Specialist Gepubliceerd op

Leesplezier voor leerlingen met leerproblemen: 5 tips

1 reactie

Log in om te bewaren.

Delen

Voor kinderen met leermoeilijkheden vergt lezen altijd een extra inspanning. Hoe zorg je ervoor dat lezen voor hen niet alleen lastig, maar ook leuk is? Professor Annemie Desoete en leesbevorderaar Danielle Daniels geven tips voor meer leesplezier.
 
Leerlingen met leesmoeilijkheden hebben vaak een leerstoornis zoals dyslexie. Maar leerlingen kunnen ook zonder duidelijke oorzaak moeite hebben met lezen. Als een kind beseft dat lezen moeizaam gaat, is het minder gemotiveerd om een extra ‘inspanning’ te leveren. Terwijl lezen niet alleen inspannend, maar vooral ontspannend hoort te zijn. Lezen: lastig én leuk. Maar hoe?
 

  1. Hoge, bereikbare doelen stellen

  2. Professor A. Desoete : “We moeten ervoor zorgen dat, als kinderen een opdracht krijgen, ze denken: yes, ik ga dat proberen! Want we voeden ons brein niet alleen met cognitief leren. Ook motivatie, zelfbeeld, de goesting om iets te willen doen zijn belangrijk. Het willen leren is belangrijker dan snel te lezen of foutloos te schrijven.

    Het leesaanbod technisch te sterk vereenvoudigen is niet zinvol voor zwakke lezers. Dat werkt juist demotiverend. Daag de kinderen voldoende uit, laat hen af en toe iets moeilijks doen. Bewaak daarbij dat kinderen niet het gevoel hebben: ik kan het niet, ik haak af. Varieer in soorten boeken: alleen luisterboeken is geen goed idee. Vertrek vanuit een growth mindset, want falen is een kans om te groeien.”
     

  3. Hulpmiddelen inzetten

  4. Professor A. Desoete “Leraren vrezen soms dat ze kinderen kansen ontnemen door hulpmiddelen toe te laten. Dat is echt niet zo! Tot de leeftijd van 25 jaar worden er verbindingen in onze hersenen gelegd. Het is dus belangrijk om te blijven oefenen op lezen en spellen, ook al heb je een leerstoornis. Maar het is zeker even belangrijk om je woordenschat uit te breiden.”

    “Waarom zouden we kinderen met dyslexie of leesmoeilijkheden vragen om 5 boeken per jaar te lezen? We zien dat ze zo een afkeer krijgen van lezen. Laat hen 1 boek lezen en verder met luisterboeken werken. De Luisterpuntbibliotheek heeft een groot aanbod Daisy-boeken voor de jeugd. Te veel leraren moeten nog worden overtuigd van het nut van luisterlezen. Nochtans zorgt luisterplezier voor meer lezers.”

    Danielle Daniels : “Voor zwakke lezers vergt lezen altijd een enorme inspanning. Het helpt hen als je moeilijke of belangrijke woorden al op voorhand aanduidt. Geef ze ook meer tijd door eerder te starten met een opdracht of een toets. En laat kinderen met dyslexie indien mogelijk werken met een compenserend softwarepakket.

    Niet elk kind heeft op elk moment extra ondersteuning nodig. Check daarom of het kind begrijpt wat er van hem of haar wordt verwacht. Lees de vragen voor aan wie daar nood aan heeft.”

     

  5. Op maat van de leerling

  6. Professor A. Desoete : “Leerlingen met een leerstoornis kunnen vooruitgang boeken, maar zullen altijd bij de 10% zwakste leerlingen blijven. Spellend lezen is altijd lastig. Herkennend lezen kan verbeteren door remediëring, want kinderen vinden tussenwegen. Dyslectische mensen zijn daarom vaak creatieve mensen, ze worden gedwongen om out of the box te denken.”


    Ga samen met de leerling op zoek naar een drijfveer die hen motiveert om te blijven oefenen, te blijven lezen

    Annemie Desoete

    “Elk kind heeft eigen interesses. Ga samen met de leerling op zoek naar een drijfveer die hen motiveert om te blijven oefenen, te blijven lezen. Soms verliezen kinderen ook hun leeshonger omdat de boeken te stom zijn. Daarom laat je kinderen beter boeken kiezen die ze écht willen lezen. Orden boeken dus liever per thema en niet per leesniveau.

    Danielle Daniels : “Sta stil bij wanneer je wat verlangt van een leerling. Zwakke lezers moeten zich al een hele dag fel inzetten, want lezen doen we constant. Denk daarom na over wanneer je een toets plant. Na een speeltijd hebben leerlingen meer energie om een moeilijke opdracht uit te voeren.”
     

  7. Een leesbeleid op school

  8. Danielle Daniels : “Alle leraren doen ertoe als het om leesbevordering gaat. Meer inzetten op leesplezier kan zelfs de kloof tussen sterke en zwakke lezers verkleinen. Scholen focussen zich nog te vaak op alleenstaande acties of projecten rond lezen. Die initiatieven zijn leuk, maar zorgen helaas te weinig voor een duurzame leesstimulans.

    “Bij leesbevordering draait alles om leesplezier en leesfrequentie. Veranker een leesbeleid in je schoolproject. Beperk de kansen tot lezen niet tot vrijblijvende momenten buiten de lesuren. Je kan er als school bijvoorbeeld voor kiezen om elke dag 15 minuten vrij lezen te integreren in je lestijd. Een dagelijks leesritueel van een kwartier krikt de lees- en taalvaardigheid van kinderen enorm op.

    En betrek de ouders zo veel mogelijk bij allerlei leesactiviteiten (bv. leesouders, verteltassen, infoavond voorlezen …) zodat de leesmicrobe ook thuis een leesvirus aanwakkert. Ouders zijn de belangrijkste motor om kinderen te motiveren om te lezen.”
     

  9. Rijk, aantrekkelijk en recent boekenaanbod

  10. Danielle Daniels : “Opruimen is voor scholen vaak de eerste stap naar een beter leesbeleid. Als scholen kritisch kijken naar alle boeken in de klas- of schoolcollectie gaat het leesalarm wel eens af. Klassiekers, soms nog in de oude spelling, moeten écht weg. Zulke boeken verleiden de aarzelende lezers niet en de oude spelling is gevaarlijk om een fout woordbeeld op te pikken. Kies voor mooie, nieuwe boeken.”

    “Voor een recenter aanbod kan je samenwerken met de stadsbibliotheek. Zij lenen dikwijls boekenkoffers uit. Zorg voor een gevarieerd aanbod: zoekboeken, weetjesboeken, actieverhalen, realistische verhalen, moppenboeken, strips …”

    “Presenteer de boeken op een aantrekkelijke manier. Voor zwakke lezers is het belangrijk dat je de boeken frontaal zet omdat je hen zo helpt met de eerste stap van lezen, de kaftoriëntatie.”

 

Professor Annemie Desoete van de Universiteit Gent en lector aan de Arteveldehogeschool is gespecialiseerd in onderzoek naar leerstoornissen.
Danielle Daniels is zelfstandig nascholer in leesbevordering.

Meer inspiratie

  • Iedereen Leest is de referentieorganisatie rond lezen en leesplezier en wil samen met partners bouwen aan een sterke en brede leescultuur in Vlaanderen en Brussel. Op de site iedereenleest.be vind je achtergrond, campagnes en initiatieven rond leesbevordering.
  • Cultuurkuur.be verzamelt concrete tips voor meer leesplezier in je klas.