Uit meer sollicitanten de juiste match: 7 tips

Kristien Bruggeman, directeur LAB Sint-Amands: “‘Wie ben je? Wat vind je belangrijk? Hoe kijk je naar onderwijs?’ Die vragen vuur je niet meteen op je sollicitanten af, maar beantwoord je eerst zelf. De identiteit van je school vormt het vertrekpunt van je aanwervingsstrategie. Want wie je bent, bepaalt wie je zoekt. Maak daarom duidelijk waar je school voor staat en wat dat voor toekomstige medewerkers betekent. De LAB-scholen zoeken meedenkers. Kritische vrienden. Leraren die willen groeien en samenwerken.”

Nele Rottiers, directeur LAB Sint-Niklaas: “Onze LAB-waarden – grenzen verleggen, vertrouwen, passie en verwondering, jezelf zijn, teamwerk – vatten voor leerlingen, ouders en leraren al de kern van ons onderwijsverhaal. Voor sollicitanten is er niet nóg een lijstje nodig. Die 5 waarden scheppen heldere verwachtingen, voor onszelf en kandidaat-leraren.”

Kristien: “Communiceren over onze waarden doen we niet alleen wanneer we nieuwe medewerkers zoeken, maar schooljaar in, schooljaar uit. Negen jaar geleden hadden we als startende school een ‘smoel’ en naambekendheid nodig.”

Nele: “Maar een community rond je school bouw je ook via mond-tot-mondreclame. Onze collega’s en ouders zijn onze ambassadeurs. Zij vertellen over hun keuze voor LAB-onderwijs en tippen ons als werkplek in hun netwerk. Zelf stellen we ons voor bij de lagere scholen in de buurt of nodigen we leraren uit om onze innovatieve aanpak te ontdekken. En soms slaat de vonk dan over.”

Kristien: “Aanwezig zijn in het onderwijsveld, trekt kandidaat-leraren aan. Maar actuele vacatures delen we steeds via onze kanalen en VDAB. Uiteraard in onze eigen stijl: met humor, zelfrelativering en hier en daar een leuke woordspeling. Zo’n vacaturetekst mag opvallen, kan wat marketing verdragen. En dan kan het snel gaan.”

Nele: “LAB Sint-Niklaas is nog in opbouw. Volgend schooljaar richten we voor het eerst een zesde jaar in en dat vraagt om versterking. Met dat aanwervingstraject zijn we al even bezig. Eerst selecteren we op basis van de sollicitatiebrieven en cv’s. Ieder van ons, directie en coördinatoren, leest die anders. Zinnen als ‘omdat ik over de nodige competenties en bekwaamheidsbewijzen beschik’, verleiden me als taalleraar niet. ChatGPT-passages evenmin. Verras mij: pak mij als lezer mee vanaf de eerste zin, maak het persoonlijk.”

Kristien: “In onze school maken we er een groepsgesprek van. Na de uitleg over LAB starten we met zes à zeven kandidaten een teamspel. ‘Wat is je leukste herinnering aan het middelbaar? Wat heb je nodig als je onder stress staat?’ De reacties en groepsdynamiek zijn zo veelzeggend.”

Nele: “Dat observeren wij tijdens onze Doedagen in maart. Wanneer leerlingen uit het zesde leerjaar komen proeven van LAB, vragen we aan de kandidaten die we na het gesprek weerhouden, om mee te draaien. Ze werken samen met het team en gaan in interactie met de leerlingen. Een diverse groep collega’s en bestuurders kijkt mee. We zien sollicitanten blokkeren, en groeien. Daarom beslissen we nooit na een eerste sessie. We gunnen kandidaten meerdere kansen om zich te tonen.”

Kristien: “Als wij twijfelen over iemand, nodigen we die kandidaat uit op de klasvloer en kan die ook met mogelijk toekomstige collega’s spreken. Die andere setting levert altijd meer informatie op. Ons team telt wel wat leraren die eerst een onzekere indruk maakten, maar tussen de leerlingen floreerden.”

Nele: “Ons hele aanwervingstraject vergt wel wat tijd en engagement, van iedereen. De nieuwe krachten die op 1 september zullen starten, introduceren we nog twee namiddagen lang in de integratieve pedagogiek van het LAB-model en verwachten we eind augustus ook voor het Summer Camp, onze jaarlijkse professionaliseringsweek. Intensief, maar zo cruciaal voor de onderwijskwaliteit. We willen de juiste leraar op de juiste plek.”

Kristien: “Die gedreven starter, ervaren onderwijsprofessional of enthousiaste zij-instromer hoeft geen perfect sollicitatieparcours af te leggen. Veel pedagogisch-didactische vaardigheden kan je leren. Maar of je wil leren? Dat veranderen we niet zomaar.”

Nele: “Positiviteit, collegialiteit en veiligheid zijn even onmisbaar. Als we polsen naar een negatieve onderwijservaring, blijf je dan vingerwijzen of kijk je ook in de spiegel? Wissel je met medekandidaten uit over de didactische case, of beschouw je hen als concurrenten? Laat je je in het groepsgesprek schamper uit over de anderen? Het zijn cruciale voorspellers.”

Kristien: “Echt botsen met kandidaten, gebeurt gelukkig zelden. Geïnteresseerde leraren kiezen bewust voor LAB en bereiden hun sollicitatie goed voor. Ze kennen onze visie en waarden, of zijn erdoor geprikkeld. Ze willen bijdragen aan onderwijsinnovatie, kiezen voor teamwerk en engageren zich voor een brede jaarprestatieopdracht.”

Nele: “Maar solliciteren is ook afstemmen. We leren elkaar kennen, maar een kandidaat moet zelf ook voelen of het wel iets wordt tussen ons. Voelt die zich goed bij de rol van leercoach? Wil die 38 uren per week tussen de leerlingen aanwezig zijn en samen lessen uitwerken? Misschien had die toch een ander idee over LAB-onderwijs? Geef hun daarom tijd en kansen om overtuigd ‘ja’ te zeggen. Of ‘nee’, dat is ook oké.”

Kristien: “Eerlijk en transparant, dat duurt het langst. Als school loont het om je relatie met potentiële leraren te verzorgen. Daarin toon je ook wie je bent. Wij beantwoorden elke sollicitatiebrief. Ook wie ons spontaan aanschrijft. ‘Bedankt dat je aan onze school dacht, er zijn nu geen vacatures …’: zo’n mailtje is een kleine moeite, maar even connecteren is belangrijk.”

Nele: “Kandidaten die meer stappen doorlopen in het sollicitatieproces, mogen ook rekenen op feedback. We delen hoe we het gesprek ervaarden of wat ons tijdens de Doedagen opviel. We benoemen sterktes en groeikansen. Aan wie we (nog) niet kiezen, geven we advies mee. En dat wordt geapprecieerd – ‘jammer dat ik het niet geworden ben, maar ik heb hier veel geleerd’ – én onthouden. Of hoe een afwijzing ook verrijkend en toekomstgericht kan zijn.”

Kristien: “‘Kies de beste match’: het is heel makkelijk gezegd. Ik besef dat mijn collega-directeurs amper kandidaten vinden in stedelijke contexten of voor tijdelijke opdrachten. Wij zoeken vooral in de wintermaanden vervangleraren. Onze structuren bieden dan flexibiliteit.”

Nele: “We streven altijd naar complementariteit. Zeker wanneer we wél uit meerdere geschikte leraren kunnen kiezen. Hoe meer collega’s elkaar aanvullen, hoe beter. En dat gaat veel verder dan vakkennis, ervaring of persoonlijkheid. Leraren zijn nog te vaak vrouw, dertiger, wit en kansrijk. Maar wij zoeken rolmodellen voor ál onze leerlingen. Mannen, vijftigplussers of leraren met diverse roots: als het matcht, zien we ze graag op onze vloer.”

Kristien: “Jezelf herkennen in leraren is belangrijk, én inspirerend. Onze tieners kunnen de leraren van morgen zijn. Wat kan je studeren na Wetenschappen-Wiskunde of Moderne Talen? Op elk studiekeuzelijstje zetten we de onderwijsoptie in de verf. We benadrukken bij onze zesdejaars en hun ouders hoe waardevol het lerarenberoep is: ‘Kijk eens hoeveel impact je kan hebben, ga ervoor!’ Hun sollicitatiebrieven zijn over een paar jaar meer dan welkom in mijn mailbox.”