Van visie naar klasvloer: “Elke keuze toetsen we samen af”

Barbara Baudenelle, directeur: “Hoe sterk je visie ook is, hoe vaak je ze ook herhaalt: zonder de juiste mensen krijg je je schoolvisie niet naar de klasvloer vertaald. Daarom is het zo belangrijk dat elke leraar een school vindt waarmee het klikt. Een sollicitatieprocedure loopt bij ons in 2 fasen. Eerst een gesprek met mij, waarin ik onze werking toelicht en een rondleiding geef. Als dat positief is, een tweede gesprek met een collega uit het miniteam dat een plekje vrij heeft.”

Margot Bouchery, graadleraar: “Tijdens dat tweede gesprek stellen kandidaten vaak concrete vragen die gesprekken over onze visie tastbaar maken: hoe we samenwerken, wat onze klasafspraken zijn of welke didactische keuzes we maken. Wij kijken op onze beurt of de talenten van die leraar bij ons team passen. En omdat je als collega een aandeel in die beslissing hebt, voel je je meteen ook verantwoordelijk om starters goed op te vangen. Hier kiezen we voor elkaar. En dus geven we elkaar ook niet zomaar op.”

Barbara: “In de lagere school werken we met miniteams van 3 leraren voor 2 leerjaren. Natacha en Lien zijn als klasleraar elk het vaste aanspreekpunt voor ouders. Margot heeft een vrijere rol als graadleraar: ze vormt de brug tussen beide klassen. Die taak gaat naar leraren met voldoende ervaring. Starters krijgen een stabiele opdracht, een vaste klas. En de zekerheid dat ze altijd bij hun collega’s terechtkunnen.”

Margot: “Een bewuste keuze vanuit onze visie op hoe je school maakt. Als je kinderen wil leren samenwerken en respectvol omgaan met elkaar, moet je dat voorleven. We bundelen onze talenten en aanvaarden feedback van collega’s. En we vragen elkaar om hulp wanneer iets ons petje te boven gaat. Leerlingen zien dat, en nemen die houding over. Dat we weinig problemen met pesten hebben, vinden we geen toeval.”

Barbara: “Werken met miniteams heeft ook praktische voordelen. Als je met 3 leraren 2 klasgroepen onder je hoede neemt, valt de les niet stil wanneer een leerling individuele aandacht nodig heeft. En ook wanneer een collega afwezig is, blijft de impact beperkt. Door slim te roosteren is elk miniteam bovendien 4 uur samen kindvrij tijdens levensbeschouwelijke vakken en sport. Om materiaal uit te werken, een project bij te sturen en onszelf telkens weer de vraag te stellen: is dit Kosmos? Is dit wie wij zijn?”

Barbara: “Alles vertrekt vanuit je visie. Ook je schoolgebouw. Wil je co-teachen en groepen samenzetten, dan heeft dat ook een impact op de indeling van je school. Toen we enkele jaren geleden verbouwden, konden we in de Maan, de nieuwbouw met een ronde vorm, grotere ruimtes inrichten waar 2 klasgroepen tegelijk aan de slag kunnen. Ideaal voor projectwerk en zelfstandig werk.”

Margot: “Op het eerste gezicht is zo’n open ruimte een recept voor chaos en lawaai. En toegegeven, in het begin was het zoeken. Dat deden we ook, zonder rekening te houden met heilige huisjes. We counterden rumoer tijdens groepswerk met routines en strakke werkvormen. Timers en duidelijke tools bakenen de spreektijd voor elke leerling af. En zien we te veel vingers in de lucht bij zelfstandig werk? Dan verhuizen we en schakelen we naar expliciete directe instructie in een klassieke bus-opstelling.”

Barbara: “Ons plan om het derde en vierde leerjaar altijd samen te nemen, stelden we deels bij. Voor specifieke leerstof zoals spelling, wiskunde en taalbeschouwing splitsen we opnieuw op, omdat het efficiënter werkt en we een scherper beeld krijgen van individuele progressie. Bij projectwerking, begrijpend lezen en muzische vorming blijven we de troeven van co-teaching en jaardoorbrekend werken benutten.”

Margot: “Ook op inhoudelijk vlak voerden we aanpassingen door om onze visie waar te maken. Zoals de keuze van een onderwerp bij projectwerk: vroeger lieten we leerlingen daarin vrijer. Nu breken we vaker hun blik open door zelf onderwerpen vanuit de leerplannen aan te brengen en zo hun interesse te triggeren.”

“Een evenwichtsoefening: willen we in lijn met onze visie leerlingen opvoeden tot kritische jongeren die het verschil maken, dan moeten we hen de kans geven om zelf te ontdekken en te proberen. En hen tegelijk kennis aanreiken waar ze niet uit eigen beweging naar op zoek gaan.”

Barbara: “Of dat dan vernieuwend of klassiek onderwijs is? We willen gewoon het beste van beide werelden benutten. Door in te zetten op welbevinden én presteren. Op effectieve leerstrategieën én leren deels zelf in handen nemen. Op de klasvloer verdampen dogma’s vanzelf. En zetten we gewoon alle zeilen bij om het verschil te maken voor élke leerling.”

Margot: “Die dialoog over onze visie voeren we ook breder, met het hele team. Wanneer leraren van de lagere school van leesvaardigheid een topprioriteit maken, drukken ze bij hun collega’s van de kleuterklas op het belang van klankbewustzijn en letterkennis. En omgekeerd blijven de leraren van de kleuterafdeling iedereen herinneren aan onze keuze om kennis niet zomaar door te duwen maar te blijven inhaken op de leefwereld van onze leerlingen.”

Barbara: “Iedere leraar start de dag eens als toeschouwer bij het kringmoment van een collega. Zo zie je van elkaar welke klemtonen je legt. De aanleiding voor geanimeerde gesprekken, net zoals de voorbereiding van het schoolfeest, een voorleesevent of de vraag of we een moestuin willen. Als we vanuit enthousiasme op alles ja zeggen, rijden we onszelf in de vernieling. Dus moet je er soms ook bewust voor kiezen om iets niet te doen. Ook die beslissingen vertrekken vanuit onze schoolvisie: is dit voor onze school een prioriteit? En is dit Kosmos?”