Gepubliceerd op
Schooltips

Zo ondersteun je leerlingen als hun gezin verandert

Bij 1 op de 3 Vlaamse jongeren verandert hun gezinssituatie ingrijpend nog voor ze 18 worden: ouders scheiden, een broer overlijdt, er wordt een nieuw samengesteld gezin gevormd … Leerlingen parkeren hun gevoelens niet aan de schoolpoort. Hoe vang je hen op?
 

Een school kan de thuisproblemen van leerlingen niet oplossen, maar kan hen wel ondersteunen. En die zorg structureel inbouwen. Zodat ze ook op school begrip krijgen en gehoord worden.
 

10 tips om leerlingen sociaal-emotioneel te ondersteunen:

  1. Organiseer standaard een gesprek met een leerlingenbegeleider
    Als de leerling of de ouders laten weten dat hun thuissituatie verandert, stel dan sowieso een gesprek tussen de leerling en een interne leerlingenbegeleider of CLB-medewerker voor.
  2. Bevorder het netwerk tussen leerlingen
    Sommige leerlingen gaan gemakkelijker te rade bij een medeleerling (of peer) dan bij een leraar. Zo kan je een buddysysteem uitwerken of een praatmoment organiseren voor leerlingen.

  3. Cijfers bij wijziging gezinsituatie
  4. Creëer tijd en ruimte voor leerlingen om tot rust te komen op school
    Soms is het voor leerlingen moeilijk om zich te concentreren en willen ze even uit de klas. Spreek af wanneer dat mag en waar hij of zij dan naartoe gaat.
  5. Contacteer de ouders altijd rechtstreeks
    Ga samen met de ouders op zoek naar de beste manier om met alle partijen te communiceren over het welzijn van de leerling. Maak van de leerling geen boodschapper tussen de ouders.
  6. Laat leerlingen kiezen met welke leraar ze willen praten
    Soms kunnen leerlingen het beter vinden met een vakleraar dan met hun klastitularis. Als het voor de leerling veiliger voelt om bij die bepaalde leraar aan te kloppen, sta dat dan toe.
  7. Waak over de continuïteit van de leerlingenbegeleiding
    Laat een of meer interne leerlingenbegeleiders dezelfde leerlingen lange tijd volgen. Dan moeten leerlingen niet telkens opnieuw hun verhaal doen.
  8. Organiseer gesprekken met leerlingenbegeleiders voor alle leerlingen
    Door regelmatig gesprekken te organiseren met alle leerlingen (en dus niet enkel bij problemen), kunnen leerlingen en begeleiders elkaar beter leren kennen en leggen ze gemakkelijker contact.

  9. Cijfers bij wijziging gezinsituatie
  10. Breng leerlingen op de hoogte van de organisaties waar ze terechtkunnen
    Je kan contactgegevens of webadressen van hulpverleningsorganisaties op het online schoolplatform plaatsen of op de voorpagina van de schoolagenda.
  11. Ontwerp een crisisbeleid voor als de thuissituatie van een leerling ‘ontploft’
    Zorg voor een ‘crisismanager’ bij wie leerlingen in nood terechtkunnen, bied de mogelijkheid om huiswerk of examens te spreiden, laat leerlingen op school studeren na de schooluren …
  12. Waak over de draagkracht van leraren
    Sommige leraren worden vaker dan anderen aangesproken door leerlingen. Als zij ‘overbevraagd’ zijn en over hun eigen grenzen gaan, probeer dan afspraken te maken over een eerlijke taakverdeling.
  13.  

De cijfers

  • Bij 3 leerlingen op de 10 hebben hun gescheiden ouders nooit contact over hun opvoeding. Bij meer dan 5 op de 10 is dat maximaal 1 keer per maand.
  • Bijna 7 op de 10 leerlingen praatte het voorbije jaar niet met de interne leerlingenbegeleider.
  • 4 op de 10 leerlingen van wie de ouders gescheiden zijn, praten met niemand over hun gevoelens over die scheiding.
  • 8 op de 10 leerlingen praten bij ernstige problemen met hun vrienden of hun ouder(s). Meer dan 1 op de 10 praat met een leraar.
  • 1 op de 4 leerlingen heeft de weg naar professionele hulp niet gevonden toen ze wel dacht die hulp nodig te hebben.
  • 3 op de 10 leerlingen met gescheiden ouders praten over hun gevoelens over de scheiding met vrienden. 1 op de 10 praat met een leerlingenbegeleider, 2 % praat met een leraar.

 


Bron cijfers: ‘Families in Transition, Transition in Families in Transition. Onderzoeksrapport Goed Gezin(d). 2014-2018’, N. Mertens, I. Buysse,
K. Matthijs

 

Divers gezin(d). Omgaan met het nieuwe gezin op school

De 10 tips komen uit het boek ‘Divers gezin(d) – Omgaan met het nieuwe gezin op school’. Dat boek biedt een antwoord op de socio-emotionele uitdagingen waarmee scholen geconfronteerd worden als de gezinssituatie van een leerling ingrijpend verandert. Het bevat ook nog antwoorden op praktische en maatschappelijke uitdagingen voor secundaire scholen bij gezinsveranderingen. In de gratis online toolbox vind je materiaal om mee aan de slag te gaan.

‘Divers gezin(d). Omgaan met het nieuwe gezin op school’, Isolde Buysse – Nana Mertens – Koen Matthys, Uitgeverij Pelckmans Pro, 2018.

Het beste van Klasse in je mailbox?

  • Al 51.000 leraren zijn abonnee
  • 1 keer per week en helemaal gratis
  • Verhalen van collega’s, concrete praktijktips, exclusieve wedstrijden ...