Specialist Gepubliceerd op

Nudging in onderwijs: maak van studeren een verslaving

1 reactie

Log in om te bewaren.

Delen

Je leerlingen onbewust beïnvloeden zodat ze meer studeren, hogere punten halen of op tijd komen? Lector gedragseconomie Arie de Wild legt uit hoe je met nudging het brein van je leerlingen kan beïnvloeden.

Nudging is een jonge wetenschap in gedragspsychologie en sociologie waarbij je met kleine duwtjes in de rug – nudges in het Engels – het gedrag en beslissingen van mensen kan beïnvloeden. Voor hun eigen bestwil. Buiten het onderwijs bestaan er al heel wat overtuigende voorbeelden waardoor mensen gezonder eten, geld doneren voor het goede doel of minder energie verbruiken.

  • Als je in een school- of bedrijfskantine de gezonde dranken op ooghoogte en het fruit aan de kassa zet, bestellen mensen tot 25 % meer gezonde dranken en desserts.
  • Als fondsenwervers je laten kiezen om 15, 30 of 50 euro voor het goede doel te storten? Of je mag kiezen tussen 25, 50 of 100 euro. Welke keuzereeks levert het meeste geld op denk je?
  • Als je visuele feedback geeft in de vorm van een smiley, verbruiken mensen minder energie of rijden ze minder snel.

Nudging in onderwijs staat nog in de kinderschoenen, maar lector gedragseconomie Arie de Wild aan Hogeschool Rotterdam gebruikte zijn studenten al als proefkonijnen.

 

Wat betekent nudging in onderwijs voor jou?

Arie de Wild: “Met nudging help ik mijn studenten hun doelen te halen en hun leven te verbeteren. Ik geef mijn studenten onbewuste kleine prikkels om hun gedrag te beïnvloeden in de richting van hun doel. Studenten willen een diploma halen, maar ze willen ook vrije tijd en op Facebook rondhangen. Die doelen op lange en korte termijn zijn tegenstrijdig. Met principes uit psychologie en sociologie help ik hen dat langetermijndoel te halen.”

 

Welke nudges werken goed in onderwijs?

Arie de Wild: “In het kader van onderwijsinnovatie deden we 4 experimenten. We experimenteren bijvoorbeeld met visuele feedback. Studenten krijgen een rapport met cijfers in kleuren, smileys en studievoortgang in grafieken. Studenten geven aan dat ze op deze manier meer gemotiveerd zijn om hogere cijfers te halen. Nu zijn we bezig met een app voor 3000 studenten om hun cijfers te raadplegen. Cijfers boven 8 worden groen, tussen 6 en 7 oranje en de rest rood. Als je bij de top 20 of 10 zit krijg je een smiley of een gouden cijfer.”

Portret Arie De Wild

“Ons brein vindt het veel erger om punten te verliezen dan te winnen.”

“Bij een ander experiment lieten we de studiebegeleider aan studenten vragen naar hun intentie, wanneer ze van plan zijn te beginnen studeren. Alleen al door die korte vraag te stellen, beïnvloed je hun gedrag al. Die gekende nudging-techniek heet priming. Blijkt dat de studenten 1 dag vroeger begonnen te studeren voor hun examen door die ene vraag.”

“Verder deden we elke week een korte multiplechoicetoets over de leerstof van die les. Daarbij konden studenten een bonuspunt verdienen of verliezen bij een bepaald aantal onvoldoendes. Studenten gaven aan dat ze veel beter voorbereid naar de les kwamen. We konden ook meer tijd aan toepassing van de leerstof en minder tijd aan theorie besteden. De theorie van nudging zegt dat we het veel erger vinden om iets te verliezen dan om iets te winnen. We maakten de resultaten van alle studenten ook bekend. Ze vonden dat niet leuk, maar de techniek groepsdruk vanuit de sociologie werkt wel goed.”

 

Is punten vergelijken met andere leerlingen wel verantwoord?

Arie de Wild: “Studenten aan de hogeschool zijn natuurlijk meerderjarig en hebben een enorme vrijheid. Dat systeem is niet te vergelijken met het secundair onderwijs. Voor hogeschoolstudenten zie ik er geen probleem in. In Nederland valt de helft van de studenten in het eerste jaar uit en hebben we een problematiek van langstudeerders die 8 à 10 jaar doen over een studie van 4 jaar. Met nudging-technieken kunnen we hen helpen om ander studiegedrag te vertonen. Dat is in het voordeel van de student én van de maatschappij.”

 

Loop je niet het risico leerlingen te manipuleren?

Arie de Wild: “Het is wel belangrijk dat de nudges bijdragen aan een doel van de student. Marketeers gebruiken bijvoorbeeld ook heel wat subtiele beïnvloeding om ons meer spullen te laten kopen. Dat zijn evil nudges. In het onderwijs gebruiken we uiteraard alleen goede nudges die helpen om betere keuzes te maken.”

“Als je je als leraar niet comfortabel voelt om je leerlingen onbewust te beïnvloeden, kan je hen ook op de hoogte brengen. Je kan bijvoorbeeld in het algemeen vertellen dat je bezig bent met andere vormen van feedback om leerlingen te stimuleren hogere punten te halen. Uit onderzoek blijkt dat als de beïnvloeding niet in hun voordeel is, bewuste nudges niet werken. Maar als leerlingen het idee hebben dat het hen helpt, hebben ze geen probleem met nudging-technieken. Je kan jezelf ook nudgen en dan ben je je er natuurlijk bewust van. Als ik minder wil snoepen, stop ik de koekjes in een doos achterin de kast en het fruit binnen handbereik op de tafel.”

 

Verklaart de werking van ons brein waarom nudges in onderwijs nuttig zijn?

Arie de Wild: “Inderdaad. Ons automatisch systeem doet de dingen die we gewend zijn. Op de eerste vakantiedag bijvoorbeeld naar je werk rijden. Dat gaat automatisch en kost weinig energie. Ons reflectief systeem gebruiken we om bijvoorbeeld te rekenen, nieuwe dingen te leren en te doen. Dat vraagt veel meer energie.”

Ons brein is als dat van een hond. Als je die een stok geeft, wil hij die niet loslaten. We willen vasthouden wat we hebben en we zijn bang om iets te verliezen. Een hond is ook heel mindful, leeft in het hier en nu. Een doel op korte termijn zoals op Facebook rondhangen wint het in ons brein dan ook van een doel op lange termijn zoals een goed rapport halen. En een hond heeft niet liever dan dat je zijn stok weggooit zodat hij erachter kan lopen. Hij wil spelen en geëntertaind worden. Alles wat mooi, levendig of concreet is, gaan onze hersenen ook achterna.”


Het is fijn om in een omgeving te studeren, werken of wonen waar een keuzearchitectuur is die je helpt om bepaalde keuzes te maken.

Arie de Wild - Lector gedragseconomie
“Ons brein is heel gemakzuchtig en gemakkelijk te verleiden om te houden wat het heeft. We zoeken bijvoorbeeld gemakkelijker argumenten die onze mening ondersteunen. Maar als je weet hoe je brein werkt, kan je dat ook gebruiken. Als je het brein een impuls geeft hoe lang je moet studeren of wat je moet bereiken, houdt het daaraan vast. Dat is de nudging-techniek van ‘het anker’.”

“Dan begrijp je meteen door welke principes Facebook of Netflix zo verslavend werken. Spijtig genoeg is studeren niet verslavend. Dus waarom niet diezelfde technieken gebruiken om studeren een beetje meer verslavend te maken?”

 

Wat betekent dat inzicht over het brein voor een leerling?

Arie de Wild: “Bij kinderen en pubers is het automatische brein nog niet zo ontwikkeld en het reflectief systeem trager. Pas op je 25 jaar zijn je hersenen en alle verbindingen volgroeid. Tot die tijd is het moeilijk om zelfdiscipline en zelfstandigheid aan de dag te leggen om een langetermijndoel te halen. In het hoger onderwijs krijgen studenten heel veel vrijheid. Eigenlijk sluit dat niet aan bij de mindset van studenten. Meer dwang zou helpen. Maar dan zijn nudging-technieken aangenamer, denk ik.”

 

Is het niet gemakkelijker om gewoon dingen te verplichten?

Arie de Wild: “Dat kan zeker in bepaalde situaties. Maar als je alleen dwang gebruikt, wat voor onderwijssysteem krijgen we dan? Met goede nudges creëer je een omgeving waar je geen dwang nodig hebt. Aan dwang zitten ook controle en straffen vast. Op het niveau van de maatschappij of een bedrijf is dat heel duur.”

 

Gebruiken leraren onbewust niet al heel wat nudging-technieken?

Arie de Wild: “Natuurlijk. Uit ons onderzoek bleek dat de goede docenten meer nudging-technieken gebruiken, maar dat niet beseffen. Ik hoop dat leraren de theoretische onderbouwing van praktische toepassingen leren kennen. Als je weet waarom iets werkt op een ander terrein, kan je het vertalen naar het onderwijs. Dat is een pleidooi voor meer kennisgedreven werken. Nu pakken we het vaak verkeerd aan: er is een probleem, we brainstormen over een paar ideeën en pikken er eentje uit. Maar eigenlijk zou je bij die ideeën eerst moeten onderzoeken waarom die wel of niet zouden werken.”

 

Is nudging een wondermiddel?

Arie de Wild: “Nudging is natuurlijk geen oplossing voor alles. Maar het is fijn om in een omgeving te studeren, werken of wonen waar een keuzearchitectuur is die je helpt om bepaalde keuzes te maken.”

 

Wat is jouw favoriete nudging-techniek?

Arie de Wild: “De techniek van verankering is gewoonweg magisch. Ik deelde onlangs een groep in 2 kleinere groepjes in. Ik stelde hun dezelfde vraag: hoeveel Nederlanders zijn er zich bewust van dat hun surfgedrag online gevolgd wordt via cookies? In de ene groep maakte ik de vergelijking met Duitsland, waar dat 42 miljoen is. In de andere groep vergeleek ik met Luxemburg waar het om 250.000 mensen gaat. De antwoorden in die tweede groep liggen veel lager. Want onze hersenen gebruiken dat cijfer als anker.”

 


Benieuwd door welke concrete nudging-technieken je leerlingen meer studeren of op tijd komen? Lees 5 experimenten die je zelf in de klas kan uitproberen.