«Gerti is op Caro»

«Bart was dertien toen hij voor het eerst verliefd werd op een jongen. Dat vertelde hij me op zijn eenentwintigste. 'Ik heb mezelf toen beloofd dat ik het nooit aan iemand zou vertellen', zei hij. Ik begrijp nu pas de pijn die hij toen voelde. Ik heb zelf een hele tijd nodig gehad om te verwerken dat Bart homo is. Mijn man heeft het er nog altijd erg moeilijk mee. 'Dat het mijn kind maar niet overkomt', hoor ik andere ouders zeggen. Zoiets doet pijn.»

(Hildegarde, moeder)

Homoseksualiteit. Eén op tien

Als een jongen verliefd wordt op een jongen en hem lichamelijk aantrekkelijk vindt is hij homo. Een meisje dat verliefd wordt op een meisje en haar lichamelijk aantrekkelijk vindt is lesbisch. Wie zowel homoseksuele als heteroseksuele gedragingen en gevoelens heeft is biseksueel. Homo's, lesbiennes en biseksuelen noemen zich ook holebi's.

Wetenschappelijk onderzoek toont dat minstens één op twintig ouders een homoseksueel, lesbisch of biseksueel kind heeft. Vijf tot tien procent van de bevolking is holebi. Homoseksualiteit is aanwezig in alle rangen en standen, in alle culturen, alle periodes in de geschiedenis. Het is niet altijd makkelijk voor ouders om te aanvaarden dat hun kind 'anders' is. Sommige ouders wijzen hun homoseksueel kind af. Anderen gaan via gesprekken op zoek naar de onbekende gevoelens van hun kind.

Homo's en lesbo's. Wat geloof jij?

Welke van onderstaande stellingen zijn volgens jou (niet) waar?

Je kan homo's makkelijk herkennen: ze gedragen zich verwijfd. - waar - niet waar

Mannelijke balletdansers, verplegers en kappers zijn homo's. - waar - niet waar

Lesbiennes zijn mannenhaters. - waar - niet waar

Homoseksuele relaties duren nooit lang. - waar - niet waar

Holebi's moeten niks weten van kinderen. - waar - niet waar

Homo's zijn mietjes die hun man niet kunnen staan. - waar - niet waar

Holebi's hebben een dominante moeder. - waar - niet waar

Homoseksualiteit is een ziekte. - waar - niet waar

Deze stellingen kloppen niet. Het zijn verhaaltjes, vooroordelen die ervoor zorgen dat mensen homoseksualiteit niet aanvaarden.

Sommige kinderen hebben zwart of blond haar, andere rood. Het kind met het rode haar is geen totaal ander wezen. Voor holebi's geldt hetzelfde.

Homoseksualiteit is geen ziekte, het is niet erfelijk en heeft ook niks met opvoeding te maken. Het is een variant op de 'gewone' seksualiteit. Homoseksuelen kunnen net als alle anderen verliefd worden en een duurzame relatie aangaan. Maar dan met iemand van hetzelfde geslacht.

Wanneer weet je dat je kind holebi is?

Natuurlijk herkent je kind in de basisschool nog niet of het hetero of holebi is. Toch zeggen homoseksuele jongeren dat ze reeds op jonge leeftijd voelden dat ze anders waren dan hun klasgenoten, vrienden en vriendinnen.

Het is normaal dat kinderen tijdens hun puberteit twijfelen over hun seksuele voorkeur. Het hoort bij de seksuele ontwikkeling van jongeren. De meeste jongeren kennen hun seksuele voorkeur als ze achttien zijn.

Het hangt van hun omgeving af of ze er ook voor durven uitkomen (coming out). Ouders die niet praten over gevoelens en verliefdheden, voortdurend flauwe moppen over homo's vertellen en vol vooroordelen zitten, zorgen ervoor dat kinderen hun homoseksuele gevoelens voor zichzelf houden.

Bij homoseksuele jongeren komt vijf keer meer zelfdoding voor dan bij anderen. Omdat ze zichzelf niet aanvaarden of omdat ouders en de maatschappij hen niet aanvaarden. Het kan anders. Homo-aanvaarding begint in het gezin.

Hoe praat ik met mijn kind over homoseksualiteit?

«Jonas is op Jasper» «Brit is een lesbo» Er zijn aanleidingen genoeg om ook met jonge kinderen over homoseksualiteit te praten: een klasgenoot met twee mama's of papa's, scheldwoorden op de speelplaats (janet, mietje, homo), rolpatronen («Jongens die ballet doen zijn mietjes»), bekende holebi's in de media

Jonge kinderen hebben nog geen vooroordelen. Leer ze omgaan met verschillen: een kind met een beugel, een stotteraar... Ook holebi's verdienen respect.

Laat je kinderen voelen dat je mensen respecteert zoals ze zijn. Of zijn homo's het slachtoffer van spot en flauwe moppen? Kinderen nemen vaak de mening van hun ouders over: «Mijn papa vindt dat vies».

Ga na met welke vooroordelen jij zit tegenover homoseksualiteit. Ga op zoek naar de juiste informatie. Vertel je kinderen hoe moeilijk jij het had om homo's te aanvaarden

Vertel dat holebi's normale mensen zijn die toevallig verliefd worden op iemand van hetzelfde geslacht. Vertel hen dat ze later wellicht ook holebi's zullen ontmoeten bij hun vrienden, in de familie, de werksituatie

Praat thuis over gevoelens en seksualiteit. Dan voelen kinderen dat dit een gewone zaak is en zullen ze zelf ook over hun verliefdheidjes en verdrietjes praten.

Laat kinderen hun eigen weg gaan. Kinderen aanvaarden niet dat ouders hun idealen en droombeelden willen opleggen. Geef ze ruimte en vrijheid. Blijf tegelijkertijd erg geïnteresseerd. Luister en houd de dialoog steeds open.

Wat kan je van de school verwachten?

De school geeft duidelijke informatie. 85 % van de holebi-jongeren beweert dat ze op school geen of foute informatie hebben gekregen over homoseksualiteit. Homoseksualiteit mag geen taboe zijn op school.

De leerkrachten praten met respect over mensen die 'anders' zijn.

Op school is er een vriendelijk schoolklimaat dat pesten, geweld, racisme, discriminatie aanpakt. Alle kinderen kunnen er terecht met al hun vragen.

Heb je vragen over de seksualiteit van je eigen kind, aarzel niet om contact op te nemen met de leerkracht, het CLB, de huisarts

Homo of hetero?

Tijdens de puberteit zoeken jongeren hun seksuele voorkeur. Wat gebeurt er in het hoofd van een homoseksueel kind? Elk kind zoekt zijn eigen weg en elk proces verloopt anders. Veel hangt af van hoe zijn omgeving, zijn vrienden en ouders denken en hoe ze reageren.

[1] de verwarring: de jongere ervaart een fantasie, een opgewonden of verliefd gevoel, maar dan komt de verwarring. Hij voelt zich onzeker. Als thuis niet over homoseksualiteit wordt gepraat, denkt hij dat dit 'verkeerd' is. Hij verbergt zijn gevoelens. Vaak volgen lichamelijke klachten en leerproblemen.

[2] de vragen: wat betekent holebi-zijn? Hoe kan je dat beleven? Door gebrek aan openheid is informatie niet makkelijk te vinden. De jongere zoekt figuren waarmee hij zich kan vergelijken, maar vindt ze niet. Hij sluit zich af en is vaak prikkelbaar.

[3] toegeven: de jongere geeft aan zichzelf toe dat hij holebi is. Soms keurt hij zijn gevoelens niet goed.

[4] aanvaarden: de jongere gaat zich beter in zijn vel voelen zoals hij is. Meestal gebeurt dit na het secundair onderwijs. Voor de buitenwereld houdt hij zijn homoseksualiteit meestal nog geheim.

[5] coming out: de 'mijlpaal', 'openbaring', de 'bevrijding' voor vele holebi's. Hij kan nu voor het eerst vrijuit praten en doen. Hij hoeft niet bang te zijn om zich te verraden.

Deze tekst kwam tot stand in samenwerking met leerkrachten, ouders, jongeren, het CLB en andere specialisten. Deze bijdrage wordt ondersteund door de eindtermen, de ministers van onderwijs, welzijn en gelijke kansen.