Gepubliceerd op
Duiding

De nieuwe transwet geldt ook op school

Vanaf 3 januari 2018 is de nieuwe transgenderwet van kracht. Jongeren kunnen vanaf 12 jaar hun voornaam laten aanpassen, vanaf 16 jaar hun geslacht. Wat doe je als school? Welke naam gebruik je? Welk toilet? Welke kleedkamer?

 

Door de nieuwe transgenderwet kunnen jongeren vanaf 12 jaar op elk moment juridisch hun voornaam laten wijzigen op hun identiteitskaart. Vanaf 16 jaar kunnen zij ook hun geslacht laten aanpassen.

Daarvoor geven ze een ondertekend papier af bij de ambtenaar voor burgerlijke zaken waarin ze verklaren dat hun genderidentiteit niet overeenkomt met de identiteit die bij hun geboorte geregistreerd werd. Zij krijgen dan een ontvangstbewijs. Met dat bewijs gaan ze dan na 3 tot 6 maanden terug om de eerdere verklaring opnieuw schriftelijk te bevestigen. Pas dan krijgen ze een nieuw rijksregisternummer en een nieuwe identiteitskaart.

Zelfs vóór de administratieve procedure speelt zich in de nabije omgeving van de transgender jongere al een hele verandering af. Ook de school gaat daar het best in mee om de jongere zo veel mogelijk te ondersteunen.

     

  1. Welke voornaam?

  2. Zelfs vóór de officiële naams- en/of geslachtswijziging kan je als school al kiezen om de nieuwe naam consequent te gebruiken. Vraag ook alle leraren en leerlingen om dit te doen. Zodra de voornaam is aangepast op de identiteitskaart ben je verplicht deze naam te gebruiken.

    De aangepaste voornaam moet vanaf dan ook gebruikt worden op documenten die naar de overheid gaan, zoals diploma’s en het doorgeven van afwezigheden. Werden er in het verleden al studiebewijzen afgeleverd, dan kan de leerling die laten aanpassen.

     

  3. Welk toilet?

  4. Volgens de wet, codex ‘welzijn op het werk’, moet de werkgever in de arbeidscontext gescheiden toiletten voorzien. Voor scholen (specifiek voor leerlingen) is er geen regelgeving. De Onderwijsinspectie volgt voor dit item de wetgeving over welzijn op het werk: arbeidsplaatsen. Dat betekent dat scholen niet verplicht zijn de toiletten te scheiden, tenzij voor leerlingen in een systeem van duaal leren dat nauwer samenhangt met arbeid.

    Je kan alle toiletten genderinclusief maken, je kan gedeeltelijk inclusieve toiletten inrichten, je kan een enkel toilet genderinclusief maken … Vraag aan de transgenderjongere wat die zelf wenst en bekijk waar je school voor staat.

     

  5. Welke turnles?

  6. Ook over de L.O.-les bestaan geen wettelijke regels. Een transjongen heeft vaak nog borsten en kan niet in een zwemshort zwemmen. Evenmin zal een transmeisje tijdens het transitieproces een badpak dragen. Zoek samen een oplossing. Eventueel neemt de leerling een tijdje niet deel aan de zwemles. Ook wat de kleedkamers betreft, vraag je het best aan de transgenderjongere waar die zich het best bij voelt. Let er wel op dat alle leerlingen zich goed moeten voelen en praat er openlijk over.

    Voor andere schoolsporten, bijvoorbeeld volleybal, kan de vraag rijzen of de transgenderjongere meedoet in de meisjes- of jongensploeg. Of legt de transgenderjongere de loopproef af bij de jongens- of meisjesploeg? Maak vooraf afspraken.

     

  7. Welke slaapkamer?

  8. Bij uitstappen met overnachting vraag je aan de transgenderleerling met wie hij/zij/die graag op de kamer wil. Vriend(inn)en zijn belangrijk. Vraag ook aan hen of het voor hen oké is. Zit de leerling al ver in het transitieproces, dan plaats je hem/haar/hun beter bij het geslacht waarnaar de leerling de transitie maakt.

     

    Niet alles is dus wettelijk vastgelegd. Daarom geldt: goede afspraken zorgen voor een leefbaar schoolklimaat voor iedereen. Denk daar vooraf over na en maak een schoolbeleid op. Ga aan tafel zitten met leraren, transgenderjongeren en deskundigen. Als je ook ouders en leerlingen betrekt en op de hoogte brengt, weet iedereen waaraan zich te houden.

     


    Meer lezen?:
    schooluitdekast.be
    Cavaria – Trans@school

    Zit je met vragen?
    Je kan terecht bij Kaj Poelman, beleidsmedewerker Onderwijs cavaria vzw en Annelies D’Espallier, Vlaamse Ombudsvrouw Gender
     

Het beste van Klasse in je mailbox?

  • Al 51.000 leraren zijn abonnee
  • 1 keer per week en helemaal gratis
  • Verhalen van collega’s, concrete praktijktips, exclusieve wedstrijden ...