Gepubliceerd op
Specialist

Nazorg bij crisis: “Iedereen op school heeft tijd nodig”

“Als een crisis eenmaal is afgerond, verdwijnen de hulpverleners. Maar als school moet je nog een hele tijd alert blijven voor signalen van leerlingen en collega’s”, zeggen specialisten Barbara Meganck en Veerle Van Der Zwalmen van VCLB Waas en Dender. “Al moet je ook geen paniekvoetbal spelen.”

Foto van de twee vrouwelijke specialisten ‘crisis op school’

Barbara Meganck en Veerle Van Der Zwalmen, specialisten ‘crisis op school’ bij het VCLB Waas en Dender.

Kan elk team een crisis aan?

“Een school met een goed zorgbeleid of waar de sfeer heel collegiaal is, houdt beter stand. Maar een crisis creëert in de meeste teams verbondenheid. Het is ook een moment waarop je dingen kan veranderen. Problemen die er al langer zijn, komen naar boven. Directeurs spelen een cruciale rol: ze moeten ervoor zorgen dat ouders opgevangen worden, leraren begeleiding krijgen en dat ondertussen ook nog eens de school blijft draaien.”

“Dat vraagt warme zorg én een koel hoofd. Soms zie je hen letterlijk naar adem snakken. Daarom is zelfzorg zo belangrijk. Iedereen heeft na een crisis tijd nodig. Eigenlijk zou elke school met het crisisteam en alle betrokkenen moeten debriefen. Wat liep goed, wat kon beter en waar moeten we nog aan werken? Dat geeft je niet alleen de kans om het de volgende keer beter te doen, maar ook om kleine frustraties te ventileren.”


Je moet je nazorg afstemmen op het rouwproces

Hoelang moet de school ‘nazorgen’?

“Als de crisis eenmaal is afgerond, verdwijnen de hulpverleners. Maar de school moet nog een hele tijd alert blijven voor signalen. Je moet je nazorg afstemmen op het rouwproces van je leerlingen en collega’s. Na een tijdje geven leerlingen aan dat ze terug willen naar het leven van alledag. Je blijft wel de boodschap geven: ‘Als het niet gaat, kan je bij die persoon terecht’.”

“Als een leerling slechter presteert of agressief is, kan dat nog een gevolg van de crisissituatie zijn. Leerlingen moeten altijd zelf kunnen kiezen hoeveel en welke nazorg ze willen: willen ze naar een herdenking gaan of niet, willen ze praten of niet?”


Alert zijn is goed, maar je mag geen paniekvoetbal spelen

Welke fouten maken scholen?

“Veel scholen proberen tijdens een crisis alle geplande activiteiten, zoals een oudercontact of klassenraden toch te laten plaatsvinden. Als je als leraar de hele dag verdrietige leerlingen troost, moet je ’s avonds gewoon moe naar huis kunnen gaan. Tijdens een crisis functioneer je in een tempo dat niet haalbaar is. Als je de energie niet hebt om een klassenraad voor te bereiden, doe je het beter niet.”

“Ook focussen scholen die iets ernstigs hebben meegemaakt zoals de zelfmoord van een leerling, daar achteraf soms erg op. Als een leerling er somber bijloopt, verwijzen ze onmiddellijk door. Alert zijn is goed, maar je mag geen paniekvoetbal spelen.”

Maakt een goeie nazorg ook deel uit van jouw noodplan?

Ben jij klaar voor een crisis op school?

  • 6 echte verhalen van directeurs
  • tips die jou en je team sterker maken
  • wacht niet met lezen tot het gebeurt