Gevangenisdirecteur wordt schooldirecteur: “Er is weinig verschil”

1 reactie

Log in om te bewaren.

Delen

Tot 5 maanden geleden was Ann Daelemans directeur van de gevangenis in Mechelen. Nu is ze directeur in het Sint-Theresiacollege (STK) in Kapelle-op-den-Bos. Voer voor grapjes? Natuurlijk. Een verrassende carrièreswitch? Absoluut niet. “Goede cipiers zien wie het moeilijk heeft en welk gedrag ze moeten sturen. Goede leraren en directeurs ook.”
 

Je bent pas sinds oktober vorig jaar schooldirecteur, dus nog een groentje in het onderwijs?

“Niet helemaal. Meteen na mijn studies ben ik beginnen lesgeven in een concentratieschool in Borgerhout. Allemaal meisjes van 17-18 jaar die het mij in het begin zeker niet gemakkelijk maakten. Maar na een paar maanden begon dat ineens vlot te gaan. En dan ben je meer dan de leraar. Ze namen me in vertrouwen. Toen ik na 2 jaar wegging, kreeg ik bloemen. Ik gaf enorm graag les, maar omdat ik niet het geschikte diploma had, had ik weinig perspectief in het onderwijs.”

“Zo kwam ik bij Justitie terecht. Eerst heb ik 3 jaar slachtofferonthaal gedaan, daarna werkte ik een beleid rond herstelgerichte detentie uit en uiteindelijk werd ik directeur van de gevangenis van Mechelen. Ik bekommerde me er om financiën, logistiek en regime … Maar in zo’n kleine instelling moet je alles doen. Ik onthaalde ook gedetineerden en volgde tuchtprocedures op.”
 

Waarom keerde je toch terug naar het onderwijs?

“Vorig jaar was er heel wat te doen rond de pensioenleeftijd. Dan besef je: ik moet nog 20 jaar werken, ga ik dit blijven doen? Toen kwamen er de besparingen en de cipiersstakingen bij. In Mechelen viel dat heel erg mee, maar in andere gevangenissen konden gedetineerden een maand lang hun familie niet zien. Terwijl dat net zo belangrijk is. Dat ik in een organisatie werkte die dat toeliet, begon steeds meer te botsen met mijn waarden en mijn respect voor de gedetineerden.”

“Iemand tipte mij de vacature van ‘directeur schoolorganisatie op het STK’. Ik solliciteerde en zo ben ik in de job gerold. Misschien is mijn gebrek aan ervaring in onderwijs wel een voordeel: ik breng andere ideeën en een andere visie binnen. Ik mis mijn werk in de gevangenis wel: een aantal collega’s, maar ook de ervaring. Als het in de gevangenis over besparingen ging, had ik daar een gefundeerde mening over. Over besparingen in onderwijs niet. Nog niet. Maar ik ben hier nog maar 5 maanden. Mijn collega’s zeggen dan: ‘Heb wat geduld met jezelf’.”
 

Wat zijn je ambities op school?

“Op korte termijn wil ik veel organisatorische zaken regelen: richtlijnen over het personeelsbeleid, de vernieuwing van de gebouwen, preventie en welzijn. Vanaf volgend schooljaar wil ik meer met inhoud bezig zijn en me meer integreren in het schoolleven. Activiteiten met leerlingen, meedenken over de toekomst van onze STEM-richting. Ik heb nu niet zoveel contact met de leerlingen en dat mis ik wel. In de gevangenis had ik dat meer met de gedetineerden. Daar wil ik in investeren.”

directeur Ann Daelemans kijkt door raam

Ann Daelemans – directeur schoolorganisatie, STK: “Als school moet je durven investeren in wie uit de boot valt”

Dat je van een gevangenis komt, levert ongetwijfeld grapjes op?

“Sinds mijn start zijn er hier op het college 2 inbraken en een geval van vandalisme geweest. Dan hoor ik het wel: ‘Dat gebeurt pas sinds jij hier bent. Je hebt zeker je vriendjes meegebracht’. En er is een sexting-incident geweest waarbij daders én slachtoffers op onze school zaten. Ik ben blij dat die leerlingen niet buitenvliegen.”

“We werken aan herstelgericht overleg met CLB of parket. We houden die leerlingen een spiegel voor en ontrafelen het probleem samen met hun ouders. Ze mogen zich herpakken. Want er zit veel meer achter. Het heeft geen zin leerlingen van school te sturen zonder dat je het probleem aanpakt.”
 

Net zoals in de gevangenis?

“Er zijn best veel gelijkenissen tussen een gevangenis en een school. Ik zie ze allebei als een organisatie die diensten biedt aan een bepaalde doelgroep. Of je nu in een gevangenis werkt of in een school, het vraagt engagement. Je kan als cipier de hele dag enkel de deur open en toe doen, maar daar haal je weinig voldoening uit. Goede cipiers zien wie het moeilijk heeft, welk gedrag ze moeten bijsturen … ”

“Dat is voor een leraar net hetzelfde: je kan de hele dag lesgeven en om 4 uur de deur achter je dichttrekken. Maar als je een dienst verleent aan de maatschappij doe je meer dan wat er van jou op papier wordt verwacht. Goede leraren weten waarmee hun leerlingen bezig zijn en wat er met hen aan de hand is.”
 

Victor Hugo wist het al: ‘Ouvrir une école, c’est fermer une prison’.

“Dat klopt helemaal. Minder dan 20 procent van de gedetineerden heeft een diploma secundair onderwijs. Een school kan voorkomen dat jongeren in de gevangenis terechtkomen door te proberen hen aan boord te houden. Natuurlijk zijn er veel meer andere factoren in het spel, maar de school kan wel een rol spelen.”

“Soms halen gedetineerden in de gevangenis voor het eerst in hun leven een diploma. In de gevangenis moet je investeren in talenten ontdekken en competenties ontwikkelen zodat mensen in hun verder leven de juiste keuzes kunnen maken. Zodat ze sterk genoeg zijn om hun verantwoordelijkheid op te nemen.”

“Op school kan je dat ook. Door leerlingen niet alleen onderwijs aan te bieden, maar ook conflicten te leren oplossen, te leren samenleven in diversiteit en respectvol om te gaan met anderen. Als school moet je durven investeren in wie uit de boot dreigt te vallen. Zodat je iedereen het gevoel geeft ‘je bent goed bezig, dit zijn jouw talenten’.”

 

Wie is Ann Daelemans?

  • studeerde maatschappelijk werk en criminologie
  • volgde de lerarenopleiding en gaf 2 jaar les in het bso
  • was directeur van de gevangenis in Mechelen
  • sinds oktober 2016 directeur schoolorganisatie van het Sint-Theresiacollege (STK) in Kapelle-op-den-Bos