Banner Dilbeek

Archief

Klasse voor Leraren

218 - oktober 2011

Klasse voor Leraren

218 - oktober 2011

pagina 18 t.e.m. pagina 20

Slim met een smartphone

  • Twee op de drie leerlingen gebruiken een gsm tijdens de les
  • Toch weten scholen nauwelijks hoe ze met gsm’s in de klas moeten omgaan
  • Specialisten pleiten voor meer mediatraining en duidelijke regels

“Aan het eind van de les haalt Pieter plots zijn gsm boven en neemt een foto van een gillende Sara”, zegt juf Annelies B. “Ik neem zijn gsm af en hij sputtert tegen: ‘Het is maar voor op mijn Facebookpagina!'” Verstoren gsm’s ook jouw les? Of kan je er ook wat uit leren?

Gsm’s dienen al lang niet meer enkel om te bellen. Toch blijkt uit Nederlands onderzoek van de Nationale Academie voor Media en Maatschappij dat meer dan drie kwart van de scholen niet goed weet wat je met een gsm allemaal kan doen. Dat zet de deur open voor misbruiken, zoals cyberpesten of oneigenlijk gebruik van gsm’s tijdens de les. Zo gebruikt twee derde van de leerlingen in Nederland de telefoon in de klas om naar muziek te luisteren, te gamen, te facebooken of te googelen. 42 procent van de ondervraagde leerlingen geeft toe wel eens aan digitaal pesten te hebben meegedaan. Ook leraren zijn hier steeds vaker het slachtoffer van.

In Vlaanderen is het op de meeste scholen gewoon verboden om je gsm te gebruiken. Een wijze beslissing? “Nee”, zegt Clo Willaerts. Zij is internetexpert, moeder van twee en auteur van Het Conversity Model, een handboek over sociale media. “Als het beleid van scholen enkel is dat gsm’s niet mogen gezien of gehoord worden, onderschatten ze de capaciteiten van jongeren om blind te sms’en vanuit hun broekzak.”

Moet je als school gsm’s dan zonder beperking toelaten, met alle veiligheidsrisico’s erbij?

Clo Willaerts: “Als je dat doet, zit je met het probleem dat de individuele schermen een muur optrekken tussen leraar en leerling. Beter zou zijn om alles wat op hun schermen te zien is op de klasmuren te projecteren. Zo kan iedereen meekijken en -leren. Praktischer is om bij het binnenkomen van de klas de leerlingen te vragen om alle elektronische toestellen in een bakje te leggen. Idealiter kunnen ze daar ook aan de lader hangen. Zo wordt niemand tijdens de les afgeleid door in de broekzak trillende gsm’s. Je creëert dan een ruimte zonder gadgets, zonder connectie.”

“Veel leraren weten niet wat een BlackBerry kan. Als ik zeg dat ik ping, denken ze dat het over Kabouter Plop gaat”
leerling 2 aso

Kunnen leerlingen niet zelf inschatten wanneer ze hun gsm kunnen gebruiken op school?

Clo Willaerts: “Overschat de expertise van je leerlingen niet. Dit is de tweede generatie die born on the web is, en die is grotendeels technologieblind. Als je aan je leerlingen suggesties vraagt voor een socialemediabeleid, zal het antwoord heel simpel zijn: de hele tijd geconnecteerd zijn en gratis mobiel internet op school. Ze leven immers in een flexibele wereld waar afspraken voortdurend veranderen en ze dus altijd bereikbaar moeten zijn.”

Moeten we ze dan beter leren omgaan met het internet?

Clo Willaerts: “Absoluut, al zie ik het meer als een mediatraining dan als een internettraining. Leer je leerlingen hoe ze zich online moeten gedragen. Focus niet alleen op de gevaren, maar vooral op de mogelijkheden: ‘Dit kan je goed gebruiken bij je huistaken’ of ‘Zo kan je samen met je vriendjes lessen voorbereiden’. Net zoals een politieagent komt vertellen over de verkeersregels, breng je even de buitenwereld in de klas om over de sociale media te praten. Die agent focust ook niet enkel op het gevaar, want dan durven de leerlingen de weg niet op. Laat je socialemedia-expert dus ook de enorme voordelen van sms’en, bellen, twitteren benadrukken. Denk aan kinderen van nieuw samengestelde gezinnen. Die hebben hun gsm echt nodig om hun leven te kunnen regelen. Elke jongere onderhoudt trouwens zijn sociale relaties met zijn vrienden via gsm. Sms blijft het nummer 1-communicatiemiddel van jongeren tussen de tien en de achttien.”

Dus graag al een gsm-beleid van in de basisschool?

Clo Willaerts: “Negen jaar is geen uitzonderlijke leeftijd om een gsm te krijgen. Dat is vaak een in oorsprong dure gsm die papa doorgeeft als hij een nieuwe smartphone koopt. Toestellen waarmee je op het internet kan, en dat doen ze dan ook: spelletjes spelen, grappige YouTube-filmpjes bekijken. Probleem is dat veel jonge mensen niet weten dat je bijvoorbeeld niet zomaar iemand herkenbaar mag fotograferen zonder dat hij zijn toestemming geeft. Over wetten op privacy en het portretrecht licht je je leerlingen dus het best tijdig in.”

Mediawijs op school

Zes tips

1. Maak één leraar verantwoordelijk voor het socialemediabeleid op school

Zorg ervoor dat je als school mee bent met Facebook, Twitter en andere sociale media. Stel een deskundige binnen je schoolteam aan als aanspreekpunt. Dat kan de ICT-verantwoordelijke zijn, maar ook elke leraar die vaak twittert of zijn Facebook dikwijls updatet. Laat hem dagelijks monitoren wat er online over de school wordt gezegd en zijn kennis delen met alle andere leraren in het schoolteam. Zo houden ze voeling met de leefwereld van hun leerlingen en beschermen ze zichzelf en de school online.

2. Maak duidelijke afspraken met leerlingen, ouders én leraren

Terwijl de school vroeger een afgesloten microkosmos was, zijn er nu via smartphones of tablets directe en open lijnen met de buitenwereld. Zorg dat je school een veilige minisamenleving blijft. Stel samen met je leerlingen én hun ouders huisregels rond gsm- en smartphonegebruik op die gelden in elke les, bij elke leraar, en schrijf die neer in het schoolreglement. Evalueer je beleid op tijd en update het, want moderne media evolueren razendsnel. Grijp onmiddellijk in bij misbruik en laat ongepaste posts of YouTube-filmpjes van het net halen.

3. Gebruik de knowhow van je leerlingen

Vraag aan je leerlingen waarvoor zij socialemediaplatforms gebruiken en welke zij willen integreren in de klas. Zij kunnen er als gebruiker immers prima mee om en hebben vast goede suggesties. Vraag hun om op infosessies voor ouders of leraren te komen demonstreren wat je allemaal kan met een smartphone. Maar laat je leerlingen ook – als kenner van sociale media – contactpersoon zijn tussen de vertrouwensleraar en medeleerlingen die slachtoffers zijn van cyberpesten.

4. Help je leerlingen online

Posten je leerlingen via hun smartphone ongepaste commentaar op een leraar en de school of gooien ze een filmpje over een incident in de klas zomaar op YouTube? Daarmee berokkenen ze niet alleen leraren, medeleerlingen en de school schade, maar ook zichzelf. Leg je leerlingen uit dat het internet alles onthoudt en dat tweets voor iedereen te lezen zijn. Maar toon hun ook dat het handig is om extra oefeningen of hulp bij taken op Facebook te posten en dat ze Twitter kunnen gebruiken om elkaar tips te geven en vragen te stellen. Let wel op: als je sociale media integreert in je lessen, bespreek dan duidelijk wat kan en niet kan, of het nu gaat over accepteren van vriendschapsverzoeken of gebruik van sms-taal.

5. Geef als school het goede voorbeeld

Maak met alle leraren van je schoolteam afspraken over hoe je te gedragen in de sociale media. Wees je bewust van de impact van je tweets op Twitter en foto’s en commentaren op Facebook. Maak een aparte Facebookpagina die enkel bestemd is voor je leerlingen, om met hen te communiceren en oefeningen te posten. En maak op Twitter een hashtag aan die jij en je leerlingen gebruiken voor schooldoeleinden. Duik ook als school op in de sociale media. Open op Twitter een schoolaccount. En zoek op #schoolnaam hoe je in dat medium aanwezig bent. Maak een school-Facebookpagina aan. Communiceer dat account via S martSchool of e-brief, en gebruik het om boodschappen van de school de wereld in te sturen.

6. Help collega’s die slachtoffer worden van cyberpesten

Niet alleen je leerlingen, ook jijzelf kan te maken hebben met cyberpesten. Dat is echter nog steeds een taboe. Zorg er als school dus voor dat leraren vrij kunnen praten over wat hun online is overkomen en ondersteun en help hen daarbij. De schoolsfeer komt immers in gevaar als ook maar één leraar getreiterd, bedreigd of gepest wordt. Wees sowieso voorbereid op incidenten door misbruik van gsm’s en smartphones op school. Bespreek daarom met je schoolteam wat te doen in dergelijke situaties, en werk daarvoor een crisiscommunicatieplan uit.

Bron: Nationale Academie voor Media & Maatschappij, ‘Mobieltjes op school’, januari – mei 201

Uitgeverij Abimo ontwikkelde i.s.m. de Logo’s een lespakket over gsm-gebruik op school: www.slimmemediashake.be.

Klasse voor Leraren

218 - oktober 2011

Error, group does not exist! Check your syntax! (ID: 3)

Archief

Dit artikel komt uit het archief van
Klasse. De informatie is misschien niet
meer up-to-date.

Liever actuele info over dit onderwerp?
Surf naar www.klasse.be