Chloë is on

Chloë (12) zit elke dag enkele uren op MSN. Ze chat er met haar vrienden. En ze is niet alleen. 84 % van de jongeren tussen 10 en 17 jaar gebruikt het internet vaak om te chatten. Veel ouders maken zich zorgen: ze komen niet meer buiten, heb je dat taaltje al gezien en is chatten niet gevaarlijk? Professor Martin Valcke stelt ze gerust: «Zelf al eens geprobeerd?», vraagt hij.

Liesbeth (38): «Soms zit ons Sanne (11) drie huizen verwijderd met haar vriendin te chatten. Of met haar zus op de bovenverdieping. Vanwaar die aantrekkingskracht?»

Martin Valcke, professor Onderwijskunde:«Chatten valt vooral in de smaak bij kinderen die stilaan hun eigen meer onafhankelijk wereldje bouwen. In die wereld spelen ze samen met vrienden en maken ze eigen regels, een eigen taaltje, eigen gewoonten. Chatten past dus perfect in de ontwikkeling van tieners op zoek naar hun identiteit. Omdat ouders dat chatten niet zo goed kennen vergroot de aantrekkingskracht bij tieners. Chatten gaat over koetjes en kalfjes, verliefd zijn, over anderen en zichzelf, over schelden en uitlachen... Wat tieners ook leuk vinden is dat ze hun communicatie erg persoonlijk kunnen maken: een eigen taaltje, met icoontjes (emoticons) en stemmingsachtergronden...»

Hilde (36): «Wat mij zo beangstigt is dat Jitte (10) nu in een wereld zit die ik niet meer kan controleren. En als ik over haar rug even meekijk, wil ze dat ik vertrek.»

Prof. Martin Valcke: «Het verwondert me niet dat je het woord ‘controleren’ gebruikt. Voor ouders van tieners is chatten de eerste confrontatie met een nieuwe fase in de ontwikkeling van hun kind. En dat is even wennen. Chatten moet je plaatsen naast ander gedrag: ze willen steeds bij vrienden zijn, voeren oeverloos lange gesprekken, houden een dagboek bij… Op die leeftijd krijgen ze plots een grote behoefte om te communiceren met anderen. Ouders kunnen de gesprekken op de speelplaats, jeugdbeweging, op straat toch niet controleren, waarom zou dat bij chatten wel moeten?»

Myriam (43): «Thuis durft Maarten (10) de telefoon niet opnemen. Maar chatten doet hij als geen ander. Uren lang. Als bezeten. Kan dat dan niet gevaarlijk zijn?»

Prof. Martin Valcke: «Is overdreven telefoneren gevaarlijk, ellenlange brieven schrijven, vier keer voetballen per week? Als kinderen als ‘bezeten’ bezig zijn, dan past dat in de ontwikkelingsfase van kinderen waarbij ze zich even totaal kunnen uitleven/inleven in iets. De meeste tieners chatten in ‘gesloten’ groepjes en laten geen anderen, onbekenden binnen. Maar als je kind chat in een ‘open’ groep waar onbekenden komen is er geen zicht meer of hij wel praat met leeftijdsgenoten. Onderzoek zegt dat slechts 4 % van jongeren ooit eens met een vreemde chat. Niet elke vreemde heeft daarom verkeerde bedoelingen. Kinderen komen op straat, in de voetbalclub, bij de bakker ook vreemden tegen. Als ouder hoef je niet bang te zijn van MSN of chatten. Je moet er wel zeker van zijn dat je kind weet met wie het chat. Dat betekent dat je best huisregels afspreekt.»

Chantal (42): «Ik word gek van MSN. Als ik de kinderen zou laten doen zitten ze constant te chatten. Er is ook steeds ruzie in huis over wie op de computer mag.»

Prof. Martin Valcke: «Hoe je met chatten omgaat thuis hangt af van de verhouding met je kinderen, het opvoedingsklimaat. Zijn er huisregels, afspraken? Zijn problemen bespreekbaar thuis? Hoever gaan we in het respecteren van elkaars privéleven? En vooral in welke mate verstoren kinderen die msn’en de normale afspraken in het gezin? Daar moeten ouders over waken. MSN hoeft geen conflict in te houden. Heb je zelf ooit eens gechat? Doe het even en je ontdekt dat het inderdaad leuk is. In het begin struikel je over het toetsenbord en de rare afkortingen en smilies. Meteen zul je ook zien dat kinderen ook meedoen, meehelpen en wordt het zelfs een deel van het gezinsplezier.»

Henk (39): «Tijdens de grote vakantie kwam ze niet van haar kamer. Tina’s (14) vrienden zitten in de computer, ze komen niet meer over de vloer. Dat kan toch niet.»

Prof. Martin Valcke: «Uit recent onderzoek blijkt dat jongeren nog altijd verreweg het meeste contact hebben met elkaar door te praten, maar msn’en is een goede tweede. Ruim tachtig procent van de onderzochte kinderen tussen 10 en 17 jaar msn’t wel eens, bijna zestig procent zelfs vaker dan vier dagen per week. Opvallend is dat de kinderen die extreem veel msn’en zich een stuk minder goed voelen dan de rest van de ondervraagden. Maar terecht geven de onderzoekers aan dat dit laatste niet betekent dat MSN de oorzaak is. MSN zal communicatie nooit volledig vervangen. Het is een verlengstuk van de grote wens van jongeren om te communiceren.»

3 huisregels over de computer

1. Spreek af wanneer je kind mag msn’en en hoe lang. De huisregels over televisiekijken, sport, huiswerk, school, toetsen, … krijgen met MSN gewoon een verlengstuk.

2. Spreek duidelijke regels af: geef op het internet nooit je adres of telefoonnummer door. Maak nooit afspraken met wie je niet kent. En als er iemand je rare voorstellen doet, praat er over met je ouders.

3. Zet de computer thuis op een plaats waar je regelmatig langskomt en waar je kan meedoen, samen opzoeken, spelletje spelen…

Prof. Martin Valcke

Meer tips over veiligheid vind je op www.clicksafe.be

Wat is MSN?

Chatten is bij veel kinderen (vanaf 10 jaar) populairder dan e-mailen of sms’en. Voor het chatten gebruiken kinderen zogenaamde Instant Messaging programma’s zoals MSN-Messenger. Hier stel je zelf een lijst van vrienden samen met wie je elk moment van de dag (in real time) kan praten, bestanden uitwisselen en soms zelfs spelletjes spelen.

Een chatbox is een denkbeeldige kamer waar verschillende onbekende chatters tegelijk aanwezig zijn, meestal onder nickname of schuilnaam. In een chatbox kan iedereen zich voordoen als een dertienjarige. Dat is bij Messenger niet het geval. De gebruiker beslist daar zelf met wie hij wil communiceren.

Chloë zit elke dag van zes tot negen op MSN. Wat vinden haar ouders ervan?

Abdeslem Dahrouch, vader van Chloë: «Beschermen, niet afschermen»

«Ik bescherm Chloë voor het internet», zegt Abdeslem Dahrouch, vader van Chloë, «maar scherm haar niet af. Toen ze in het vierde leerjaar zat heb ik voor haar een hotmailadres aangemaakt. Ik zit zelf in de computerwereld en samen met collega’s gebruik ik MSN om problemen te bespreken. Ik ken het dus. Maar ook de kinderen van Chloë’s klas. Elke avond zit ze tussen zes en negen uur op MSN. Niet voortdurend, maar tussen al haar andere werkjes door. Enkele maanden geleden zat ze toevallig toch op een chatbox van een spelletjessite. Daar heeft ze een eigenaardige ervaring gehad met een man en een webcam. Ze is dat komen vertellen. Ik heb Chloë gewaarschuwd: chat enkel met mensen die je kent.»

Ann Colombie, moeder van Chloë: «Gelukkig heeft ze nog andere passies»

«Ik heb thuis geen internetaansluiting», zegt Ann Colombie, moeder van Chloë. «Dus als Chloë bij mij is, kijkt ze naar tv, maar ook dan spreken we een tijdslimiet af. Met internet moet je ook heel snel afspraken maken. Ik denk niet dat je kinderen moet afschermen van internet en chatten. Vele kinderen in de stad kunnen niet gewoon even in de buurt gaan spelen. Chatten is een alternatief. Maar je moet dat ook bewaken. Ik werk zelf in de naschoolse kinderopvang en merk dat heel veel kinderen niet meer in staat zijn om een conflict al pratend op te lossen, of hun gedachten of gevoelens rechtstreeks in het gezicht van een ander te zeggen. Daar hebben ze nu hun gsm en mail voor. Gelukkig heeft Chloë nog ander passies behalve chatten: paarden en dansen.»

Deze tekst is gemaakt in samenwerking met professor Martin Valcke van de faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen van de Universiteit Gent. Hij schreef het boek «Mag ik op de computer? Computer en het internet in de opvoeding.» Het boek is uitgegeven bij Lannoo en kost 15,95 euro.