Gepubliceerd op
Specialist

Rijp voor het eerste leerjaar?

Log in om te bewaren.

“Yasmina is intelligent. Ze kan al tellen tot 100. Dat eerste leerjaar zal geen probleem zijn”, zegt papa Peter over de overgang van derde kleuterklas naar het eerste leerjaar. Zit hij op het juiste spoor? Specialist Marc Litière geeft uitleg.

drie kinderen in een kleuterklas

Specialist Marc Litière: “Schoolrijpheid is meer dan alleen lezen, tellen en schrijven.”

Wat moet je kind kunnen om naar het eerste leerjaar te gaan?

Marc Litière: “Schoolrijpheid is meer dan alleen lezen, tellen en schrijven. Wat je kind met zijn lichaam kan, zijn motorische ontwikkeling, mag je niet uit het oog verliezen. En ook hoe het zich voelt, het emotionele, mag je niet vergeten. Klaar zijn voor het eerste leerjaar draait om kennen, kunnen, voelen én willen.”

Met je rechterarm over je hoofd je linkeroor raken, vroeger was je dan ‘schoolrijp’. Bestaan er nu nog zulke trucjes?

Marc Litière: “Nee, die truc is achterhaald. Dat zou te eenvoudig zijn. Tussen 5 en 7 zou je kind moeten leren fietsen en zwemmen. Je kind zou moeten kunnen tekenen, huppelen, bouwen, puzzelen, rijmen… En het moet vooral zelf zeggen en laten voelen dat hij er klaar voor is.”

Maakt de kleuterschool een kind schoolrijp?

Marc Litière: “ Natuurlijk helpt de kleuterschool een pak. Maar vergeet niet dat schoolrijp worden of ‘klaar zijn voor het eerste leerjaar’ een proces is. Dat wil zeggen dat je kind er geleidelijk naartoe groeit. Je kan je kind dus niet eventjes schoolrijp ‘maken’. En niet elk kind is op hetzelfde moment schoolrijp.”


Maak het je kind niet te makkelijk. Laat het bijvoorbeeld zelf zijn kousen zoeken.

Marc Litière - Specialist

Wat kan je als ouder doen?

Marc Litière: “Je moet tijd maken voor je kind: puzzelen en spelen. Je kan je kind ook deelgenoot maken van gewone dingen: samen koken, tafel dekken … Maak het je kind ook niet te makkelijk. Bijvoorbeeld als je kind zijn kousen zoekt, zoek ze dan niet in zijn plaats. Laat je kind ze zelf zoeken. Laat hem zelf zijn turnzak maken. Daag hem uit met vragen. Wil hij een koekje? Vraag dan hoe hij zelf bij dat koekje zou kunnen komen.”

Sommige ouders kopen boekjes en laten kinderen oefenen. Is dat nodig?

Marc Litière: “Dat kunnen (en oefenen) is maar een klein onderdeel van schoolrijpheid. Wat je kind op papier kan, is de laatste stap. Voor het dat kan, moet het al veel geoefend hebben in gewone situaties, dus zonder pen en papier. Echt ‘trainen’ met je kind moet je zeker niet doen. Wat wel kan, is bijvoorbeeld een rijmspelletje in de auto: wat rijmt op ‘schoen’? Dan is de kans groot dat je kind ook de rijmwoorden op papier kan verbinden. Of zoek nummerplaten met de letters van zijn naam erin.”

De grote school. Dat is stilzitten, werken, zwijgen. Sommige ouders maken hun kind bang met zulke opmerkingen.

Marc Litière: “Veel kleuters horen inderdaad alleen: ‘Nu is’t gedaan met spelen.’ Zeg liever: ‘Nee, je mag daar nog spelen en je zal daar vanalles leren en ja, je mag daar ook fouten maken.’ Dat laatste benadrukken is erg belangrijk.” Nog een tip: “De school uit de weg gaan, niet communiceren met de school: niet doen.”

Het CLB test de schoolrijpheid. Hoe belangrijk zijn die testen?

Marc Litière: “Die testen worden echt op een ‘piëdestal’ gezet. Wat mij betreft komen die pas op de vierde plaats. Op 1 staat het kind zelf: wil dat naar het eerste leerjaar? Vraagt het naar letters, wil het leren schrijven? Tweede factor zijn de ouders: Hoe voelen zij zich hierbij? Merken ze op dat hun kind speels is, niet graag naar school gaat? Het derde punt is voor de juf: Wat zegt haar buikgevoel? Zij volgt je kind al enkele maanden. Vaak weet ze goed waarin je kind sterk is, wat het graag doet… De schoolrijpheidsproef is dan alleen een bevestiging of net niet.”

En als het niet klaar is voor het eerste leerjaar?

Marc Litière: ‘Er zijn dan verschillende mogelijkheden. Je kan je kind toch naar het eerste leerjaar laten gaan als je samen goed de risico’s hebt ingeschat. Met bepaalde extra zorg en de nodige therapie op school en buitenschools. Je kind kan ook nog een jaar doorkleuteren. Dat is een goede oplossing voor kinderen die er algemeen en fysiek nog niet aan toe zijn.

Voor kinderen die motorisch zeer zwak zijn, maar wel al geïnteresseerd in lettertjes is de brugklas of speelleerklas de ideale optie: het kind wordt er aangepakt op wat hij nog niet kan en uitgedaagd voor wat hij al wel kan. Een speelleerklas heeft als nadeel dat je uit je school weggetrokken wordt omdat het bij het buitengewoon onderwijs hoort. Eigenlijk zou er in elke school zo een brugklas moeten zijn.”
 
Marc Litière is licentiaat lichamelijke opvoeding, licentiaat kinesitherapie en als psychomotorisch systeemtherapeut. Hij schreef het boek ‘Juf, mag ik overvaren’, uitgegeven bij Lannoo.

Het beste van Klasse in je mailbox?

  • Al 51.000 leraren zijn abonnee
  • 1 keer per week en helemaal gratis
  • Verhalen van collega’s, concrete praktijktips, exclusieve wedstrijden ...