Zwijgen is instemmen? 5 tips voor een sterke klassenraad

Inge Van Bogaert, gastdocent nascholingscentrum onderwijspersoneel Universiteit Antwerpen: “Na een delibererende klassenraad hoor je collega’s soms zeggen dat ze verveeld zitten met een beslissing of zich niet gehoord voelen. Waarom niet elke leraar zijn idee durft verdedigen? Groepsdruk is bij een klassenraad niet te onderschatten. Hoe professioneel je je ook opstelt, je wordt beïnvloed.”

“Weet dat de klassenraad een werkinstrument is: je mag professioneel van mening verschillen. Het is normaal dat een leraar die verbaal sterk is en veel uren in een klas lesgeeft, een stempel drukt. Het gevaar bestaat dat niemand zich tegen die mening durft uit te spreken. Nochtans kan je als minderheid groepsdruk doorbreken. Het woord nemen met een andere mening is niet makkelijk, maar je krijgt sneller dan je denkt bijval.”

“Je beslist mee over de toekomst van je leerlingen. Die beslissingen verdienen een stevige onderbouwing. De tegenstem kan het beeld van de leerling vollediger maken zodat de klassenraad een gedragen beslissing neemt.”

Inge Van Bogaert: “Op school ligt op voorhand vast wie de klassenraad leidt, wie noteert, de tijd bewaakt en de administratie opvolgt. Idealiter ligt ook de spreekvolgorde vast. Dat zorgt voor een vlot verloop waarin iedereen zijn plaats krijgt: eerst de titularis, dan de zorgcoördinator, daarna de vakleraren.”

“Zorg dat je weet welke taak je bij welke klas hebt. Verbindende communicatie is cruciaal voor elk lid van een sterke klassenraad. Stel vragen, luister actief en respecteer de meningen van anderen. Merk je dat iemand afhaakt? Het is niet alleen aan de voorzitter om die collega actief te betrekken. Ga er ook niet van uit dat wie zwijgt, instemt. Vraag collega’s expliciet of ze akkoord gaan. Worden er acties afgesproken? Zorg dan ook daarbij voor een duidelijke taak- en rolverdeling en opvolging.”

Inge Van Bogaert: “Een collega die tijdens de klassenraad nog punten moet tellen, dat is weinig professioneel. Bereid je degelijk voor. Zelfs al geef je maar 1 uur per week les aan de leerling: zorg ervoor dat je op de hoogte bent van de rapporten, remediëringsprocessen en probleemvakken. Valt je iets op dat je niet had verwacht? Pols dan vooraf even bij collega’s. Vaak ben je niet de enige met vragen.”

“Cijfers zijn een onderdeel van het totale beeld van een leerling. Grote tekorten ontstaan niet plots in juni. Durf verder te kijken en te overwegen of een enkele toets wel representatief is voor het hele semester. Vraag door: weerspiegelt dit rapportcijfer voldoende wat deze leerling kan? Klopt dit beeld met wat collega’s in andere vakken zien? Het traject van de leerling in zijn geheel bekijken, helpt om goed te beslissen.”

Inge Van Bogaert: “Urenlang onafgebroken delibereren vreet energie. Bij klassenraden die te lang duren, haken de deelnemers hoe dan ook af.  Plan voldoende tijd in voor sterke klassenraden, zodat ook de voorzitter af en toe een broodnodige pauze kan nemen.”

“Voel je dat je je betrokkenheid verliest tijdens een marathonzitting? Loopt een discussie vast? Geef dat aan en vraag een break. De toekomst van een leerling verdient een aanwezige leraar.”

Inge Van Bogaert: “Maak de gevolgen die het advies van de klassenraad voor de leerling heeft zo concreet mogelijk. ‘Dan gaat dit meisje in het 4^e naar de arbeidsmarktfinaliteit en kan ze hier niet op school blijven?’ ‘Hoe zorgen we volgend schooljaar voor een zinvolle invulling als dit kind blijft zitten?’ ‘6 uur wiskunde is niet haalbaar voor deze jongen, maar vinden we dat hij op zijn plaats zit in een talenrichting?’ Dan worden de implicaties van een beslissing meteen duidelijk.”

“Wees je bewust van je impact. Een sterke klassenraad is meer dan cijfers en regels. Het is een gedeelde verantwoordelijkheid die ook op lange termijn gevolgen heeft voor leerlingen. Wie goed voorbereid is, actief meedenkt en ook durft twijfelen, maakt het verschil. Voor elke leerling.”