Zo doen zij het Gepubliceerd op

Van tso naar STEM: “Stofjas uit en kwaliteit omhoog”

3 reacties

Log in om te bewaren.

Delen

“Als er over STEM werd gepraat in de lerarenkamer, was het plots stil”. Een moeilijk traject naar een totaal andere manier van lesgeven. Maar ondertussen staan leerlingen en ouders te drummen voor een plekje in de tso-school Sint-Jozefinstituut in Schoten.
 

Zelfstandige tevreden STEM-leerlingen

“Waren al mijn lessen maar zoals mijn STEM-lessen.” Frederik (13) klikt de klaswebsite open en kiest een project. Een app programmeren, een sleutelhanger met een 3D-tekenprogramma en lasercutter maken of een brug uitvinden? Eerst even een videoles bekijken. En dan kan hij zelfstandig aan de slag met de projectkaft. “Als ik een vraag heb, steek ik mijn vinger op en komt een van onze 2 leraren me helpen. Of ik spoel de videoles even terug als ik iets niet meteen heb begrepen. Handig.”
 

Radicaal anders lesgeven

“Als ik nu binnenkom in een ander leslokaal, krijg ik kriebels”. STEM-leraar eerste graad Bob Peeters wil niet meer terug naar de oude manier van lesgeven. “Eerst een uur alles uitleggen aan het bord, dat is toch saai? Klassikaal doceren doen we niet meer, alleen nog maar hoekenwerk. Met als resultaat: rustige, gemotiveerde, sterke leerlingen en enthousiaste leraren.”

Bob Peeters - STEM-leraar eerste graad

Bob Peeters – STEM-leraar eerste graad: “Je zou kunnen denken dat met deze manier van lesgeven een leraar niks meer moeten doen.”

Open opdrachten

“We werken met open opdrachten waarbij de leerling op basis van een instructie zelf op onderzoek uitgaat. Bijvoorbeeld: bouw een brug die 70 centimeter kan overbruggen, kies je materiaal, het moet een mooie brug zijn en ze moet 1 kilo kunnen torsen. Met zo’n opdracht krijg je 23 verschillende bruggen. Vroeger kreeg de leerling die een pingpongpaletje had gemaakt dat het meeste op dat van de leraar leek, de meeste punten.”

De leerlingen werken zelfstandig aan een STEM-project dat ze zelf kiezen. Op hun eigen tempo en zolang ze zelf willen. Is een leerling gebeten door apps maken? Dan mag die zich daar helemaal in verdiepen, met een maximum van 4 weken wel. De ene leerling doet 6 projecten op een schooljaar, de andere 12. Leerlingen helpen elkaar ook.
 

Getalenteerde leerlingen

“Je zou kunnen denken dat met deze manier van lesgeven een leraar niks meer moeten doen. Integendeel, het is tegelijkertijd ook drukker. Bij het begin van hun project zijn ze ongeduldig en hebben ze miljoenen vragen. En de leerlingen moeten wennen aan het zelfstandig werken.”

“We kunnen de leerlingen meer individueel helpen en ontdekken hun talenten gedetailleerder. Enorm belangrijk in een brede eerste graad. Vroeger evalueerden we alleen handvaardigheid, nu ook talenten zoals probleemoplossend en algoritmisch denken, creativiteit, onderzoekend vermogen, omgang met anderen, voorstellen van het project … ”
 

Stofjas uit en kwaliteit omhoog

STEM-coördinator en leraar Elektronica & ICT Bart Huyskens ademt STEM. Hij ontwikkelt pedagogisch STEM-materiaal, startte mee de eerste graad STEM op en geeft STEM-nascholingen voor leraren en directies. “Het aantal leerlingen liep sterk terug. We kregen het alsmaar moeilijker om sterke profielen aan te trekken voor onze technische doorstroomrichtingen.”

“De kwaliteit mocht ook omhoog. En de stofjas mocht uit. De manier van lesgeven en het soort projecten veranderen is niet gemakkelijk. Maar toen het leerlingenaantal zodanig achteruit ging dat er jobs zouden sneuvelen, was het moment rijp.”


Het magische woordje STEM deed zijn werk. Voor de eerste keer in 8 jaar tijd hadden we volle klassen.

Bart Huyskens - STEM-coördinator

Foutenparcours

“Het prille begin? We werken in de tweede en derde graad al langer met open opdrachten en videolessen. En dat liep goed. Eind november 2013 rijpte het idee met de directie om een eerste graad STEM in te richten. De directeur was meteen mee – dat is essentieel. Maar het werd een moeilijk traject waar we onvermijdelijk fouten hebben gemaakt en weerstand moesten ombuigen .”
 

Leraren programmeren

“We stelden een STEM-coördinator aan, gaven een nascholing over STEM en de verschillen met klassiek lesgeven. De leraren die mee in STEM wilden stappen, konden solliciteren en kregen een intensieve interne opleiding. In enkele maanden tijd 4 programmeertalen onder de knie krijgen, leren werken met een 3D-printer en lasercutter. En tegen september moesten we 20 STEM-projecten hebben uitgewerkt! Een heftige periode. We hebben ons helemaal gesmeten en blijven dat doen. Technologie verandert snel. Dus moeten we onze projecten blijven vernieuwen.”
 

Volle klassen

“In april was het opendeurdag en we konden nog niks laten zien. Ons lokaal was zelfs nog in aanbouw. Plus de schrik van collega’s dat we nog niet ver genoeg stonden. Maar er was massale belangstelling en we moesten op de opendeurdag zelfs al leerlingen weigeren. Het magische woordje STEM deed zijn werk. Voor de eerste keer in 8 jaar tijd hadden we volle klassen.”

Bart Huyskens - STEM-coördinator

Bart Huyskens – STEM-coördinator: “Ondertussen zijn een aantal aso-scholen op een goede manier met STEM bezig en hebben heel wat tso-scholen de boot gemist.”

Wake-up call voor tso

Tso-scholen vinden het maar niks dat aso-scholen met STEM starten. Want STEM bestaat al vinden ze, en dat heet: tso. Bart Huyskens: ”Ondertussen zijn een aantal aso-scholen op een goede manier met STEM bezig en hebben heel wat tso-scholen de boot gemist. Kwaliteitsverhoging en modernisering in tso is dringend nodig. Lesgeven zoals 20 jaar geleden kan niet meer. Het is tijd om alles van tafel te vegen en opnieuw te beginnen.”

“Maar ook in aso is er werk om alle leerlingen hun STEM-talenten te laten ontdekken zodat ze in het hoger onderwijs hopelijk bewuster kiezen voor STEM-studies en -beroepen. Aso-scholen moeten wel uitkijken dat ze geen SM-school worden met vooral Science en Mathematics. Tso-scholen moeten dan weer opletten dat ze geen ET-scholen worden met vooral aandacht voor Engeneering en Technology.”
 

Wonderwoord STEM

STEM verkoopt. En elke school met een 3D-printer die STEM op zijn homepage zwiert, trekt leerlingen aan. Bart Huyskens: “Nu is er een zekere uitholling van het begrip STEM . De concurrentie tussen scholen zal de kwaliteit doen bovendrijven. Ofwel ben je goed, ofwel lig je eruit.”
 
“Ik hoop dat de overheid een kwaliteitslabel maakt met duidelijke STEM-criteria. De 4 pijlers van STEM moeten evenwaardig en geïntegreerd aan bod komen in projecten. En STEM-projecten vertrekken altijd vanuit een open opdracht of onderzoeksvraag. Elke leerling – van aso tot buso – moet STEM-geletterdheid meekrijgen om mee te kunnen in onze maatschappij. Maar er zijn maar een paar studierichtingen die STEM-specialisten opleiden.”
 

Sint-Jozefinstituut in Schoten?

  • tso-school met 500 leerlingen
  • eerste graad STEM met 6 uur STEM
  • tweede en derde graad Industriële Wetenschappen, Elektriciteit Elektronica en Elektromechanica werken ook volgens de STEM-principes
 
Het STEM-team op Sint-Jozefinstituut bestaat uit Bart Huyskens, Bob Peeters, Ralf Seldenslach, Dieter Van Dingen.