Gepubliceerd op
Duiding

Efficiënt leerstof verwerven: waarom een geheugenpaleis zo’n sterk ezelsbruggetje is

Sommige kennis moet je nu eenmaal memoriseren. Mnemotechnieken of ezelsbruggetjes zijn dan een handige oplossing. “Een geheugenpaleis werkt goed om kennis in een bepaalde volgorde te onthouden”, tipt leerexpert Tommy Opgenhaffen in deze video. Leer jij je leerlingen ook zulke paleizen bouwen?

Wat is een geheugenpaleis?

Een geheugenpaleis is een denkbeeldige ruimte of een parcours waarin je de informatie die je wil onthouden, hebt opgeslagen. Deze mnemotechniek is erg geschikt voor kennis die je in een bepaalde volgorde wil onthouden. Zoals geschiedkundige feiten of een presentatie.
 

Waarom werkt het zo goed?

Aandacht

Als je iets echt wil onthouden, dan moet je er ook intensief mee bezig zijn en geregeld herhalen. Anders blijft die informatie niet hangen. Leren kost moeite, dat is nu eenmaal zo.

Verbeelding en associatie

Ons werkgeheugen slaat informatie veel beter op wanneer we naast woorden ook beelden gebruiken. Hoe sterker jij je een situatie inbeeldt, hoe sterker ze zich in je geheugen nestelt. Je mag daarbij gerust overdrijven. Hoe opvallender een beeld is, hoe beter.

Plaats

Om de opbouw en volgorde van je presentatie te onthouden, plaats je in je geheugenpaleis beelden in een denkbeeldige ruimte of langs een traject. Vind je vlot je weg, dan ken je ook de volgorde. Herhaling is cruciaal: loop vaak genoeg in je geheugenpaleis rond.

 

Hoe leer je je leerlingen een geheugenpaleis bouwen?

Stap 1

Oefen eerst met een gemeenschappelijk geheugenpaleis. Een plek die iedereen kent zoals het klaslokaal. Of een traject, bijvoorbeeld de weg van de schoolpoort naar de klas.

  • Zorg voor voldoende plaatsen die je goed van elkaar kan onderscheiden. De keuze van die plaatsen is belangrijk omdat je ze steeds opnieuw zal gebruiken om verschillende dingen te onthouden.
  • Als je geheugenpaleis een klaslokaal is, kan je starten aan de deur om dan het bord, de vensterbank, de radiator en de wandkast te selecteren. Heb je een reistraject in je hoofd, dan vormen een kruispunt, een brievenbus, een verkeersbord, een monument of een bushalte nuttige plaatsen.
  • Beeld je steeds een ruimte in zonder onnodige drukte. Mensen en drukke ruimtes zorgen ervoor dat de beelden die je wil onthouden geen krachtige indruk nalaten.
  • Kies voor kennis die nut heeft voor je vak en verzin samen creatieve beelden. Hoe gekker, hoe sterker. Probeer de woorden te koppelen aan een ander woord dat erop lijkt en waarvoor je wel gemakkelijk een beeld kan bedenken. Zo maak je van Pythagoras een python in het gras. Je leerlingen kunnen die beelden in het begin ook tekenen en ophangen op de plekken die jullie kozen.

Stap 2

In een volgende fase kunnen je leerlingen hun eigen geheugenpaleis kiezen en inrichten. Hun eigen huis, het hele schoolgebouw, of als ze veel informatie willen opslaan: een traject, zoals de weg naar school of naar het skatepark. Met eigen beelden. Die werken nog sterker omdat ze meer persoonlijke aanknopingspunten bevatten en zo beter blijven hangen. Hebben je leerlingen bepaalde kennis in hun geheugenpaleis niet meer nodig? Dan kunnen ze elke ruimte in gedachten leegmaken en opnieuw gebruiken om nieuwe informatie op te slaan.

 

Tommy Opgenhaffen heeft ruime ervaring als docent en leercoach. Hij is coördinator onderwijsontwikkeling en digitaal leren aan Arteveldehogeschool (Gent), en auteur van het boek Leren. Hoe?Zo! en de gelijknamige toolbox voor leerlingen. Meer info op Leren. Hoe? Zo!

Inspireert Klasse Magazine jou in 2021-2022?

  • 4 kwaliteitsnummers met inspiratie van leraren en experts.
  • Fraai ondersteunend materiaal: kalender, posters, kaartjes ...
  • Je Lerarenkaart met meer dan 1000 voordelen in je brievenbus.