Specialist Gepubliceerd op

“Mythes over hersenen van leerlingen zijn hardnekkig”

Reageer

Log in om te bewaren.

Delen

Gebruiken je leerlingen hun ene hersenhelft meer dan de andere? “Nee”, zegt Pieter Tijtgat, wetenschapscommunicator aan de Odisee-hogeschool. “Dat is een van de hardnekkige mythes over kinderen die bij leraren de ronde doen.” Op de website neuromythes.odisee.be ontkrachten hij en zijn collega’s 10 onwaarheden over onze hersenen.
 

Neuromythes zijn onjuiste feiten over neurowetenschappen”, zegt Pieter Tijtgat. “Kennis over ons brein is enorm aantrekkelijk. Daarom worden neuromythes snel populair. Zeker als je die kennis eenvoudig voorstelt en voorziet van een ‘foto’ van de hersenen of een hersenplaatje. Dat maakt het artikel aannemelijker. Want een beeld van een biologisch fenomeen lijkt hard, objectief, onveranderbaar.”

Mooie, maar misleidende beelden

“Maar die beelden misleiden. Zo gebruiken we voortdurend onze beide hersenhelften. En zeker kinderen die complexe vaardigheden leren op school. Een andere hersenfabel: een verrijkte omgeving maakt kinderen slimmer. En een prikkelarme omgeving zou de hersenen minder laten werken. Ook dat klopt niet. Een klas vol kinderen in combinatie met een boeiende leraar zorgt voor genoeg prikkels. Je hoeft je klas dus zeker niet vol te hangen met blitse posters.”

En krimpen onze hersenen als we niet minstens 8 glazen water per dag drinken? Pieter Tijtgat: “Nee. Het is inderdaad belangrijk dat we water opnemen. Onze hersenen bestaan voor 75 procent uit water. Maar alleen ernstige vormen van uitdroging kunnen een effect hebben op de werking van onze hersenen. En dat is in de klas erg onwaarschijnlijk. Wel moet je bij hitte opletten dat kinderen voldoende drinken.”

Hardnekkige mythes

“Natuurlijk bevatten neuromythes meestal een kern van waarheid, gebaseerd op fundamenteel onderzoek naar hoe onze hersenen werken. Probleem is alleen dat die kleine kern vaak wordt opgeblazen. En dat de daarop gebaseerde ingrepen van leraren op school meestal niet de verhoopte leerresultaten opleveren. Inzichten uit de leerpsychologie en de pedagogie zijn even waardevol en zinvol.”

Toch blijven neuromythes hardnekkig leven. Pieter Tijtgat: “En dat is een probleem. Want neuromythes hebben niet alleen een impact op hoe leraren lesgeven (‘deze leerling leert visueel, dus laat ik hem enkel nog via prentjes leren’). Kinderen nemen ook misvattingen over onze hersenen over (‘deze oefeningen helpen mijn linkerhersenhelft beter samenwerken met mijn rechterhersenhelft’). Laat ons er in de lerarenopleiding op toezien dat jonge leraren niet met inzichten de klas instappen die gebaseerd zijn op sterke overdrijvingen.”

Test je kennis over hersenfabels op neuromythes.odisee.be.