Zo doen zij het

STEM met kleuters: 5 tips

3 reacties

Log in om te bewaren.

Delen

Je hoeft geen techneut te zijn om met je kleuters rond STEM te werken. Kijk hoe juf Lieselot haar klas onderdompelt in de wereld van wetenschap en techniek. Of is het omgekeerd?
 

“Als je met kleuters rond STEM wil werken, moet je absoluut geen extra projecten met veel voorbereiding bedenken rond elektriciteit of hogere wiskunde. Ik werk eigenlijk elke dag en bij elk thema rond 1 van de 4 onderdelen van STEM – wetenschap, techniek, wiskunde en engineering.”

Lieselot Verdonck van de derde kleuterklas in De Palster in Moerbeke is gebeten door STEM. “Het is een andere manier van lesgeven waarbij je via onderzoekend leren de kinderen laat begrijpen waarom ze dingen leren. De kennis blijft beter hangen en ze zijn meer gemotiveerd.”

 

  1. Geen techneut? Geen probleem

  2. Juf Lieselot: “Ik ben absoluut niet technisch aangelegd en ik was op school niet supergeïnteresseerd in wetenschappen. Het is zelfs beter als je er niet te veel van af weet. Zo kan je samen met je kleuters verwonderd ontdekken hoe de dingen werken. Ik gebruik eenvoudige woorden zoals ‘hefboom’ of ‘katrol’, maar geen wetenschappelijke termen als ‘middelpuntvliedende kracht’.”

    Juf Lieselot katapulteert pop weg met hefboomsysteem

    De kleuters van Lieselot denken als echte wetenschappers: observeren, voorspellen, ontwerpen, uitproberen, vaststellen of het werkt en bijsturen.

    “De kleuters wilden een brug maken voor 2 kabouters in een poppenkastverhaal. Eerst zijn we een ophaalbrug in de buurt gaan bekijken en hebben we die nagetekend. Daarna ontwierpen en bouwden we in groepjes een eigen brug. Als er iets niet werkte, bestudeerden we wat we anders konden doen. Uiteindelijk leerden we wat een hefboomsysteem is.”
     

  3. Je hebt geen apart STEM-project nodig

  4. Juf Lieselot: “Ik observeer mijn kleuters en kijk op basis van hun spel en gesprekjes wat hen interesseert. Daar pik ik op in met onderzoeksactiviteiten. Kleuters zijn enorm geïnteresseerd in hoe dingen werken: een schaar, een zeepbel of een kopje thee. Geef ze niet meteen het antwoord, maar laat ze zelf op zoek gaan.”

    Kleuters met zelfgemaakte waterput

    Als de kleuters zelf een katrolsysteem maken, begrijpen ze veel beter hoe dat werkt.

    “Tijdens ons Afrikaproject leerden de kinderen dat je in Afrika soms ver moeten lopen om water uit een waterput te halen. Ze wilden graag weten hoe dat werkt. Met een borstel, een emmer en karton bouwde ik al een waterput voor hen. Al doende hebben we verschillende katrolsystemen uitgeprobeerd. Ze bedachten zelf oplossingen om het water met een emmer uit de put te halen.”
     

  5. Gebruik kosteloos materiaal

  6. Juf Lieselot: “Je hebt absoluut geen speciaal materiaal nodig voor STEM. Ik gebruik alleen kosteloos materiaal van de school. Of ik laat de kleuters van thuis iets meenemen.”

    Kleuters bouwen toren met eierdozen

    Met een paar eierdozen leren de kleuters dat je met driehoeken een stevige constructie maakt.

    “Als een paar kleuters een toren bouwen, pik ik daarop in met vragen die hen doen nadenken: “Jouw toren gaat veel hoger. Hoe komt dat? Die van jou valt om. Hoe kan je een hogere toren maken?” Zo ontdekken ze bijvoorbeeld dat de basis breder moet zijn dan de top. En nu weet ik ook dat je met driehoeken een stevige constructie maakt.”
     

  7. Laat de kleuters fouten maken

  8. Juf Lieselot: “Wetenschappers proberen van alles uit. Uit elke mislukking leren ze wat niet werkt. Ze blijven proberen en daar leren ze uit. Een belangrijke boodschap voor kinderen.”

    Juf Lieselot helpt kleuters bij het kleuren van water

    De kleuters zoeken zelf uit op welke manieren je water warm kan maken.

    “Tijdens een indianenproject leerden ze dat indianen natuurlijke kleurstoffen gebruiken. Dat wilden ze zelf wel eens proberen. Zo zijn we buiten en thuis dingen gaan zoeken waarmee we stof kunnen kleuren: rode kool, gras of zand. Zo ontdekten ze dat je warm water nodig hebt om iets in vloeistof op te lossen, net zoals suiker in thee.”
     

  9. Zoek overal STEM in

  10. Juf Lieselot: “Leraren bedenken soms een probleem zodat de leerlingen iets kunnen repareren. Bijvoorbeeld een emmer of een fietsband stuk maken om te herstellen. Of Mega Mindy geraakt niet beneden en heeft een parachute nodig. Problemen bedenken is niet nodig. Je komt in de klas automatisch genoeg dingen tegen waar je een onderzoeksactiviteit van kan maken.”

    Kleuters trommelen op dozen

    Juf Lieselot: “’s Avonds 20 kant-en-klare muziekinstrumentjes voorbereiden? De kleuters ontwerpen en maken alles zelf. Ik haal ook mijn leerdoelen en heb minder avondwerk.”

    “Tijdens een muziekproject ontwierpen mijn kleuters elk hun muziekinstrument volgens hun eigen criteria. Eerst leerden ze al doende dat een dierenvel anders klinkt dan plastic. Of dat een houten stokje op een blik feller klinkt dan een rietje op een zeemvel. Als hun instrument bijvoorbeeld te zacht klonk, wisten ze hoe ze hun ontwerp kunnen bijsturen.”
     


    De smaak te pakken? Ontdek bij Klascement concrete inspiratie rond STEM en kleuters.