Hoe kan je tieners motiveren om een fluovestje te dragen? (Radio 1 - Peeters & Pichal - 22/10/2009)

In het EPI, de middenschool in het Oost-Vlaamse landelijke Sint-Laureins, is het thema veiligheid meer dan gezien worden als je naar school fietst. "Dit móeten we gewoon doen," zegt directeur Katrien Cobert. "Onze leerlingen fietsen vooral via weinig verlichte landwegen van en naar school en zijn daarbij vaak lang onderweg. Op zulke wegen is wel niet veel verkeer, maar als er auto's langs komen, rijden die vaak erg snel en landbouwvoertuigen zijn dan weer breed. Gevaarlijk! Maar op school moet je een beleid voeren rond veiligheid in de ruimste betekenis van het woord, vind ik. En zo breed mogelijk: mét je team, leerlingen, ouders en externe partners als politie, brandweer of gemeente. Onze school heeft VOET-groepen – vakoverschrijdende eindtermen – die actief zijn rond veiligheid en preventie. Zo'n groep kan initiatieven nemen, sturen, motiveren en voor enthousiasme zorgen. En je creëert een breder draagvlak." 

Fiets op slot
Katrien Cobert: "Jaarlijks een fietscontrole op school is een goed initiatief, maar je moet vooral breed gaan. Bijvoorbeeld met lessen waarin leerlingen leren dat ze hun fiets altijd op slot moeten doen en hoe ze dat het best doen. Of wat fietsregistratie is en de jaarlijkse fietscontrole. Maar ook over andere aspecten van veiligheid zoals oefeningen in brandevacuatie. Preventie en veiligheid zijn permanente aandachtspunten op school, waarbij we vooral sámen zoeken naar de meest aangewezen aanpak." 

Fluohesje
Katrien Cobert: "Pubers verzetten zich niet zozeer tegen maatregelen waardoor ze zich veiliger in het verkeer kunnen bewegen. Alleen is een fluohesje voor hen kledij, maakt het deel uit van hun identiteit en is het niet goed voor hun imago. Op zoek gaan naar wie ze zijn, waar ze voor staan en hoe ze liggen in een groep … vinden ze op die leeftijd zeer belangrijk. Ze zetten zich af tegen alles wat hen daarin in de weg staat. De meeste lagereschoolkinderen dragen een fluohesje zonder veel gemor. In het secundair kan je zo'n fluoding ook nog 'verkopen' voor een fietstocht in groep en in schoolverband. Als ze naar school of naar huis fietsen, zijn ze vooral individu, ook al doen ze dat samen met enkele vrienden. En dan krijg je een ander verhaal. Dat hun ouders bezorgd zijn, weten ze ook wel. Daarom trekken ze vaak hun fluohesje aan als ze van thuis vertrekken – vaak om van het gezeur af te zijn – maar eens uit het gezichtsveld verdwijnt het in hun boekentas. Bovendien zetten ze zich vaak af tegen alles wat verplicht is of wat hun opgedrongen wordt. Ze willen daar zelf over beslissen." 

Smileys
Katrien Cobert: "Je moet dus ontdekken waar ze wél voor te vinden zijn. Zo probeerden we het vorig jaar met fluomileys. In mails en sms'jes gebruiken ze die graag. Die kan je op je boekentas plakken en die zijn dáár dan een deel van. Een fluohesje ervaren ze als een verlengstuk van zichzelf. Alleen bleven die smileys niet vastzitten, zoals op geribde boekentassen. En je kunt niet elke dag nieuwe smileys gaan plakken!" 

Fluohoesje
Katrien Cobert: "De smileys waren leuk, maar niet efficiënt. Dus zochten we met de ouderraad eind vorig schooljaar naar een alternatief. En we botsten toevallig op het fluohoesje. Je kunt het vergelijken met een hoesje voor een gsm. Zo'n hoesje in fluo trek je over je boekentas of schooltas. Het beschermt niet de boekentas op zich, maar zo word je wel gezien als het donker weer is. Je kunt het makkelijk opvouwen en in een fluotasje opbergen. Zeer compact. Net als een regenjasje dat je in een zakje kan vouwen. Ook opgevouwen is het een beschermend fluoattribuut. Ongeveer acht euro kost het, maar een bank wou ze sponsoren als hun logo erop mocht. Zo hoefden de ouders dat niet te betalen. Wij lenen een fluohoesje gratis uit aan elke leerling. Dat leveren ze eind juni weer in. Alleen als ze het niet meer hebben, betalen ze acht euro waarmee wij een nieuw aankopen." 

Ouders
Katrien Cobert: "Veel ouders houden hun hart vast als hun kinderen vertrekken van thuis naar school. En terecht. Veel ouders vragen zoon- of dochterlief om een sms'je te sturen als ze op school aangekomen zijn. Voor veel leerlingen een overbodige vraag van een overbezorgde ouder. Een gsm geeft vooral ouders een veiliger gevoel. Jongeren en verkeer is een combinatie van gevaar en risico's. Dat ouders bezorgd zijn, daar moeten jongeren ook begrip voor kunnen opbrengen. Daarom werken wij rond veilig verkeer nauw samen met leerlingen én ouders. Een gezamenlijke aanpak met respect voor ieders mening leidt tot betere resultaten. Een gsm geeft trouwens een 'vals' veilig gevoel. Wij stimuleren leerlingen om samen, in groepjes te fietsen. Het is tof, leuk én veiliger. Twee leerlingen van wie één met fluobescherming is veiliger dan één fietser zonder fluo. Risico's zijn er altijd in het verkeer. Die kan je niet uitsluiten, maar je kunt ze wel tot een minimum beperken." 

Succes
Katrien Cobert: "Of het fluohoesje een succesverhaal wordt, daarvoor is het nog te vroeg. We deelden het pas dit schooljaar uit, op 7 oktober. Maar de leerlingen onthaalden het toen vrij enthousiast. En dat heeft ongetwijfeld te maken met de manier waarop we het 'verkochten'. Met ouders van de ouderraad en met de politie maakten we daar een ludiek en educatief moment van. Ook ouders van kinderen in de lagere school informeerden al waar ze zo'n fluohoesje kunnen kopen. En een directeur van een basisschool bekijkt of het in zijn school ook kan. Een fluohesje en een fluohoesje: slechts één letter verschil. Voor ouders helemaal geen verschil. Voor pubers een wereld van verschil. En iedereen tevreden!" 

Bekijk de fotoreportage over de voorstelling van het fluo-hoesje in het Edward Poppe-Instituut