Gepubliceerd op
Specialist

Rijp voor het eerste leerjaar?

“Yasmina is intelligent. Ze kan al tellen tot 100. Dat eerste leerjaar zal geen probleem zijn”, zegt papa Peter over de overgang van derde kleuterklas naar het eerste leerjaar. Zit hij op het juiste spoor? Specialist Marc Litière geeft uitleg.

drie kinderen in een kleuterklas

Specialist Marc Litière: “Schoolrijpheid is meer dan alleen lezen, tellen en schrijven.”

Wat moet een kind kunnen om naar het eerste leerjaar te gaan?

Marc Litière: “Schoolrijpheid is meer dan alleen lezen, tellen en schrijven. Wat je kind met zijn lichaam kan, zijn motorische ontwikkeling, mag je niet uit het oog verliezen. En ook hoe het zich voelt, het emotionele, mag je niet vergeten. Klaar zijn voor het eerste leerjaar draait om kennen, kunnen, voelen én willen.”

Met je rechterarm over je hoofd je linkeroor raken, vroeger was je dan ‘schoolrijp’. Bestaan er nu nog zulke trucjes?

Marc Litière: “Nee, die truc is achterhaald. Dat zou te eenvoudig zijn. Tussen 5 en 7 zou een kind moeten leren fietsen en zwemmen. Je kind zou moeten kunnen tekenen, huppelen, bouwen, puzzelen, rijmen… En het moet vooral zelf zeggen en laten voelen dat hij er klaar voor is.”

Maakt de kleuterschool een kind schoolrijp?

Marc Litière: “ Natuurlijk helpt de kleuterschool een pak. Maar vergeet niet dat schoolrijp worden of ‘klaar zijn voor het eerste leerjaar’ een proces is. Dat wil zeggen dat een kind er geleidelijk naartoe groeit. Je kan een kind dus niet eventjes schoolrijp ‘maken’. En niet elk kind is op hetzelfde moment schoolrijp.”


Het kind zal vooral zelf zeggen en laten voelen of hij er klaar voor is

Marc Litière - Specialist

Kunnen ouders ook een rol spelen in dat proces?

Marc Litière: “Ouders moeten tijd maken voor hun kind: puzzelen en spelen. Of hun kind deelgenoot maken van gewone dingen: samen koken, tafel dekken … En het hun kind niet te makkelijk maken. Bijvoorbeeld als het kind zijn kousen zoekt, zoek ze dan niet in zijn plaats. Laat hem zelf zijn turnzak maken.”

Het CLB test de schoolrijpheid. Hoe belangrijk zijn die testen?

Marc Litière: “Die testen worden echt op een ‘piëdestal’ gezet. Wat mij betreft komen die pas op de vierde plaats. Op 1 staat het kind zelf: wil dat naar het eerste leerjaar? Vraagt het naar letters, wil het leren schrijven? Tweede factor zijn de ouders: Hoe voelen zij zich hierbij? Merken ze op dat hun kind speels is, niet graag naar school gaat? Het derde punt is voor de juf: Wat zegt haar buikgevoel? Zij volgt je kind al enkele maanden. Vaak weet ze goed waarin je kind sterk is, wat het graag doet… De schoolrijpheidsproef is dan alleen een bevestiging of net niet.”

En als het niet klaar is voor het eerste leerjaar?

Marc Litière: ‘Er zijn dan verschillende mogelijkheden. Je kan je kind toch naar het eerste leerjaar laten gaan als je samen goed de risico’s hebt ingeschat. Met bepaalde extra zorg en de nodige therapie op school en buitenschools. Het kind kan ook nog een jaar doorkleuteren. Dat is een goede oplossing voor kinderen die er algemeen en fysiek nog niet aan toe zijn.

Voor kinderen die motorisch zeer zwak zijn, maar wel al geïnteresseerd in lettertjes is de brugklas of speelleerklas de ideale optie: het kind wordt er aangepakt op wat hij nog niet kan en uitgedaagd voor wat hij al wel kan. Een speelleerklas heeft als nadeel dat je uit de school weggetrokken wordt omdat het bij het buitengewoon onderwijs hoort. Eigenlijk zou er in elke school zo een brugklas moeten zijn.”
 
Marc Litière is licentiaat lichamelijke opvoeding, licentiaat kinesitherapie en als psychomotorisch systeemtherapeut. Hij schreef het boek ‘Juf, mag ik overvaren’, uitgegeven bij Lannoo.

Het beste van Klasse in je mailbox?

  • Al 51.000 leraren zijn abonnee
  • 1 keer per week en helemaal gratis
  • Verhalen van collega’s, concrete praktijktips, exclusieve wedstrijden ...