Gepubliceerd op
Schooltips

Crisis op school: stappenplan voor de directeur

Elke crisis is anders. Improvisatietalent en gezond verstand heb je als directeur dus altijd nodig. Maar als je duidelijk weet welke taken jij moet opnemen en in welke volgorde, verloopt een crisis meer gestructureerd, grijp je efficiënter in en communiceer je beter. Volg daarom dit stappenplan.

5 stappen voor de directeur

  1. Check de feiten

    • Verzamel basisinformatie: wie, wat waar, wanneer, welke stappen zijn er al gezet, contactinfo van de melder?
    • Check of de feiten kloppen: je moet zeker zijn van wat er gebeurd is voor je in actie schiet.
  2. Roep het crisisteam samen

    • Overloop de informatie, ga na welke informatie ontbreekt.
    • Breng de hulpverlening die al op gang gekomen is in kaart.
    • Bepaal prioriteiten: wat moet eerst gebeuren voor leraren en ander personeel, leerlingen, ouders?
    • Maak een taakverdeling: wie zorgt voor welke doelgroep?
    • Beslis welke interne of externe hulp je inroept (CLB, slachtofferhulp …).
    • Maak afspraken over de interne en externe communicatie en duid een woordvoerder aan.
    • Check of je informatie of foto’s van je website moet verwijderen.
    • Richt een crisislokaal in.
    • Bij nationale, provinciale of gemeentelijke ramp: overleg met externe diensten.
  3. Onderneem actie

    Eerste dag

    • Onthaal de hulpdiensten of externe diensten: politie, brandweer, ziekenwagen, slachtofferhulp, CAW, Rode Kruis …
    • Geef via goed gekozen kanalen informatie (brief, telefonisch, website, e-mail, Facebook, meeting, extra personeelsvergadering) aan collega’s, medeleerlingen, ouders en aan de pers … Overweeg een persbericht, zo vermijd je onjuiste en verwarrende verhalen.
    • Installeer telefoonpermanentie voor ouders en gezinsleden van rechtstreeks betrokkenen, nodig ze uit op school, zorg voor psychologische ondersteuning, informeer over mogelijke reacties bij slachtoffers …
    • Informeer leraren en medeleerlingen zo snel mogelijk, zorg voor ondersteuning en eventueel psychosociale hulp, ondersteun leraren in de opvang van leerlingen. Leerlingen worden het best opgevangen door iemand die dicht bij hen staat. Meestal is dat de klasleraar of een andere leraar die veel vertrouwen geniet.
    • Richt een ontvangstlokaal voor de pers in en stel een persbericht op.

    Eerste weken

    • Stem de schoolinterne zorg en de hulpverlening van het CLB en externe diensten op elkaar af.
    • Blijf al je doelgroepen informeren: brieven aan de ouders, infovergadering voor de leraren …
    • Wees alert voor wat leerlingen en personeelsleden posten op Facebook, Twitter, blogs … Via de sociale media vang je signalen op, weet je wat er echt onder hen leeft. Reageer op foute berichtgeving
    • Start je ‘nazorg’ op.
  4. Evalueer

    • Organiseer een afsluitende vergadering: kan de school haar routine weer opnemen?
    • Evalueer het proces met het crisisteam en met externe diensten: wat liep goed, wat kan beter?
    • Pas je noodplan aan op basis van wat je geleerd hebt.
  5. Doe aan nazorg

    • Ga na welke personeelsleden nog een individueel gesprek nodig hebben, welke leerlingen opgevolgd moeten worden.
    • Wees alert voor signalen zoals slecht presteren, agressie …
    • Richt een rouwplekje in, geef het verlies letterlijk een plaats.
    • Stel een tijdlijn op van gevoelige momenten in het schooljaar: eerste verjaardag van het incident, schoolfeest, diplomauitreiking …
    • Zorg ervoor dat de ouders van een overleden kind geen brieven meer krijgen van de school.
    • Postuum toekennen van een attest of diploma kan een grote emotionele waarde hebben.

Zorg voor jezelf

Als directeur moet je het hoofd koel houden en anderen steunen. Maar bij een erg ingrijpende gebeurtenis ben je ook zelf getroffen. Verlies jezelf niet uit het oog.

  • Schakel een collega in die kan meedenken, maar minder emotioneel betrokken is (collega-directeur uit de scholengemeenschap, leraar die pas in de school werkt …).
  • Creëer ruimte om je eigen emoties te ventileren. Sluit iedere vergadering af met de vraag hoe het gaat.
  • Roep beter te veel hulp in dan te weinig.
  • Zoek steun bij elkaar en bied elkaar een luisterend oor.
  • Zorg voor een uitlaatklep (hobby, familie …).
  • Vraag indien nodig professionele hulp, bijvoorbeeld psychologische begeleiding.

Ben jij klaar voor een crisis op school?

  • 6 echte verhalen van directeurs
  • tips die jou en je team sterker maken
  • wacht niet met lezen tot het gebeurt