Gepubliceerd op
Verhaal

“Nooit gedacht dat een van onze leerlingen naar Syrië zou vertrekken”

Khalid (15) radicaliseerde en vertrok naar Syrië. Niemand in het Koninklijk Atheneum in Antwerpen had dat zien aankomen: zijn beste vriend niet, de leraar islam niet en ook de directeur niet. “Dit is gewoon surreëel, dacht ik, toen de federale politie ons op de hoogte bracht.”

 

Karin Heremans, directeur: “Het begon met 1 leerling en uiteindelijk ging het om een groepje van 12 jongens. Op de speelplaats vroegen ze mij plots of ze mochten bidden op school. Ik was een beetje verbaasd. Niet elke vraag om te mogen bidden komt van een extremist. Maar het kan een signaal zijn. Diezelfde jongens kwamen in de pauze regelmatig naar mijn kantoor om te discussiëren. Ze worstelden met veel vragen: ‘Ik wil een goede moslim worden, hoe doe ik dat het best?’ En dan kwamen ze met het argument: ‘Ja, maar in een school in Saoedi-Arabië kunnen leerlingen wél bidden op school.’”

Khalid zei: ‘Ik ga mijn leven geven voor Allah’

Karin Heremans - directeur Koninklijk Atheneum Antwerpen
 

Een hele nacht op internet

Karin Heremans: “Het gekke was: ze kwamen altijd terug met andere argumenten, andere teksten uit de Koran. Waar kwam dat vandaan? Bleek dat zij om 5 uur ’s ochtends opstonden om te bidden, nadat ze een hele nacht op het internet hadden gezeten.”

Ik zag zo’n filmpje waarin je 2 vrienden ziet voetballen aan zee. Het volgende moment zijn ze dood, maar hebben ze een glimlach rond hun mond, want ze zijn in het paradijs. Hun missie is niet meer: een goede moslim, een goede mens zijn. Hun missie wordt: ik wil letterlijk mijn leven geven aan Allah. Toen heb ik daar nooit die interpretatie aan gegeven. Maar dat betekende het wel voor Khalid. Ik zag de signalen wel, ik had alleen nooit gedacht dat een 15-jarige naar Syrië zou trekken.”
 

“Ik ben alerter voor signalen”

Karin Heremans: “We waren met leerlingen in Istanbul toen ik telefoon kreeg van de federale politie in België. Khalid was weg. Naar Syrië. Ik was verbijsterd. Een leerling in Syrië, dat was gewoon surreëel. Toen snapte ik sommige signalen pas. Khalid had bijvoorbeeld van alles verkocht. Achteraf snapte ik dat het was om zijn reis te kunnen betalen.”

“Ik ben nu veel alerter voor die signalen. Op het einde had Khalid ook gebroken met zijn vrienden en familie. Behalve met 1 vertrouwenspersoon: zijn vriend Hamza. Ze zoeken iemand die ze tot op het laatste moment betrekken in hun twijfel. Voor Hamza was Khalids vertrek heel zwaar, want hij had hem de dag ervoor nog eens stevig vastgepakt. Dat was zijn manier om afscheid te nemen.”

Ik geloofde niet dat hij weg was

Hamza (18) - beste vriend van Khalid (15)
 

Hamza, beste vriend van Khalid: “Khalid sprak niet echt over geloof. We waren meer bezig met voetbal en meisjes. Wij genoten van het leven. De laatste weken begon hij afstand te nemen. Hij liet niks meer weten, we gingen niet meer samen sporten. Op school was hij ook heel lang afwezig. Ik dacht: hij heeft problemen thuis. Hij heeft nooit met mij over zijn vertrek gepraat. Hij wist dat ik er wel in zou slagen om hem tegen te houden. Ik heb nog steeds een schuldgevoel.”
 

Van normaal naar extreem

Karin Heremans: “Dat radicaliseringsproces ging heel snel. 2 weken voor Khalids vertrek begonnen we het echt erg te merken. Maar toen was het al te laat. Hij was er mentaal niet meer. Zijn blik stond op oneindig. Je merkte dat hij ’s nachts niet sliep. Voordien was hij een normale leerling. Nu zou ik het misschien wel beter zien. Je voelsprieten worden scherper. Hoewel radicalisering ook subtiel kan zijn. Het houdt me uit mijn slaap. Ook voor Khalids islamleraar was zijn vertrek een zware klap. Het doet hem nog altijd veel pijn dat hij Khalid niet heeft kunnen tegenhouden.”

Ik heb het gevoel dat ik gefaald heb als leraar

Mohamed Filali - islamleraar Koninklijk Atheneum Antwerpen

Waar is mijn
Lerarenkaart?