“Je hoeft niet te winnen van storend gedrag.
Maak goed gedrag de norm”
Stefaan Vanparys,
nascholer en auteur
Tips
Zo stuur je storend gedrag tijdig bij: 4 interventies
Hoe zorg je voor rust in je klas van bij de start van je les? En hoe stuur je storend gedrag bij zonder in conflicten te belanden? Expert klasmanagement Stefaan Vanparys: “Start positief, vanuit heldere verwachtingen. En kies altijd voor de gepaste interventie.”
Stefaan Vanparys, nascholer en auteur: “Positief gedrag start bij je eigen verwachtingen: heb ik voor mezelf helder welk gedrag ik wil zien? Kan ik in dat in 1 zin formuleren? Met heldere verwachtingen is je klasgroep steeds beter in staat is om uit eigen beweging te kiezen voor een rustige start van de les.”
▶︎ Hoe stel je duidelijke klasregels op? Deze 4 vragen zetten je op weg.
“In een ideale wereld volstaat het om enkel je verwachtingen over te brengen. Voor sommige routines in je klas lukt dat voor je leerlingen misschien al. Maar om routines op te starten of te laten groeien, heb je als leraar deze 4 interventies geregeld nodig: groepsbekrachtiging, groepscorrectie, anonieme correctie en desnoods individuele correctie.”
“In wat volgt, passen we die interventies toe op het lesbegin. Al kan je deze aanpak natuurlijk veel breder inzetten. Of je nu speelgoed opruimt in de kleuterklas of op de bus stapt met een bende tieners: de kunst bestaat erin om op termijn enkel met verwachtingen en bekrachtiging de rust in je klas te bewaren. En niet te denken in termen van winnen en verliezen.”
“Je hoeft niet te winnen van storend gedrag.
Interventie 1
Altijd welkom: groepsbekrachtiging
“Ik zie heel wat mensen die al klaar zitten met hun materiaal.”
Stefaan Vanparys: “Je belangrijkste bondgenoot om positief gedrag uit te lokken: de groep. Met deze bevestigende opmerking nodig je de middengroep uit om verantwoordelijkheid te tonen. Vaak gaat die groep leerlingen stilzwijgend al akkoord met je vraag en heb je dus al het ‘morele overwicht’.”
“Leerlingen die storend gedrag vertonen, zijn op zoek naar status of bevestiging van de groep. Levert negatief gedrag geen goedkeuring op, dan is de kans veel groter dat het gedrag uitdooft. Zolang jij de intentie toont om rust in je hele groep te installeren.”
Interventie 2
Vaak nodig: groepscorrectie
“Jongens, we pakken ons materiaal en gaan rustig zitten.”
Stefaan Vanparys: “Je herhaalt je boodschap, maar je toon verandert, de urgentie neemt toe. Toverwoord? ‘Nodig’. ‘We starten met de les, ik heb de aandacht van ieder van jullie nu nodig’: we zijn allemaal gevoelig voor het idee dat we waardevol zijn voor anderen. En zo geef je nog eens het signaal: we zijn hier niet om elkaar tegen te werken, maar om elkaar te helpen.”
“Omdat je als leraar met groepen werkt, is het nu eenmaal zo dat je jezelf geregeld moet herhalen. Bekijk dat als een deel van je taak, iets waarvan je weet dat het er zit aan te komen. De kans stijgt dat je erin slaagt om je leerlingen positief te blijven benaderen, zo neutraal mogelijk je boodschap over te brengen en niet geërgerd te klinken. Samen met je kansen op een sterke les en een vlotte verstandhouding met je leerlingen.”
Interventie 3
Vaak handig: anonieme correctie
“Ik zie dat een paar mensen hun materiaal nog niet op de bank hebben liggen.”
Stefaan Vanparys: “Je geeft de stoorzenders in je klas nog een laatste kans om verantwoordelijkheid te nemen, zonder namen te noemen. Wie de regels tot nu toe niet volgde, kan zich op dit punt nog aanpassen zonder gezichtsverlies te lijden bij klasgenoten of een sanctie te krijgen.”
“’Meneer, als u iets tegen mij wil zeggen, doe dat dan toch gewoon?’ Ga niet zomaar in op die provocatie maar probeer het eerst non-verbaal op te lossen: soms volstaat een blik om de situatie nog te keren. Herinner jezelf eraan dat sommige leerlingen nu eenmaal nood hebben aan extra begeleiding om het juiste gedrag te vertonen. En dat jij hen dat kan leren.”
Interventie 4
Soms nodig: individuele correctie
“Adam, wat is de afspraak als je de klas binnenkomt?”
Stefaan Vanparys: “Als andere ingrepen geen effect hebben, moet je individuele leerlingen natuurlijk aanspreken. Je gaf intussen al verschillende kansen. Wie daar nog niet op inging, maakt duidelijk de keuze om dat niet doen. Benoem dat dus ook zo: ‘Als jij ervoor kiest om je materiaal niet te nemen, dan …”
“’Als … dan …’: leerlingen hebben de keuze over hun gedrag, maar niet over de consequentie. Die bepaal jij. Zorg ervoor dat je ‘gameplan’ klaarligt en je niet in loze dreigementen verzandt. Wat is de kleinste consequentie die je geeft als iemand de regels niet respecteert? 5 minuten nablijven, een plaats apart in de klas: kies een consequentie die leerlingen vervelend vinden, maar waarvan de impact beperkt blijft. En deel ze op een bedaarde manier mee, zonder er een drama van te maken. Zodat de middengroep je aanpak kan goedkeuren en aan jouw kant blijft staan.”
Tot slot: feedback
Stefaan Vanparys: “Je bevestigt de rust in de groep door de lus te maken: ‘Fijn dat bijna iedereen op tijd was’, ‘Dat duurde wat langer dan ik verwachtte’, ‘Ik ben onder de indruk’. Zo blijf je dat gedrag versterken, zonder te overdrijven met je complimenten. Je hoeft niet te bedelen om goed gedrag. Dat iedereen zich aan de klasregels houdt, is immers de norm die jij oplegt. Een duimpje en intussen ernstig of gefocust blijven kijken, volstaat.”
“Of je met deze 4 interventies elk probleem oplost? Natuurlijk niet. En zeker niet meteen. Loop je vast, dan vraagt het moed om met je team terug te keren naar start en je opnieuw de vraag te stellen: zijn onze regels helder? Als jij en je collega’s consequent volhouden, zal je verbaasd zijn over de effecten op de langere termijn.”
Voeg dit artikel toe aan je bewaarde artikels
Log in om te bewaren
Laat een reactie achter