Vlaanderen
Klasse.be

Zo doen zij het

Zo start positieve oriëntering al in de lagere school

  • 27 januari 2026
  • 4 minuten lezen

Leerlingen vormen zich in de lagere school al een beeld van ‘goede’ en ‘minder goede’ studierichtingen. Hoe counter je vooroordelen over technische en arbeidsmarktgerichte opleidingen? Van Talentcenter tot Techniekfestival: 3 leraren lager over initiatieven voor positieve oriëntering in de lagere school.

Leraar Miet Daniëls over positieve oriëntering lager onderwijs

“Achter goede punten schuilt niet altijd echte goesting”

Miet Daniëls, leraar zesde leerjaar, De Zonnewijzer, Zonhoven 

Miet Daniëls: “In de klas zie je veel, maar nooit alles. Verborgen laagjes bij leerlingen komen vaak pas bovendrijven buiten de schoolse context. Daarom trek ik elk jaar met mijn zesde leerjaar naar het Talentcenter. In kleine groepjes nemen ze deel aan wetenschappelijk onderbouwde proeven. Die peilen niet alleen naar hun taal- en wiskundeknobbel, maar ook naar motorische vaardigheden, technisch inzicht en – voor mij de echte spil – hun intrinsieke motivatie.”

“De tests leveren vaak verrassende inzichten op. Achter goede punten schuilt niet altijd echte goesting. Zo blijkt de sterkste rekenaar van de klas soms weinig liefde voor wiskunde te voelen. Hij wil vooral goed presteren om aan de verwachtingen van ouders en leraar te voldoen. Of de proeven tonen dat een stille leerling eigenlijk een uitzonderlijk rijke woordenschat bezit die tussen de 4 klasmuren onder de radar bleef.”

“Ook interessant: de tests suggereren welke studierichtingen in het derde middelbaar goed zouden kunnen aansluiten bij een leerling. Die suggesties bespreek ik met de leerling én de ouders. Ze zijn zeker niet bindend, maar helpen wel om bewuster te kiezen. Want als we voor een middelbare school kiezen die 5 van die 7 matches níet aanbiedt, sluiten we misschien al deuren nog voor ze ooit open zijn gegaan. Dat zou zonde zijn. Elk talent helpt een leerling z’n toekomst uitstippelen.”


Annelies Vander Aa over positieve oriëntering lager onderwijs

“Op de werkvloer komen finaliteiten mooi samen”

Annelies Vander Aa, leraar zesde leerjaar, VBS Sint-Pieters, Mechelen 

Annelies Vander Aa: “Vroeger voelde een gesprek over 1B bijna altijd aan als slecht nieuws. Zonde: als leraar hoop je op een positieve keuze, op basis van talenten in plaats van tekorten. Gelukkig komen interesses snel bovendrijven tijdens de Bliksemstages van JINC. Het concept is simpel: mijn leerlingen stappen een bedrijf binnen, steken de handen uit de mouwen en krijgen zo een eerlijk beeld van verschillende jobs. Niet vanuit een boekje, maar door het zelf te doen.”

“We trokken al naar een kinderdagverblijf om te koken, naar een Mechelse chocolatier om chocolade te maken en klanten te bedienen, en naar Albert Heijn waar ze brood sneden, rekken vulden maar evengoed meeliepen met de filiaalmanager. Tijdens die dagen merken ze vaak op dat verschillende beroepen – die we vaak associëren met andere finaliteiten – eigenlijk niet los van elkaar bestaan: op de werkvloer komen ze vaak mooi samen.”

“Sinds vorig jaar verkennen we trouwens ook jobs binnen onze eigen scholengroep. Een architect toont de plattegrond en de nieuwe plannen voor ons schoolgebouw, de personeelsdienst legt uit hoe facturen en lonen verwerkt worden en de IT-ploeg neemt hen mee naar het labo waar laptops worden hersteld. Ook heel dichtbij schuilt soms een onbekende wereld. En zo ontdekken leerlingen dat onderwijs ook niet enkel draait op leraren, maar op een hele keten van professionals.”

“Wat ik tijdens die stages vooral doe? Foto’s nemen. Zodat ouders achteraf kunnen zien wat ik zelf zie: kinderen die schitteren. Zo worden onze oriëntatiegesprekken weer kansen om talenten in kaart te brengen. We vertrekken daarbij vanuit die glimlach.”


Leraar Cindy Martens over positieve oriëntering lager onderwijs

“Er bestaat geen hiërarchie tussen talenten”

Cindy Martens, leraar vijfde leerjaar, De Driesprong, Maldegem 

Cindy Martens: “‘Begin maar hoog, je kan altijd afzakken.’ Het zijn uitspraken die kinderen soms al vroeg oppikken. Ze voeden het hardnekkige idee dat studierichtingen in een rangorde staan, met bijbehorende statusverschillen. Dat beeld probeer ik het hele schooljaar te doorbreken. Onder andere met ons jaarlijkse bezoek aan het Techniekfestival.”

“In Flanders Expo gaan mijn leerlingen zelf aan de slag: ze maken een sleutelhanger, doen een lampje branden of solderen hun naam op een piepklein bordje. Tegelijk ontdekken ze er ook dat technologie veel meer is dan sleutelen en bouwen. Leerlingen uit het zesde en zevende jaar secundair stellen er hun eindprojecten voor. De drukpers die ze ontwikkelden, kwam tot stand door intense samenwerking en probleemoplossend denken. Precies die brede kijk op techniek wil ik mijn leerlingen meegeven.”

“Het blijft jammer dat kinderen nog vaak horen dat iets ‘niets voor meisjes’ of ‘niets voor jongens’ zou zijn, terwijl talenten en interesses niets met gender te maken hebben. Op de textielafdeling verdiept een groepje nieuwsgierige jongens zich in weeftechnieken, terwijl meisjes aan de stand ernaast boren, vijzen en zagen. In een andere workshop denken ze samen na over het ontwerp van een zelfrijdende auto. Dat is de kracht van het Techniekfestival: hier sneuvelen stereotypen en krijgt elk talent ruimte.”

Simon Verbist

Voeg dit artikel toe aan je bewaarde artikels

Log in om te bewaren


Laat een reactie achter