Verhaal Gepubliceerd op

Naar school in Zambia

Reageer

Log in om te bewaren.

Delen

6 uur in de ochtend. Elias (15) schept water uit de put. Hij wast zich, giet de planten en voert de kippen. Eerst begeleidt hij zijn blinde opa naar een stoel onder de mangoboom. Daarna wandelt hij richting school, een dik half uur over stoffige wegels. Schoolgeld kan hij niet betalen. Gelukkig is er de buurtschool of community school.

De dag begint vroeg in Kaloko Kantanshi, Zambia. Niet alleen op het veld, ook in de zanderige straten. Een groepje mannen en vrouwen wandelt naar het werk. Wie naar de kopermijn moet, mag meerijden in de laadbak van een grote vrachtwagen. 2 dames schikken popcorn en groenten in een houten kraam op het plein voor de school. “Zin in een maniokwortel?” lachen ze.

Elias haast zich naar de klas. Hij volgt het zevende leerjaar. 90 leerlingen zitten er op elkaar gepakt in het donkere klaslokaal. Bij gebrek aan schoolboeken schrijven ze alle leerstof over in hun schrift. Van een kopieermachine kunnen ze alleen dromen. Op school is er geen elektriciteit en geen stromend water.
 

Supergemotiveerd

‘Het belang van de landbouw’ schrijft meester Deric met krijt op het bord. Voor hij aan de theorie begint, laat hij zijn leerlingen vertellen: “Wie werkt er thuis soms op het veld?” Bijna alle vingers schieten de lucht in.

Elias zit op het puntje van zijn stoel om zeker niets van de les te missen. Hij is de primus van de klas. Een crack in wiskunde. Wil later dokter worden. “Ik haal alles uit de kast”, vertelt hij. “Ik moet wel. Want als weeskind zal ik er later helemaal alleen voor staan.”

Elias



 

Ouders baas

Schooldirecteur David Sitali overlegt in zijn kantoortje met het oudercomité. De ouders hebben deze school zelf opgericht: “Onze kinderen hebben toch ook recht op onderwijs? Er is te weinig plaats in privé- en staatsscholen, en ze zijn te duur.”

In de community school hoeven de kinderen geen nette schoenen aan en een uniform is niet verplicht. “Sommigen komen zelfs op slippers naar school. So what!” lacht de directeur. “Ik zie die jongeren liever in de klas, dan dat ze op straat rondhangen.”

Ouders betalen maar 5 euro schoolgeld per trimester. En de leraren? Die werken als vrijwilligers, ze krijgen geen vast loon. Met wat geluk zit er nog net genoeg in de schoolkas om ze een vergoeding te betalen van zo’n 15 euro per maand. Een leraar in een staatsschool verdient het tienvoud.

Directeur David Sitali



 

Nationaal examen

Het is tropisch warm in de namiddag. Een tweede shift leerlingen volgt de lessen. Elias mag naar huis. Hij heeft alle tijd. Het is nog te vroeg om al op het veld te werken.

De werkloosheid in de regio is hoog sinds de crisis in de koperindustrie. Kleine boeren telen maïs, maniok, pinda’s en fruit om te overleven. Winst maken ze nauwelijks. Ook gezondheid en hygiëne zijn een probleem. Aids maakt nog altijd veel slachtoffers.

“Onze leerlingen hebben het moeilijk”, weet directeur Sitali. “Toch liggen de slaagkansen hoog. Vorig jaar waren er maar 3 laatstejaars gebuisd voor het nationale examen. De 154 anderen mochten allemaal over naar de secundaire school. Het zou me zelfs niks verbazen als onze Elias dit jaar in de top 3 eindigt.”
 

Deze reportage kwam tot stand in samenwerking met VVOB.

VVOB is een ontwikkelingsorganisatie die werkt aan de kwaliteitsverbetering van het onderwijs in 9 landen in het Zuiden. Daarnaast werkt de organisatie ook in Vlaanderen rond gelijke onderwijskansen.

In Zambia ondersteunt de VVOB community schools, met opleiding voor leraren, ondersteuning van oudercomités en de inrichting van kleuterklassen.

Andere programma’s van de VVOB:

  • Het programma ‘eNSPIRED’ wil het Vlaamse onderwijsveld inspireren met onderwijspraktijken uit het Zuiden, over hoe werken aan gelijke onderwijskansen en omgaan met diversiteit in Vlaanderen anders kan.
  • Met het programma ‘Scholenbanden’ koppelt VVOB scholen in Vlaanderen aan scholen in het Zuiden. De samenwerking kan verschillende vormen aannemen. Van het uitwisselen van knowhow over het sturen van foto’s en brieven tot uitwisselingsprogramma’s voor leraren. Het voornaamste doel is niet om geld in te zamelen, maar wel om informatie uit te wisselen waar beide scholen wat aan hebben.
Dit artikel heeft als onderwerp Dit artikel is interessant voor een