Zo doen zij het
“Met scherpe schoolprioriteiten wordt samenwerken geen sleur”
Een duidelijke visie die elk jaar leidt tot 3 schoolprioriteiten. In VIVATO tekenen leraren en beleidsmedewerkers samen het onderwijskundig beleid uit. Hoe dat teamwerk geen dode letter blijft maar leeft tot in elke cursus en klas?
© Thomas Sweertvaegher
Kim Vanhee, leraar VIVATO Kortrijk: “Natuurwetenschappen is stevige kost voor onze leerlingen – we noemen ze consequent studenten – uit 7 VHO (het voorbereidend jaar op hoger onderwijs). Lang niet iedere 18-jarige uit een zesde jaar arbeidsmarktgerichte finaliteit stroomt in september met dezelfde dosis zelfvertrouwen, motivatie en kennis mijn klas binnen.”
“Krachten, chemische reacties of endocriene stelsels? Een deel van de studenten knikt, een ander deel fronst de wenkbrauwen. De rest veegt koud zweet van het voorhoofd: slechte of nog geen ervaringen met wetenschap in het secundair.”
“Voorkennis of niet: wie voor 7 VHO kiest, droomt van hoger onderwijs. Dat vraagt het vermogen om theorie te verwerken. Onze studenten hebben daarvoor wat hulp nodig, stelden ook mijn collega’s uit andere vakken vast. Algemene studeertips volstaan niet, weten we uit onderzoek. Daarom kozen we 2 jaar geleden ‘leerstrategieën integreren in elk vak’ als schoolprioriteit.”
2 of 3 schoolprioriteiten
Liselotte Van Ooteghem, directeur VIVATO Kortrijk: “Onze jaarlijkse prioriteiten komen uit het team, verrassingen zijn uitgesloten. Aan het einde van een schooljaar leggen we samen waar we tegenaanlopen. Tegen het algemene teamoverleg van eind augustus selecteert het beleidsteam daaruit prioriteiten, met als dubbele toetssteen: past deze prioriteit in ons pedagogisch project en helpt ze onze studenten? We selecteren heel bewust slechts 2 of 3 prioriteiten. Zo snijden we niemand de adem af.”
“Daarna gaat het van plan naar actie. We zoeken uit wat we concreet willen uitwerken en hoe lang we daarvoor nodig hebben, planten de vlag – welke uitkomst stemt ons tevreden? Tot slot spreken af hoe we bewijs verzamelen. Meestal is dat een mix van cijfers, enquêtes en flitsbezoeken.”
“Binnen dat speelveld geven we collega’s ruimte. De ene leraar mag voor leerstrategieën vooral zweren bij gespreid oefenen en de andere bij 3 voorbeeldtaken bespreken of na elke les controlevragen stellen. Allemaal prima, zolang keuzes effectief zijn en we van elkaar weten wat we doen. En natuurlijk houden we de resultaten van onze studenten in de gaten. Stijgen die, nu we consequenter naar leerstrategieën grijpen? Niet zo eenvoudig om onze leerwinst te meten: studenten zitten maar een jaar in VIVATO.”
Teamvergaderingen liggen ruim op voorhand vast en volgen een voorspelbaar ritme
Liselotte
directeur VIVATO Kortrijk
Leerstrategieën
Liselotte: “Die evaluatie in mei helpt ons om te beslissen of we een schoolprioriteit borgen of een extra schooljaar toevoegen. Dat leerstrategieën 2 jaar onze focus kregen, was een binnenkopper. Dit schooljaar landt de modernisering van het secundair onderwijs in ons zevende jaar. Eerst kregen de leerstrategieën een volwaardige plek in onze lessen, nu ook in onze zelfgemaakte cursussen. Een schoolleidraad cursusontwikkeling ondersteunt iedereen daarbij.”
Kim: “Vandaag opent mijn cursus met vakspecifieke studietips: gebruik flashcards om moeilijke wetenschappelijke begrippen te leren en stel jezelf geregeld vragen als: hoe werken systemen? Tijdens mijn lessen verwijs ik vaak naar die tips, maar ook naar de structuur van mijn cursus. Daarnaast moeten studenten leerstof geregeld schematiseren of uitleggen aan een klasgenoot.”
“Onze leermiddelen leggen we op tafel. Vakcollega’s geven inhoudelijke feedback aan elkaar. Maar we gaan ook breder. Dan kijkt een collega Engels naar de structuur of werkvormen in mijn cursus. Dat vraagt een open cultuur waarin we elkaar vinden, vertrouwen en respecteren. En waar iedereen mag groeien. Dat kan allemaal: daarom werk ik hier zo graag.”
Samenwerking en klasbezoeken
Liselotte: “Mijn rol als directeur? Samenwerking blijven stimuleren. Daarom leg ik teamvergaderingen ruim op voorhand vast en volgen ze een voorspelbaar ritme: om de 6 of 8 weken. En ik zorg dat overleg niet doorslaat in sleur of planlast. Een blijvend aandachtspunt, want je vraagt je team om te investeren, maar wil absoluut niet dat het kraakt onder de werkdruk.”
Kim: “We voelen de voordelen van die leermomenten waarin we elkaar inspireren, ervaringen delen en samen oplossingen vinden die onze studenten vooruithelpen. Ook uit de klasbezoeken van de directeur leren we. Het zijn geen evaluatiemomenten, en we krijgen achteraf altijd de kans om onze keuzes te kaderen.”
Liselotte: “Soms moet ik mijn agenda ondersteboven halen om tijd te maken voor die flitsbezoeken. Maar dat doe ik graag, want ze zijn cruciaal. Enerzijds om starters te begeleiden, anderzijds omdat ervaren collega’s ook feedback verdienen over hoe ze de schoolprioriteiten aanpakken. Er volgt altijd een gesprek – soms korter dan ik zou willen. Dé kans om leraren in het zonnetje te zetten voor al het mooie werk. Maar soms ook om zaken in vraag te stellen. ‘Ik snap je keuze, maar was dat de meest effectieve strategie?’”
© Thomas Sweertvaegher
Nadenken met scholengroep
Liselotte: “Die schoolprioriteiten zijn de praktische uitlopers tot in de klas van onze visie en strategische doelen. Met de scholengroep RHIZO leggen we de krijtlijnen telkens voor 6 jaar vast. Een tweedaagse doordenkoefening met naast alle directeurs ook een groepje leraren en leerlingen van alle scholen. Die leidde tot 4 gedeelde basisdoelen: samen school maken, waarderende hr, effectieve en efficiënte ondersteunende processen, innoverend onderwijs en warme begeleiding.”
“Elke school denkt vervolgens na over haar eigen operationele doelen. Die monden uit in prioriteiten met acties, middelen, opvolging en evaluatie. Wil RHIZO Zorgkrachtschool de samenwerking met ouders aanscherpen? Kan perfect. Maar de kans dat wij daarvoor kiezen met onze studenten is een pak kleiner.”
Meer eigenaarschap
Kim: “Motivatie was 3 jaar geleden een van onze schoolprioriteiten. Onze studenten zijn niet verplicht om onderwijs te volgen. Ze kunnen elke dag afhaken. En dat gebeurde: onze afwezigheden namen toe. Dat knipperlicht vroeg om actie. We gaven studenten meer eigenaarschap, onder meer via persoonlijke ontwikkelingsplannen en openklassenraden.”
Liselotte: “Die openklassenraden werden eerst uitgewerkt door collega’s uit onze duale afdeling. Ze ontwikkelden gesprekafspraken en schonken veel aandacht aan de talenten van onze studenten en feed forward. Daarna namen ze de proef op de som. Intussen houdt iedere collega een openklassenraad. Daar bespreken we wat leerlingen nodig hebben om doelen te bereiken, maar wijzen we hen ook op hun afwezigheden of gebrek aan verantwoordelijkheid.”
“Met succes: zowel leraren als studenten reageren positief op de openklassenraden. Beide groepen voelen zich veilig, zien de impact op het leerrendement. Bovendien kleuren onze afwezigheidscijfers groen.”
Denken in oplossingen
Liselotte: “Ook in VIVATO weten we: visie tot op de klasvloer brengen, gebeurt niet vanzelf. Als we de schoolprioriteiten een beetje laten hangen of de samenwerkingscultuur lossen, springt de kabel. We sluiten onze ogen niet voor wat beter kan. Onze remediëring is top. Studenten naar de lat krijgen, lukt prima. Maar sommige jongeren hebben honger naar meer. Die willen we in de toekomst extra uitdagen.”
“We moeten toegeven dat we in een luxepositie zitten. Ondanks de stevige verschillen in hun vooropleiding hebben we een behoorlijk afgelijnd leerlingenpubliek. Omdat onze studenten niet schoollopen in onze Zorgkrachtschool tussen de leerlingen van het eerste tot het zesde secundair. We verzamelen hen bewust in een aparte campus op VIVES-grond. De blik naar de toekomst: een bacheloropleiding of het graduaat basisverpleegkunde.”
“We beseffen dat de meeste scholen met een stevige spreidstand aan leerlingen en studierichtingen zitten. En met grotere lerarenteams die in overleg moeten gaan. Dat vraagt veel meer tijd om visie tot op de vloer te krijgen. In VIVATO ligt een gouden kans om met een klein team een beetje voorop te lopen en te experimenteren. Die laten we niet liggen. Samen schrijven we een positief verhaal waar kritische stemmen welkom zijn, maar we voor onze studenten altijd denken in oplossingen.”
Log in om te bewaren
Laat een reactie achter