Gepubliceerd op
Zo doen zij het

Herinneringseducatie kan ook met kleuters

De provincie West-Vlaanderen koos basisschool De Kleine Prins in Menen uit als testschool voor haar educatieve project rond de Eerste Wereldoorlog. Directeur Kristof Casier verruimde het thema tot: ‘100 jaar geleden’. Zo trok hij kleuterjuf Magali Vergote en haar collega’s over de streep.
 

Kristof Casier : “De kleuterjuffen waren niet meteen overtuigd om mee te werken. Ze vroegen zich af of kleuters abstracte begrippen zoals ‘oorlog’ en ‘vrede’ wel kunnen vatten. Daarom trokken we het thema breed open naar alles wat er gebeurde toen ‘de oma en opa van oma en opa’ leefden. Kledij, speelgoed, muziek, eten kwamen allemaal aan bod. Het thema oorlog eng bekijken, is voor zulke jonge kinderen de grootste valkuil.”
 

Magali Vergote, leraar eerste en tweede kleuterklas : “We vertrokken van 10 foto’s over de Eerste Wereldoorlog. Die koppelde ik telkens aan een klasthema. 2 kindjes uit die tijd, Emma en Emiel en hun knuffel Bruintje de Beer, zorgden ervoor dat de verhalen aansloten bij de leefwereld van de kleuters.

Rond Sinterklaas speelden we spelletjes uit de vorige eeuw en leerden we over kinderen die hun speelgoed moesten achterlaten toen ze moesten vluchten. Met Nieuwjaar schreven de kinderen een brief naar de papa’s aan het front. Bij een foto met een kindje op schoot van een soldaat leerden we over afscheid nemen en maakten we een gevoelsbarometer. En met Vaderdag was het feest omdat de oorlog gedaan was en de vaders terugkeerden. Ik probeerde alles zo concreet mogelijk te maken en te vertrekken van hun kennis.

Door de foto’s en Emma en Emiel begon het thema stilaan te leven. Zo kon ik ernaar verwijzen bij een conflict. ‘Weet je nog toen de grote mensen ruzie maakten?’ Alles kwam wel altijd goed. Zo heb ik verteld over vernielde huizen, maar niet over vaders die nooit meer terugkwamen.”
 

Kristof Casier : “Aan kleuters moet je de gruwel van de oorlog nog niet vertellen. Je moet ze niet blind maken voor de realiteit, maar ze mogen er ook geen trauma aan overhouden. We hebben de basis gelegd. In de lagere school kunnen we hen nu langzaam laten groeien in het thema.”
 

9 tips voor kwaliteitsvolle herinneringseducatie

Het Bijzonder Comité voor Herinneringseducatie stelde deze lijst op.

  1. Focus niet alleen op kennis over het verleden. Herinneringseducatie leert leerlingen het verleden te begrijpen en daagt hen uit om van daaruit te reflecteren over het heden. Praat over tijdloze mechanismen zoals uitsluiting en misleiding door de media.
  2. Vertel hoopvolle verhalen. Mensen voeren oorlog, maar verzetten zich ook.
  3. Weet dat hetzelfde conflict andere herinneringen oproept bij verschillende culturen.
  4. Daag je leerlingen uit om menselijke keuzes te begrijpen en niet enkel met slachtoffers mee te leven en daders te veroordelen.
  5. Vertel persoonlijke verhalen die niemand onverschillig laten. Ze tonen dat de geschiedenis geen zwart-witverhaal is.
  6. Hou rekening met jonge leerlingen en leerlingen met een eigen oorlogsverleden. Leren over oorlog kan hevige reacties losweken.
  7. Wees voorzichtig met historische gebeurtenissen naspelen. Oorlog mag geen spel worden.
  8. Blijf je ervan bewust dat herdenkingen en getuigen soms een gekleurd verhaal vertellen.
  9. Vertel leerlingen niet wát ze moeten denken, maar dát ze moeten denken.
 
Meer info?

Dit artikel is interessant voor een

Klasse Magazine = cadeau aan jezelf *

  • 4 kwaliteitsnummers met inspiratie van leraren en experts.
  • Fraai ondersteunend materiaal (kalender, poster, ...)
  • Je Lerarenkaart 2020 valt gewoon in je brievenbus.
*Betaal vóór 30 oktober en krijg je Lerarenkaart 2020 thuisbezorgd.