Vlaanderen
Klasse.be

Actueel

Veelgestelde vragen van leraren over de nieuwe eindtermen

  • 12 januari 2021
  • 4 minuten lezen

Woensdag 10 februari 2021 keurde het Vlaams Parlement de nieuwe eindtermen voor de tweede en derde graad secundair definitief goed. Wat betekent dit juist? Lees hier de antwoorden van AHOVOKS op de meest prangende vragen.

Tellen we meer en ambitieuzere eindtermen? Zijn die de sleutel naar hogere onderwijskwaliteit of riskeren we meer schoolverlaters en zittenblijvers?

Het aantal eindtermen vergelijken is weinig zinvol. De nieuwe eindtermen zijn immers totaal anders opgebouwd: niet langer vakgebonden of vakoverschrijdend, maar per sleutelcompetentie. Bovendien zijn ze uitvoeriger geformuleerd. Zo vermijden we verwarring over wat we precies van leerlingen verwachten. Naast een doelzin zijn ook de minimaal noodzakelijke kennis én het verwachte beheersingsniveau opgenomen.

De wereld staat niet stil. Alles wordt complexer. Technologische en digitale ontwikkelingen of de toegenomen diversiteit in onze samenleving … In vergelijking met 20 jaar geleden vraagt de maatschappij meer van onderwijs. De nieuwe eindtermen, gebaseerd op 16 sleutelcompetenties, weerspiegelen die verwachtingen en de toegenomen complexiteit. Dat betekent niet dat ze zomaar een uitbreiding zijn. Ontwikkelcommissies met leraren, onderwijskoepels en experten kwamen tot ambitieuze eindtermen, maar hielden ook de haalbaarheid in de gaten.

Eindtermen zijn een eerste stap om de kwaliteit van het onderwijs weer aan te scherpen. Maar er moet uiteraard nog meer gebeuren, waarbij een belangrijke opdracht weggelegd blijft voor scholen en leraren.

Geven de nieuwe eindtermen minder ruimte voor eigen inbreng als leraar?

Eindtermen zijn minimumdoelen die vastleggen wat van leerlingen verwacht wordt. Ze spreken zich op geen enkele manier uit over hoe leraren ze moeten realiseren. Daar speelt de pedagogisch-didactische vrijheid.

Bovendien kan je als leraar vanaf nu onderwijsdoelen van de basisvorming en die van het specifieke gedeelte geïntegreerd in eenzelfde vak aanbieden. Scholen en leraren krijgen daardoor nog meer vrijheid in hoe ze de onderwijsdoelen bereiken. Daarnaast zijn leraren en scholen vrij om binnen de beschikbare onderwijstijd nog eigen doelen na te streven.

Blijft er nog tijd over om leerstof te herhalen, te verdiepen of te verbreden?

De nieuwe eindtermen garanderen voldoende vrije ruimte voor scholen en leraren. Scholen vullen die vrij in en kunnen daarin bepaalde leerstof verdiepen, verbreden of herhalen.

Daarenboven zijn remediëren, differentiëren of excelleren onlosmakelijk verbonden aan het didactische proces. Het is de ambitie om leerlingen die het aankunnen ruimschoots over de minimumlat van de eindtermen te laten gaan.

Eindtermen zijn niet meer gekoppeld aan vakken. Dreigen er vakken te verdwijnen of in te krimpen, zoals muziek?

Onderwijsverstrekkers en schoolbesturen mogen zelf eindtermen en vakken koppelen. Voortaan kan een leerling-vloerder oppervlaktematen ook in de praktijkvakken aangeleerd krijgen in plaats van enkel in de wiskundeles. Zo krijgen scholen extra kansen om op een echt geïntegreerde manier te werken.

De vakken die je als school aanbiedt, moeten minimaal de verschillende eindtermen afdekken. Als de eindtermen nieuwe accenten leggen of andere keuzes maken, zal zich dat ook weerspiegelen in de inhoud van de vakken. Het nieuwe curriculum rond kunst- en cultuureducatie, gevat door de sleutelcompetentie Cultureel bewustzijn en culturele expressie, gaat bijvoorbeeld breder dan de inhoud van de huidige vakken muzikale en plastische opvoeding.

Recent werd de vakkenlijst voor het secundair geactualiseerd. Onderwijsverstrekkers en schoolbesturen moeten voortaan aangeven hoe aangeboden vakken zich verhouden tot de officiële vakkenlijst. Muzikale opvoeding, plastische opvoeding en artistieke expressie staan daar nog altijd op.

Daalt het aantal praktijkuren in tso/bso? Verlaten jongeren de school met minder praktijkkennis en -skills?

In het decreet over de eindtermen van de tweede en derde graad worden geen uren vastgelegd noch lessentabellen opgenomen. Dat beslissen onderwijsverstrekkers en schoolbesturen zelf.

De Vlaamse Regering vroeg nadrukkelijk om een ambitieuze set eindtermen die elke leerling alle kansen biedt op succesvolle maatschappelijke participatie en persoonlijke ontplooiing. Die nieuwe keuzes en andere accenten in de eindtermen beknibbelen niet op de specifieke vorming of praktijkvorming. De specifieke eindtermen en beroepskwalificaties garanderen dat leerlingen die kennis en vaardigheden aangereikt krijgen om succesvol door te stromen naar het hoger onderwijs of de arbeidsmarkt.

Voor het bso, kso en tso zal een praktijkcommissie met leraren de nieuwe eindtermen na 1 schooljaar (2021-2022) evalueren en aftoetsen of ze ook haalbaar en toepasbaar zijn in het klaslokaal.


AHOVOKS is het Agentschap voor Hoger Onderwijs, Volwassenenonderwijs, Kwalificaties en Studietoelagen. Het zet zich samen met verschillende onderwijspartners in voor levenslang leren voor iedereen. Op zoek naar meer informatie over de nieuwe eindtermen? Onderwijsdoelen.be geeft heel wat extra toelichting: een animatiefilmpje, uitleg over de 16 sleutelcompetenties, prezi’s met meer diepgaande informatie, een begrippenlijst, … Naar de onderwijsdoelen zelf kan je zoeken met een aangepast zoeksysteem.

Niet gevonden wat je zocht of nood aan informatie op maat van je vakwerkgroep of schoolteam? Mail naar KenC@vlaanderen.be

Bram Bartholomees

Voeg dit artikel toe aan je bewaarde artikels

Log in om te bewaren


Laat een reactie achter