Vlaanderen
Klasse.be

Tips

Zo differentieer je in het lager onderwijs

  • 18 mei 2015
  • 2 minuten lezen

Hoe speel je als leraar in het lager onderwijs het sterkst in op de verschillen tussen je leerlingen? Wij sprokkelden 8 mogelijkheden bij elkaar om te differentiëren.

leraar lager onderwijs differentieert in de klas

8 tips

1. Geen gemeenschappelijke oefeningen

Begin je les niet altijd met gemeenschappelijke oefeningen. De sterkere leerlingen zijn sneller klaar en krijgen dan de kans om iets leuks te doen, terwijl de andere leerlingen daar nooit toe komen.


2. Wisselende groepen

Laat leerlingen individueel en zelfstandig werken, maar ook in groepen. Zet niet altijd dezelfde leerlingen samen omdat ze hetzelfde niveau of leerprofiel hebben of omdat ze interesses delen. Met hun vragen kunnen je leerlingen bij jou aankloppen. Jij bent hun coach. Jij geeft feedback.


3. Peer-to-peer

Stimuleer leerlingen om van en aan elkaar te leren. Kinderen kunnen elkaars talenten en werkpunten aanvullen. Kinderen doen dat graag en leren echt.


4. Legoblokken

Sluit taken aan op de leefwereld van je leerlingen. Laat ze zelf vanuit eigen interesses een invalshoek geven aan je opdrachten. En werk concreet: gebruik concreet materiaal om het leren bij alle leerlingen op gang te krijgen. Wiskunde met Legoblokken werkt effectiever dan cijfers op werkbladen.


5. Verschillende niveaus

Maak werkbladen, lesvoorbereidingen en lesinsteken op verschillende niveaus en voor verschillende leerprofielen zodat alle leerlingen uitgedaagd worden en voldoende succeservaringen krijgen.


6. Stappenplannen

Gebruik stappenplannen om leerlingen extra te ondersteunen. Niet alle leerlingen of groepen moeten evenveel stappenplannen krijgen om een oefening tot een goed einde te brengen.


7. Deuren open

Werk samen met collega’s. Zet je deur open en ga samen voor de verzamelde klas staan. Leerlingen van verschillende leeftijden samen zetten, dwingt je om te differentiëren.


8. Leraren als vakexpert

Differentieer ook binnen het lerarenteam. Maak een leraar met veel taalgevoel ‘expert taal’ en een leraar met passie voor rekenen ‘expert rekenen’. Zo kan elke leraar focussen op zijn favoriete vak, die lessen op verschillende niveaus voorbereiden en dat lesmateriaal delen met collega’s. Iedereen past de werkbladen dan wel nog aan zijn eigen klas en lesstijl aan.

Bart De Wilde

Voeg dit artikel toe aan je bewaarde artikels

Log in om te bewaren


W

Wouter

24 september 2015

Ik geef toe dat ik niet verder geraakt ben dan punt drie en het mezelf niet aandoe de rest nog te lezen.

Punt 2. Werken in groepen en dan nog die groepen niet homogeen maken. Waar halen jullie het ? Weet je hoe dat in de praktijk gaat ?
Fase 1 : Sterke leerling voelt zich verantwoordelijk en doet alles, zwakke leerling neemt het ervan.
Fase 2 : Leerkracht ziet dat zwakke leerling niets doet en dus ook niets leert en geeft sterke leerling opdracht (hebben mijn kinderen echt meegemaakt) ervoor te zorgen dat zwakke leerling ook een deel van de opdracht maakt. Merk op dat niet de zwakke leerling zelf verantwoordelijk gesteld wordt voor zijn werk, want dat is toch hopeloos, maar het andere kind.
Fase 3 : Sterke leerling beseft dat het onmogelijk is in die omstandigheden een fatsoenlijk resultaat te halen en raakt totaal gedemotiveerd. Daarenboven wordt sterke leerling die probeert haar verantwoordelijkheid te nemen en zwakke leerling aan het werk te krijgen ervaren als een lastpost wat dan weer pestgedrag van de andere uitlokt. Maar gelukkig hebben we ook daarom een anti - pestbeleid dat ons toelaat uren te palaveren (en dus geen les te geven) over de ellende die we zelf veroorzaakt hebben.

Peer-to-peer
Akkoord als het werkelijk gaat om peers dus ontwikkelingsgelijken. Maar in deze optiek gaat het er eerder om dat sterke leerling de leerstof aan zwakke leerling moet uitleggen. Ook meegemaakt met mijn kinderen.
Op een dag gaat het over wat mijn dochter later wil worden. Op de vraag of onderwijs iets voor haar zou zijn reageert ze (op dat ogenblik 7 jaar) verbijsterd : neen, ik ben daar niet voor geschikt want kan niet goed iets uitleggen. Waarop ik doorvraag en wat blijkt ? Juf die daarvoor opgeleid is en meer dan dertig jaar ervaring heeft slaagt er niet in de leerstof over te brengen aan een zwakke leerling. Dus grijpt ze naar het wondermiddel van peer tutoring en krijgt mijn dochter die opdracht. In plaats van te beseffen dat het zwakke kind het nooit gekund heeft en het ook nooit zal kunnen, neemt zij immers het falen op zich en is ze ervan overtuigd dat zij het is die tekortschiet. Zoals gewoonlijk houdt iedereen in het onderwijs rekening met het zwakke kind maar niemand staat erbij stil wat het voor het zelfbeeld van het sterke kind betekent een opdracht te krijgen die het onmogelijk tot een goed einde kan brengen. Maar goed, in deze sfeer en met dit beleid is het misschien nog best dat ze niet kiest voor een loopbaan als leerkracht.

Spreek mij dus niet meer over groepswerk of peer tutoring !

Reageren
A

Anoniem

25 september 2015

Amai, je geeft meteen toe dat je niet alles leest, maar gaat dan alles wel afbreken? Bij de drie punten die je dan wel gelezen hebt, staat duidelijk "NIET altijd". Maar daar kijk je gemakkelijkheidshalve dan ook maar over heen.
Ik heb het gevoel dat de "zwakke" leerlingen in de klas van jouw "superieure" kinderen, tot niet veel in staat zijn. Ze nemen het ervan, ze doen niets, ze hebben het nooit gekund en zullen het nooit kunnen?
En als het "sterke" kind eens iets niet kan, dan is het ook nog de schuld van het "zwakke" kind?

Reageren
W

Wouter

25 september 2015

Akkoord dat ik misschien wat heftig reageerde, als ouder ben ik er immers emotioneel over dat mijn kinderen op school op die manier beschadigd werden. Feit blijft hoe dan ook dat een aantal technieken gehyped worden zonder dat men stilstaat bij de manier waarop of bij mogelijke ongewenste gevolgen. En niemand maakt zich daar blijkbaar zorgen over zolang het maar gaat om begaafde kinderen die neergehaald worden. Maar misschien verdienen die "superieure" kinderen van die "elitaire" ouders ook niet beter ?

Reageren
L

Lievemama

13 februari 2017

Voor de 'minder' begaafde kinderen is het anders ook geen pretje. Om steeds geholpen te moeten worden door de 'begaafdere' kinderen. Die het al dan niet goed kunnen uitleggen. De dommere komt er op die manier altijd minder goed uit. Vaarwel vriendschap.

Reageren
M

Maya

28 augustus 2017

Hoe jammer dat een negatieve ervaring aanleiding geeft tot het volledige onderwijs over dezelfde lijn te trekken.
Een superdiverse samenleving is een feit. Als leerkracht ga je dagelijks aan de slag met je diverse klasgroep. Het vergt ook een andere grondhouding om iedereen tot leren te kunnen brengen. Elk kind heeft zijn talenten en kan steeds blijven groeien. Als leerkracht dien je te variëren met verschillende werkvormen. Observeren en je handelen constant bijsturen... Ik kan uren doorgaan en verschillende argumentaties op tafel leggen die bewijzen dat bovenstaande tips zeker effectief kunnen zijn. Maar het heeft hier denk ik weinig zin,
1) er is hier sprake van een beperkte en stuurse beeldvorming
2) het is niet omdat één leerkracht de visie niet correct toepast, dat bepaalde ideeën niet nuttig zijn

Reageren
b

bart vanderbeke

29 oktober 2020

Het doet pijn om in eenentwintigste eeuw nog te lezen over 'sterke' en 'zwakke' leerlingen.
De hedendaagse term is 'sterk presterende' en 'zwak presterende' leerling.
Het gaat over wat de leerling als gedrag toont en als resultaat bereikt.
Het label 'zwak' catalogeert het kind bij diegenen die niet moeten proberen want hij/zij zal het toch nooit kunnen.
Je kunt zelfs gewoon tegen een kind zeggen dat hij/zij zwak presteert zonder het te kwetsen. Je kunt het niet zeggen, zonder te kwetsen, dat het zwak *is*.

Reageren

Laat een reactie achter