Gepubliceerd op
Specialist

“Mik hoog, ook met kansarme leerlingen”

Geloven in je leerlingen is volgens professor Ides Nicaise van het Hoger Instituut voor Arbeid en Samenleving de voornaamste succesfactor om als leraar en school om te gaan met kansarme leerlingen.

Hebben scholen oog voor kansarmoede?

Ides Nicaise, HIVA: “Heel wat scholen weten maar al te goed wat armoede is: onbetaalde rekeningen, taalbarrières, grote leerachterstand … Sommige scholen staan daardoor zelf onder enorme druk. Ze krijgen nu gelukkig meer financiële ademruimte, maar ze hebben ook nood aan knowhow en menselijke ondersteuning.

Voor andere scholen is armoede een ver-van-mijn-bed-show: ze hebben het profiel van eliteschool ontwikkeld of richten enkel aso in waar weinig kansarme leerlingen binnen raken.”

Ides Nicaise

Kunnen scholen iets aan kansarmoede doen?

Ides Nicaise: “Het onderwijs alleen kan armoede niet uitroeien: er moet op álle fronten tegelijk gewerkt worden. Toch maken scholen vaak meer verschil dan men denkt: ze slagen erin leerlingen echt uit de armoede op te tillen.

Zo zijn er bijvoorbeeld brede scholen die zich volledig geïntegreerd hebben in het leven van een volksbuurt, magneetscholen die door een krachtige leeromgeving hun isolement als concentratieschool hebben doorbroken en een gezonde sociale mix bereikten …

Er zijn zo véél goedepraktijkvoorbeelden: van beter gespreide schoolrekeningen over coöperatief leren tot brugprojecten in het deeltijds beroepsonderwijs.”

Wat is het verschil tussen scholen die met succes omgaan met kansarmoede en de andere?

Ides Nicaise: “Ten eerste: gelóven in je leerlingen. De spectaculairste onderwijsinnovaties voor achtergestelde doelgroepen durven hoge verwachtingen te stellen. De ultieme ambitie moet ‘gelijke uitkomsten’ blijven. Als kansarme leerlingen al met een grote achterstand in de kleuterschool instromen, moeten ze een langer traject afleggen om diezelfde eindmeet te bereiken.

Daarnaast bevragen zij zichzelf en ‘het systeem’ voortdurend kritisch over mogelijke discriminatiemechanismen (selectie bij inschrijvingen, overhaaste verwijzingen naar het buitengewoon onderwijs, het hoofddoekenverbod …). Die mechanismen volledig uitschakelen, zou een groot succes zijn.

Als laatste is deskundigheid essentieel. Alle betrokkenen moeten de leefwereld van armen en de strategieën om de schoolse achterstelling van deze groep ongedaan te maken, kennen.”

Het beste van Klasse in je mailbox?

  • Al 51.000 leraren zijn abonnee
  • 1 keer per week en helemaal gratis
  • Verhalen van collega’s, concrete praktijktips, exclusieve wedstrijden ...