Gepubliceerd op
Zo doen zij het

Zelfvertrouwen kweken in de huiswerkklas

Log in om te bewaren.

Het geheime ingrediënt van de huiswerkklas van leraar Naïma? Dat is een growth mindset, een op groei gerichte kijk op leren: leerlingen bewust maken van hoe je je brein kan trainen. Zeggen: “ik kan dat nog niet” in plaats van “ik kan dat niet”. Zo kweek je zelfvertrouwen. En dat werkt.

Naïma geeft uitleg aan leerlinge

Naïma Van den Broeck, leraar en graadcoördinator in Regina Pacisinstituut in Laken: “Leren leren. Dat is mijn passie. Maar het was ook lang mijn frustratie. Je geeft jongeren studietips, je raadt ze aan om te oefenen, leert ze mindmaps maken, maar toch slaat het niet aan. Dus gooide ik het over een andere boeg. Met positieve vibes gericht op groeien ga ik nu aan de slag met de puberbreinen in mijn huiswerkklas.

Ik dacht eerst: ik moet de motivatie van de leerlingen opkrikken. Fout. Uit mijn onderzoek hier op school blijkt dat ze net heel erg gemotiveerd zijn. Ze willen allemaal met een goed rapport naar huis. Daar ligt het probleem niet. Wel dat ze helemaal niet weten hoe ze die goede punten moeten behalen. En ze hebben moeite met plannen en organiseren.”

Hoe startte je met de huiswerkklas?

Naïma Van den Broeck: “Ik las alles wat ik kon vinden over hoe leerlingen leren. Daarna zocht ik bij mijn collega’s een paar medestanders. Alleen met zo’n kernteam hou je een project in leven.

We stapten alle klassen binnen. Met quizzen, video’s, presentaties en enquêtes, maakten we leerlingen bewust van hun sterktes en beperkingen op het vlak van leren. En we legden ze uit hoe hun hersenen werken. De leraar die op dat moment voor de klas stond, volgde de les mee. Want om te slagen hebben we al onze collega’s nodig.”


We maken ze bewust van hoe zij leren en denken, hoe hun brein werkt.

Naïma Van Den Broeck - oprichter huiswerkklas

Wat vertel je aan leerlingen over hun brein?

Naïma Van den Broeck: “Kijk, toen ik klein was, zag mijn vader me fietsen en merkte op dat ik mijn ketting regelmatig stuk trapte. Ik was veel te wild. Op een dag nam hij me apart. Hij legde uit hoe die fiets ineen zat. Vanaf die dag heb ik nooit meer een kapotte ketting gehad, want ik wist ineens hoe die fiets werkte. We doen net hetzelfde met de leerlingen.

We maken ze bewust van hoe zij leren en denken, hoe hun brein werkt. Je brein is als een spier. Als je elke dag oefent, dan kan je je brein trainen.

Ook voldoende rusten is belangrijk. Wie slaapt, maakt de verbindingen in zijn hersenen sterker. Je hersenen ordenen dan al je opgedane kennis.

We leggen hun ook uit dat het normaal is dat ze heel vaak eerst doen en dan denken. Tot hun 25ste zijn hun hersenen nog volop bezig in ontwikkeling.

Ze moeten ook fouten durven maken. Leerlingen moeten zijn zoals beginnende fietsers. Eerst zal je veel vallen. Je staat telkens weer op. Je fietst elke keer beter en beter, je valt veel minder vaak, en na een tijdje fiets je automatisch. Die houding is cruciaal als je wil groeien.”

Hoe moeilijk is het om stevige fixies te beïnvloeden?

Naïma Van den Broeck: “Een leerling zei me onlangs: ‘Mevrouw, je kan doen wat je wil, ik krijg het toch niet in mijn koppeke.’ Ik leg die leerling dan uit dat ze haar hersenen inderdaad afsluit voor nieuwe informatie als ze zegt dat het niet gaat lukken. En dat ze wel alles zelf in handen heeft.

Ik hoop dat dat vertrouwen langzaamaan haar lage zelfbeeld overneemt. Dat ze van een fixed mindset naar een growth mindset gaat: ‘Als ik iets wil, dan kan ik het’. Dat is moeilijk. Maar het kan.

We werken hier in een grootstad. 98 procent van onze leerlingen heeft allochtone roots. Ze krijgen al heel wat stempels voor ze hier binnenkomen. Die was je er niet zomaar af. Je kan niet in één schooljaar tijd alles veranderen.”

leraren in overleg om leerlingen te helpen

Hoe werkt jullie huiswerkklas precies?

Naïma Van den Broeck: “Een voorbeeld: Soraya moest godsdienst leren. Allemaal lange teksten. Puffen, zweten … het lukte niet. Ik stelde haar de vraag: ‘Stel dat jij leraar bent, hoe zou jij het aanpakken?’ Ze heeft alle leerstof uitgetekend en aan mij gepresenteerd. ‘Zal ik je nu eens ondervragen’, vroeg ik. Ze schrok: ‘Nee, mevrouw, dat heeft geen zin. Ik heb het nog niet gestudeerd.

Toen ik toch vragen stelde, kon ze die moeiteloos beantwoorden en vloog ze rond mijn nek. Een andere leerling stond met zijn jas al in de hand toen hij merkte dat zijn vriend het moeilijk had met een wiskunde-oefening. ‘Mag ik dat nog even gaan uitleggen, mevrouw?” Hij is nog 20 minuten gebleven om zijn vriend te helpen. ‘Als je leerstof kan uitleggen, dan kan je ze zelf keigoed’, vertellen we onze leerlingen. Dat is werken aan growth mindset.

We geven onze leerlingen dus een flinke dosis zelfredzaamheid en zelfvertrouwen. Ze beseffen: ‘Ik kan toch iets’. Daardoor groeien ze en komen ze liever naar school.

We hanteren verder een vaste structuur met blokken van 25 minuten, tussendoor krijgen ze tijd om een stapje opzij te zetten om naar zichzelf te kijken: ‘Wat ben ik aan het doen en hoe doe ik het?’

Tijdens de pauzes bewegen we om het dopaminegehalte in de hersenen te stimuleren en de concentratie te verhogen.”

Fouten durven te maken, pikken de leerlingen dat snel op?

Naïma Van den Broeck: “Vooral de kinderen uit onze huiswerkklas durven intussen fouten te maken. Het verschil met de andere leerlingen is enorm. Voor ons is een leerling goed bezig als hij een fout maakt, die fout inziet en er blijft aan werken tot hij de oplossing vindt.

Als jij tijd maakt voor een leerling om de fout zelf te vinden, dan riskeer je dat de rest van de klas ambetant gaat doen. Maar ik blijf in de huiswerkklas heel vaak wachten. Omdat ik weet dat ik dan heel veel bereik bij die leerling.”


Leer je leerlingen ‘dit lukt nòg niet’ te zeggen in plaats van ‘dit lukt niet’

Naïma Van Den Broeck - oprichter huiswerkklas

Hoe doet een growth mindset leerlingen groeien qua persoonlijkheid?

Naïma Van den Broeck: “Leerlingen maken bij ons een ster met cijfers waarop ze aanduiden hoe zelfredzaam ze zijn, hoe goed ze plannen, met huiswerk starten, leren, hun boekentas maken. We hopen dat die ster groeit als ze zichzelf verderop in het schooljaar opnieuw inschatten.

We geven ze ook een kaartje mee van hun idolen, met daarop een motiverende spreuk. Als zo’n meisje een kaartje van Beyoncé meedraagt met daarop de quote: ‘Ik geloof echt dat je alles kan bereiken als je hard werkt. Ik weet dat dit gemakkelijker gezegd is dan gedaan, maar blijf het vooral proberen’, dan hopen we dat ze die in moeilijke momenten gebruikt om door te zetten.

Wat als leerlingen een terugval kennen?

Naïma Van den Broeck: “We hebben geen magische formule. Bij de ene leerling merk je een grote groei, bij de andere veel minder. Sommige leerlingen kennen ineens een terugval. Dan maken we tijd om naar de leerling te luisteren op zoek naar de oorzaak, rapen we samen de moed bij elkaar en starten we met een propere lei.

Vaak zijn er thuis problemen. En als je niet gelukkig bent, kán je niet leren. Sommige leerlingen wonen met 2 of 3 families samen. Die kinderen hebben geen hoekje om hun huiswerk te maken. Dat komen die in de klas niet vertellen, hé.”

Tot slot: wat zijn jouw groeipunten als leraar?

Naïma Van den Broeck: “Ik ben tijdens de opleiding Schoolontwikkeling enorm gegroeid. Als je 3 jaar geleden had gezegd dat ik nu hier aan tafel zou zitten met dit verhaal, dan had ik je zot verklaard. Ik heb leren springen. Die kans kreeg ik ook van mijn directeur, die steunt me en geeft me ruimte om het project uit te werken.

Ik merk ook dat als ik ergens door gebeten ben, ik daar heel ver in ga. Soms moet mijn directeur zelfs op de rem gaan staan. Want als ik niet oplet, laat ik alles vallen om mijn doel te bereiken.”

Het beste van Klasse in je mailbox?

  • Al 51.000 leraren zijn abonnee
  • 1 keer per week en helemaal gratis
  • Verhalen van collega’s, concrete praktijktips, exclusieve wedstrijden ...