgende keer proberen het beter te doen.
  2. Betrek je leerlingen maximaal bij je evaluatie. Bekijk samen met hen of ze de leerplandoelstellingen in de les hebben behaald. Laat hen zelf examenvragen formuleren. Of evaluatievormen voorstellen die het best bij hen passen. Zo tonen ze vanuit hun eigen sterkte wat ze waard zijn voor je vak.
  3. Als je je doelstellingen hebt gerealiseerd, maakt het niet uit hoe je evalueert: mondeling, schriftelijk, permanent. Durf dus te differentiëren in je evaluatievormen.
  4. Maak je examens gerust moeilijk. Als je verder gaat dan pure reproductie en ook competentiegericht gaat evalueren, dan daag je je leerlingen uit. Laat hen in groep oplossen of geef hulpmiddelen. Dan wordt dat examen motiverend en gaan je leerlingen vooruit. Je vraagt hen immers niet meer of ze je cursus kennen, maar wel wat ze doen met je cursus.

Examens of permanente evaluatie?

Wat denken leraren?

Met klassieke examens konden leerlingen het wagen om enkel een paar keer goed te presteren. Nu we gespreid evalueren, snappen de leerlingen dat je elke dag aan een taal moet werken.

Kristien Lindemans - lerares Nederlands/Engels, Sint-Jozefinstituut Ternat

Bij permanente evaluatie kunnen leerlingen de verkeerde indruk krijgen dat elke oefening of groepswerk op punten staat. Examens helpen leerlingen ook vooruit. Ze kunnen bewijzen dat ze verbanden snappen.

Wim Houpline - leraar Geschiedenis in Leielandscholen, campus O.L.V. van Vlaanderen

Examens dragen niet bij tot de ontplooiing van de leerling. Integendeel, ze leiden vaak tot een negatief zelfbeeld en zorgen voor heel veel stress. Bovendien train je daar enkel het kortetermijngeheugen mee.

Bart Parrez - directeur van basisschool Heilig Hart College in Halle

Wat denken leerlingen?

Bij permanente evaluatie krijg je veel testen tijdens het jaar. Zo werk je makkelijker een tekort weg. En heb je minder stress.

Anaelle - 18

Geef ook gewone examens. Want in het hoger zal ik volgend jaar grote pakketten moeten blokken.

Britt - 18

Ik kan me beter opladen voor een examen. Met een beetje extra inspanning haal ik in één klap veel punten op.

Elke - 18