Op klasuitstap naar het MigratieMuseumMigration

Het dondert. Of wacht, het zijn de leerlingen van GO! Freinetschool De Mijlpaal die de trap van het Brusselse MigratieMuseumMigration opstormen tijdens een klasuitstap. Een dag over vooroordelen, democratie en identiteit.

De leerlingen van het 3e en 4e leerjaar, vanuit het verre Tongeren op klasuitstap in Brussel, zijn alvast enthousiast wanneer ze het kleurrijke decor van het Gewoon Vreemd Paleis in het MigratieMuseumMigration binnenwandelen. “Wauw”, hoor je uit verschillende kindermonden. “Waar zijn de illusies?” vraagt Frey meteen. Juf Inge lichtte duidelijk al een tipje van de sluier vóór hun aankomst.

Gids Patrizia wacht geduldig tot alle leerlingen neerzitten en start met een vragenrondje. “Wie heeft ooit al een paleis of kasteel bezocht?” De helft van 27 vingers gaat de lucht in. “En waar heb je dat dan gezien?” vraagt Patrizia. “In Alden Biesen!” en “In Frankrijk!” roepen verschillende leerlingen.

Patrizia vertelt dat er in een paleis een koning en een koningin wonen. De koning van België kwam 28 jaar geleden langs in het Gewoon Vreemd Paleis. Op de vraag wie er toen koning was, komen er heel wat suggesties: Leopold II, Filip … maar het was Albert II die toen een bezoek bracht. “En wij hebben een echte troon”, zegt gids Patrizia enthousiast. Frey roept: “Oh, ik wil daarop zitten!”. En ja, dat mag!

Zijn deze stellingen een vooroordeel of een feit?

Gewoon versus vreemd

De leerlingen sommen op wat je in een paleis kan vinden: schilderijen, lange gangen, een nar … én een schatkist met goud, diamanten, zilver, brons of wat ze misschien het liefst zouden vinden: snoep. Patrizia doorprikt snel die bubbel: “We starten aan het parcours, lieve kinderen. Verdeel je in groepjes van 2 of 3 en beantwoord de vragen in het routekaartboekje.” De leerlingen vertrekken richting de verschillende ruimtes van Het Paleis.

In de eerste ruimte ontdekken ze wat ‘gewoon’ of ‘vreemd’ is, en wat ‘waar’ of ‘onwaar’. Stellingen doen hen nadenken over hun mening en in gesprek gaan over vooroordelen die ze hebben, maar ook de mening van de ander respecteren. “Jongens die verliefd worden op jongens, en meisjes op meisjes, dat is toch gewoon?” zegt Eloy. Zijn vrienden Aurelias en Sükan knikken bevestigend. Stellingen die de leerlingen als waar of onwaar moeten bestempelen, zijn onder andere ‘alle vogels kunnen vliegen’ of ‘John is de meest voorkomende naam ter wereld’.

Zoektocht naar de grootste schat

Ze leren ook het verschil tussen een vooroordeel en een feit tijdens hun klasuitstap naar het MigratieMuseumMigration. De leerlingen vullen vlijtig hun boekje in met vragen over diversiteit, zoals ‘je kan Belgen herkennen aan hun blanke huidskleur’, ‘alle Turken zijn moslim’, ‘werklozen willen niet werken’ of ‘roken is ongezond’. Sommige leerlingen hebben een duidelijke mening. Een knop brengt uitsluitsel: feit of vooroordeel.

Gids Patrizia hopt intussen van groepje naar groepje om te helpen en te vragen naar extra voorbeelden van een feit en een mening. Ondertussen wachten enkele groepjes ongeduldig om de volgende opdracht uit te voeren.

Aurelias is benieuwd waar hij de schatkist kan vinden. Bij vraag 11 op de routekaart moeten ze punten geven aan enkele feiten en vooroordelen. De som is de code van het slot. Spannend! Ze hebben in een mum van tijd de code te pakken en haasten zich om de prachtige schatkist te openen. Gezichten vol ongeloof volgen meteen: de kist is leeg. Ze zien enkel zichzelf in de spiegel: ziedaar de grootste schat ter wereld. Wat een wijze les.

Durf verder te kijken voor het juiste antwoord op de vragen.

Een dag op de troon

Op de eerste verdieping zijn er in elke ruimte groepjes die deurtjes opentrekken, op knoppen duwen en hun hoofd door kijkgaten wurmen.

In de Werkkamer van de Koningleren ze het verschil tussen een democratie en een dictatuur. Met een speciaal kijkglas lezen ze teksten waarbij ze ontdekken waar je wel of niet je eigen mening mag zeggen, hoe de politiek eruitziet en wat mag en niet mag. Achter de luikjes van een groot schilderij leren ze zelfs enkele Arabische woorden.

“Als jij koning of koningin zou zijn, wat zou je dan doen?” vraag ik nieuwsgierig aan enkele leerlingen. Het is ook een van de opdrachten. “Als koning zou ik goede dingen doen, zoals alle kinderen gratis ijs geven en iedereen naar een toffe school laten gaan”, zegt Dio. “Ik geef dan geld aan de armen”, geeft Elodie aan. De andere meisjes vertellen in koor: “Ik zou zorgen voor de zieke kinderen”. “Als ik koningin ben, doe ik iets positiefs voor de hele wereld”, zegt Siham vastberaden.

Koning Max heeft zich ondertussen op de troon geïnstalleerd en kijkt uit over de paleiszaal. “Kijk daarboven!” roept hij met een lach op zijn gezicht en wijzend naar de oplossing van de opdracht. Juf Inge maakt ondertussen wat leuke selfies met de leerlingen in de reflectie van de spiegels aan het plafond.

Oordeel niet te snel

In de Portrettenzaal worden de leerlingen geconfronteerd met hun eigen waarneming. Via optische illusies en lachspiegels zien ze zichzelf en elkaar in een ander perspectief. Ze trekken gekke bekken in de spiegels die je dikker of dunner maken. Hoe zien ze zichzelf: te dik, te dun of tevreden? Ik zie gelukkig veel leerlingen dat laatste aanduiden op hun routekaart.

Gids Patrizia blust ondertussen een brandje. Een van de leerlingen loopt beteuterd en alleen rond. Patrizia neemt haar bij de hand en loopt met haar naar de andere leerlingen. Door de woorden van Patrizia is de ruzie snel weer bijgelegd. Ook dat is een wijze les uit deze workshop.

In het Muziektempeltje leren de leerlingen via een diorama wat een zondebok is. “Heeft iemand jou wel eens de schuld gegeven van iets waar je niets aan kon doen?” Veel leerlingen knikken. Ze leren verder waarom een pester de schuld aan de zondebok geeft en waarom meelopers niets doen.

De leerlingen worden kort getest na de workshop.

Feiten en weetjes

Na anderhalf uur verzamelen de leerlingen opnieuw op de bankjes waar ze hun route startten. Gids Patrizia blikt met hen terug op hun klasuitstap naar het MigratieMuseumMigration. Wat ze ervan vonden? De workshop was leerrijk en speciaal. “We moeten beter kijken voor we een mening geven”, zegt Siham. Patrizia knikt bevestigend en voegt toe dat je alles van 2 kanten moet bekijken, vanuit een ‘helikopter’.

“Wanneer mag je cadeautjes op je verjaardagsfeest uitpakken?” vraagt gids Patrizia als extra weetje. Misschien een vreemde vraag, maar in sommige landen, zoals Indonesië, mag je de cadeaus pas openen nadat alle gasten vertrokken zijn. “Ah, dat is om anderen niet jaloers te maken”, grapt Siham.

Tot slot geeft Patrizia nog enkele voorbeelden van een feit, mening en vooroordeel. En vertelt ze over discriminatie. “Mevrouw, ben je Italiaans?” vraagt een van de leerlingen plots. Patrizia bevestigt. “En kan je iets in het Italiaans zeggen?” “Mi chiamo Patrizia.” Weer wat bijgeleerd!

Over het MigratieMuseumMigration

Het Migratiemuseum in Brussel brengt mensen samen rond migratie. Leerlingen leren via workshops op een speelse en interactieve manier over migratie, vooroordelen, diversiteit en democratie of kruipen in de huid van een vluchteling.

In het Gewoon Vreemd Paleis leren leerlingen nadenken over allerlei vormen van vooroordelen, hoe ze de wereld soms door een gekleurde bril zien en hoe moeilijk het is om een eigen mening te hebben. Ze maken ook kennis met de basisprincipes van de democratie.

MigratieMuseumMigration – Werkhuizenstraat 17 – 1080 Molenbeek
3 euro korting met je Lerarenkaart. Je betaalt 5 euro in plaats van 8 euro.
De leerlingen van Inge volgden de workshop Gewoon Vreemd Paleis voor het lager onderwijs. Ze bereidden zich in de les voor met het pedagogisch dossier. Er is ook een aangepast bezoek voor het kleuter- en secundair onderwijs, en andere workshops voor het basis-, secundair- en volwassenenonderwijs.
Het museum ligt op 30 minuten wandelen van het trein- en busstation van Brussel-Noord.

Evy Ceusters