FAQ Wat is Klasse? Contact Archief Inloggen

HelpGelijke kansen

Bekijk het filmpje over dit thema:

Krijgt elk kind gelijke (groei)kansen?

Meer gelijke kansen op school? Wat betekent dat? Verdwijnt de taakleerkracht? Zeher, Jasper en Elien hebben veel aandacht nodig. Of ze die straks ook krijgen?

Zeher (10) spreekt thuis Turks.

Zijn ouders wonen al een hele tijd in Vlaanderen. Zeher is verstandig, maar heeft door zijn moedertaal achterstand opgelopen. Bovendien loopt de relatie tussen ouders en school niet zo best. Het Vlaams onderwijs blijft vreemd voor hen.

Wat gebeurt nu met Zeher?

Zijn school krijgt extra middelen om de onderwijsachterstand van migrantenkinderen weg te werken. Eén keer in de week krijgt Zeher nu aparte taallessen op school.

De school krijgt geen extra middelen. Omdat ze er niet voor in aanmerking komt of omdat de school ze niet heeft aangevraagd. Zeher krijgt geen extra aandacht. Misschien moet hij op het einde van het schooljaar wel naar het buitengewoon onderwijs.

Tot nog toe konden scholen extra middelen krijgen om de onderwijsachterstand van migrantenkinderen weg te werken: het onderwijsvoorrangsbeleid. Daarvoor moesten er minstens 20 leerlingen (of minstens 10 %) ingeschreven zijn die in aanmerking kwamen voor onderwijsvoorrangsbeleid. Het ging om leerlingen van wie de grootmoeder van moederszijde niet in België geboren is en niet de Belgische of Nederlandse nationaliteit heeft én de moeder ten hoogste tot het einde van het schooljaar waarin ze achttien werd naar school ging.

Elien (8) zit in het buitengewoon onderwijs, type 8:

voor leerlingen met ernstige leerstoornissen. Na het eerste leerjaar werd vlug duidelijk dat de gewone school te hoog gegrepen was. Nu krijgt ze samen met een tiental kinderen les op haar maat. Juf Katleen weet precies welke problemen de kinderen in haar klas hebben. Ze heeft een aangepast leerprogramma voor elk kind. Als het allemaal een beetje meezit, kan Elien later weer aanpikken in een gewone school. De praktijk toont evenwel aan dat dit niet zo vanzelfsprekend is.

Steeds meer kinderen verhuizen van het gewoon onderwijs naar het buitengewoon. In vergelijking met het schooljaar 1988-1989 is het buitengewoon onderwijs met 42 % gegroeid.

Jasper (12) zit in het zesde leerjaar.

Voor rekenen is hij bij de besten van de klas. Maar schrijven is een verschrikking. Om van Frans maar te zwijgen. Het CLB heeft vorig jaar dyslexie vastgesteld.

Wat gebeurt nu met Jasper?

Er is geen extra aandacht op school. Jasper moet zijn plan maar trekken. Zijn ouders gaan met hem naar een logopedist. Dat kost veel geld.

De school heeft een leerkracht vrijgesteld (taakleerkracht, leerkracht interne zorgverbreding) die ervoor moet zorgen dat elk kind met speciale zorgen ook aan zijn trekken komt. In samenwerking met het CLB bekijken de leerkrachten hoe ze de leerstoornis van Jasper in de klas kunnen aanpakken. Door voor een vrijgestelde leerkracht te kiezen, zijn de klassen in Jaspers school wel groter.

De school krijgt extra middelen van de overheid om aan zorgverbreding te doen. Jasper geniet daar mee van.

Onder bepaalde voorwaarden konden scholen extra middelen krijgen om aan zorgverbreding te doen. Daarvoor moesten minstens 20 leerlingen (of minstens 10 % leerlingen) ingeschreven zijn die daarvoor in aanmerking kwamen. Ze zitten in éénoudergezinnen, moeder heeft het diploma secundair niet behaald of beide ouders zijn werkloos. Veel leerkrachten en ouders stelden de voorwaarden in vraag. Er zijn immers kinderen die niet aan de voorwaarden voldoen en wél extra zorg nodig hebben (en omgekeerd).

SEPTEMBER 2002: GELIJKEKANSENDECREET 1

Het nieuwe gelijkekansendecreet bundelt de inspanningen van het onderwijsvoorrangsbeleid en de zorgverbreding. Een school kan extra uren gelijkekansenbeleid krijgen als minstens 10 % van de leerlingen doelgroepleerlingen zijn. Dat betekent dat ze moeten beantwoorden aan één of meer van de volgende kenmerken: het gezin leeft van een vervangingsinkomen, de leerling is thuisloos, de ouders behoren tot de trekkende bevolking (zigeuners, schippers), moeder heeft geen diploma van het secundair onderwijs (of gelijkwaardig), het kind spreekt thuis geen Nederlands.

Knelpunten:

Er zijn leerlingen (Jasper bv.) die niet aan de voorwaarden voldoen en wél extra zorg nodig hebben.

Sommige scholen die tot nu toe wél extra middelen krijgen van de overheid om aan zorgverbreding te doen, krijgen die nu met het nieuwe gelijkekansendecreet niet meer.

Scholen die de tien-procent-norm niet halen, krijgen geen extra middelen

SEPTEMBER 2002. WAT GEBEURT MET ZEHER, JASPER EN ELIEN?

Zeher

Zit in een school die extra lestijden gelijkekansenbeleid krijgt.

Zit in een school die de extra lestijden niet krijgt.

Elien

Blijft op haar school.

Jasper

Krijgt geen extra hulp. De extra uren zorgverbreding zijn door het nieuwe decreet op school weggevallen. Zijn ouders zoeken (betaalde) hulp buiten de school. Niet alle ouders kunnen zich dat veroorloven.

Krijgt hulp. De school heeft voor een taakleerkracht gekozen, maar daardoor zijn de klassen ook groter.

SEPTEMBER 2003? GELIJKEKANSENDECREET 2

Het tweede luik van het gelijkekansendecreet moet ervoor zorgen dat kinderen met speciale onderwijsbehoeften (dyslexie, ADHD, hoogbegaafd ) gelijke kansen krijgen op school. Hoe?

- Vandaag krijgt maar de helft van de 2 400 Vlaamse basisscholen middelen voor zorgverbreding en onderwijsvoorrangsbeleid. Vanaf 1 september 2003 zou elke school moeten beschikken over een pakket middelen en uren om extra zorg te geven aan alle kinderen. Voor het schooljaar 2002-2003 is daarvoor 82,7 miljoen euro ingeschreven op de onderwijsbegroting.

- Gewone basisscholen krijgen de mogelijkheid om samen te werken met scholen voor buitengewoon basisonderwijs. Ze kunnen eigenlijk al experimenteren vanaf 1 september 2002. De gewone basisscholen sturen kinderen met leermoeilijkheden niet meer naar het buitengewoon onderwijs, en leerlingen vanuit het buitengewoon onderwijs gaan terug naar het gewone basisonderwijs. Het gaat om kinderen met ernstige leerstoornissen (type 8), kinderen met ernstige emotionele en/of gedragsproblemen (type 3) en kinderen met een licht mentale handicap (type 1).

- Het schoolteam en de ervaring van de gewone school wordt aangevuld met stevige ondersteuning en deskundigheid vanuit het buitengewoon onderwijs. Zo kan in gewone scholen onderwijs-op-maat groeien. Uiteindelijk wordt iedereen daar beter van. Leerkrachten zullen ook meer vorming krijgen om kinderen les op maat te geven.

- Voor de andere kinderen van het buitengewoon onderwijs (met ernstige mentale of fysieke handicap, gezichts- of gehoorstoornissen, met autisme, of langdurig zieken) wil de overheid regionale ondersteuningsscholen uitbouwen.

Knelpunt:

- Wat doen scholen die nu extra middelen krijgen en ze verliezen tussen september 2002 en 2003? Volgens de minister komen er overgangsmaatregelen die ervoor moeten zorgen dat elk kind aan zijn trekken komt. Hoe die er gaan uitzien moet nog worden bekeken.

SEPTEMBER 2003. WAT GEBEURT MET ZEHER, JASPER EN ELIEN?

Zeher

Geniet van de extra middelen die de school krijgt voor gelijkekansenbeleid.

Geniet van de steun die er komt via de samenwerking met het buitengewoon onderwijs.

Zit in een school waar geen samenwerkingsovereenkomst is tussen buitengewoon en gewoon.

Elien

Zit nu weer op een gewone school en krijgt er onderwijs op maat.

Zit in een school die niet wenst samen te werken met het buitengewoon onderwijs.

Jasper

Geniet van de samenwerking en expertise die er gekomen is vanuit het buitengewoon onderwijs.

Zit in een school waar er geen samenwerkingsovereenkomst is.

Jouw Stem?

Natuurlijk zijn Zeher, Elien en Jasper slechts voorbeelden. Met de nieuwe regels wil de overheid elk kind geven waar het recht op heeft: onderwijs op maat. Ouders reageren kritisch op de nieuwe plannen. Wat moet er gebeuren met die scholen waar volgend schooljaar de extra uren zorgverbreding wegvallen? Scholen pleiten bij de minister om in elke school een leerkracht vrij te stellen die de zorg op school uitbouwt en coördineert. Hoe alles er precies uitziet is nog niet helemaal duidelijk. Je wil mee discussiëren? Dat kan. Alle reacties zijn welkom op onderwijs.opmaat@vlaanderen.be Geen computer thuis? Vraag op school of ze jouw mailtje willen versturen.