Vlaanderen
Klasse.be
Leerling blaast op trompet tijdens klasuitstap naar De Munt

Met je Lerarenkaart

Op klasuitstap naar De Munt

  • 19 november 2026
  • 6 minuten lezen

Wat gebeurt er in het Brusselse operagebouw? In deze klasuitstap naar De Munt zit muziek, maar de zesdes van basisschool GO! Zavelberg speuren ook achter de schermen, horen de dirigent uit, volgen de repetitie en maken zelf muziek. Ook redacteur Evy speelt mee.

In harmonie

Hoe laat je leerlingen kennismaken met klassieke muziek? Niet met een saaie uitleg over het symfonieorkest, weet medewerker Hilde. Zij laat de klassen van leraar muzische vorming Dorien en meester Bruno klappen, bewegen, onderzoeken en zelf muziek maken. En stoomt zo die 12-jarigen klaar voor hun klasuitstap naar De Munt.

Hilde gooit een balletje in de lucht. “Wanneer het weer in mijn hand landt, klappen jullie allemaal tegelijk.” Simpel? Tot Hilde dat balletje steeds hoger gooit en het langer duurt voor ze het weer opvangt. “Samenspel is het allerbelangrijkste voor muzikanten”, legt Hilde uit. “Je moet kijken, wachten en elkaar aanvoelen. Precies zoals in een orkest.”

Mahera, Oda en Jasper nemen elk om beurt haar plaats in. Ze dirigeren de klas en merken meteen dat iedereen op exact hetzelfde moment laten klappen niet zo eenvoudig is. Zeker niet wanneer het tempo vertraagt.

“Genoeg geklapt”, gaat Hilde verder. “Bedenk al een geluid met je mond of lichaam en kies in stilte een tel van 1 tot 8. Straks maak je jouw geluid, op jouw tel.” Hilde telt, de geluiden vallen één voor één binnen. Soms tegelijk, soms na elkaar. Plots klinkt er even helemaal niets. “Stilte is in muziek net zo belangrijk als klank”, vertelt Hilde. “Zonder stilte wordt muziek al snel overweldigend.”

20261020, Brussel, foto's Katrijn Van Giel. Foto's van workshop van operahuis, De Munt samen met de school Zavelberg in Sint-Agatha-Berchem.
Leerling Niels geeft als dirigent voor zijn spontane klasorkest de maat aan.

Verrijk je muziekkennis

Hilde verdeelt de klas in 4 instrumentengroepen: strijkers, houtblazers, koperblazers en slagwerk. Ze speelt verschillende muziekfragmenten af. “Hoor je jouw instrumentengroep? Dan sta je recht en beweeg je mee. Twijfel je? Spits dan je oren.” En dat blijkt behoorlijk lastig. In een orkest spelen verschillende groepen tegelijk en de trompet klinkt nu eenmaal een stuk luider dan de viool.

Elk groepje onderzoekt hun instrumentengroep en bereidt een korte presentatie voor hun medeleerlingen voor. De strijkers spannen elastiekjes rond een doos. “Wat gebeurt er als je je elastiek harder opspant? En wat als die snaar korter, langer, dikker of dunner is?”, werpt Hilde op. De houtblazers halen hun rietjes boven. Eyden en Hiranur leggen uit hoe een kortere luchtkolom een hogere toon geeft, en een langere een lagere toon.

De koperblazers vergelijken mondstukken en meterslange buizen. “Een hoorn bestaat uit meters buis, maar compact opgerold”, verraadt Hilde. “Met de ventielen bepaal je de weg die de lucht door het instrument aflegt.” “Bij een trombone ook?”, twijfelt Mahera. “Neen, daar schuif je de buis voor elke noot korter of langer. En wist je dat je als slagwerker alle instrumenten, van marimba en gong tot triangel, moet kunnen bespelen?”

De zesdejaars dansen bij het horen van hun instrumentengroep.

Een dansende melodie

Maar hoe onthoud je al die instrumenten en klanken? Hilde geeft de leerlingen een opdracht: “Creëer in groep een beweging die bij jouw instrumentengroep past. Dans door de ruimte als je jouw instrumenten in het liedje hoort.” De leerlingen leren hierdoor gericht luisteren naar klassieke muziek en de verschillende instrumenten van elkaar onderscheiden. Het levert een klas vol dansende koper- en houtblazers, strijkers en slagwerkers op.

Maar hobo, dwarsfluit, piccolo, tuba, hoorn of trompet: het blijft een stevige woordenlijst om uit het hoofd te leren. “Ga jij ook zingen”, hoopt Inaya. Hilde zet meteen een lied in om alle instrumenten beter te onthouden. De leerlingen zingen uit volle borst mee: “Ken jij de namen van alle instrumenten, die spelen in het operaorke-èst? Violen, altviolen, cello’s en de contrabassen.”

Aan het einde van de workshop volgt de ultieme test. Hilde wijst een instrument aan en de klas roept zo snel mogelijk de naam. “Fagot! Klarinet! Harp!” Aan de start van de workshop kenden de leerlingen het verschil tussen hout- en koperblazers nog niet. Nu herkennen ze de klanken van alle instrumenten.

Herkennen de leerlingen alle instrumenten tijdens de repetitie van het orkest?

Onder leiding van de dirigent

Een week later wacht Hilde de leerlingen op tijdens hun klasuitstap naar De Munt. Ze vertelt over het ontstaan van het operahuis en stelt chef-dirigent Alain Altinoglu voor. “Waarom koos je ervoor om dirigent te worden?”, steekt Mahera meteen van wal. “Muziek is mijn passie”, antwoordt Alain. “Als kind oefende ik uren aan de piano, terwijl mijn vrienden alleen geïnteresseerd waren in voetbal. Ik wilde sowieso iets met muziek doen in mijn job.”

“Moet een dirigent alle instrumenten kunnen bespelen? En is het niet gewoon wat met je armen zwaaien?”, vragen Jasper en Niels enthousiast. “Dirigeren is veel meer dan noten lezen. Je werkt voortdurend met mensen. Luisteren, uitleggen en overleggen zijn minstens zo belangrijk, want een orkest bestaat uit heel veel muzikanten die samen één verhaal moeten vertellen.”

“Heb je soms spierpijn in je armen?”, polst Inaya. Alain lacht: “Een journalist telde het aantal bewegingen van mijn armen eens. Ik bewoog 6000 keer tijdens één concert. Dat zijn veel armspieroefeningen.”

“Hoor je het als iemand een fout maakt?”, klinkt het. “Soms, maar ik merk het niet elke keer op. Ook ik kan foute bewegingen maken en zo de muzikanten op het verkeerde moment laten spelen. Maar dat is waarom we zo vaak oefenen. Zo kunnen de muzikanten ook zichzelf verbeteren.”

De leerlingen volgen Alain naar de repetitiezaal. “1 en 2 en 3”, telt Alain af. Ze volgen de strijkstokken die de lucht in schieten, houden hun handen over hun oren wanneer de hout- en koperblazers inzetten en gniffelen als Alain zelf een stukje zingt. “Wauw, zo mooi”, fluistert Jasper.

Monden vallen open bij het zien van het schitterende plafond in de concertzaal.

De apotheose

Hoe ziet de concertzaal eruit? De leerlingen vlijen zich neer in de fluwelen rode zetels. Vanop het balkon hebben ze zicht op het podium, de koninklijke loges en de coulissen. “Kijk ook eens naar boven”, tipt Hilde. Alle blikken schieten richting de schildering op het plafond.

“Engelen. Spots. En is dat echt goud?”, mijmert Niels terwijl hij naar boven kijkt. “Dat zou wel héél duur zijn”, bedenkt Hilde. “Hier zorgen goudverf en bladgoud voor de schittering”. Bij het verlaten van de zaal lopen we langs de koninklijke loges. “Hier voel ik me net een prinses”, klinkt het vrolijk.

Hilde onthult nog meer. “Ook het podium verbergt geheimen. Boven het toneel hangen kabels, lichten, constructies en decorstukken. Vooraan kan een deel van de vloer naar beneden. Daar schuilt de orkestbak, de plek waar muzikanten tijdens een voorstelling zitten.”

“Passen al die muzikanten daarin?”, weerklinkt in de zaal. “Jawel! De strijkers, het slagwerk, de hout- en koperblazers, die spelen in het symfonieorkest”, zingt Hilde nog een keer. De zesdejaars wachten deze keer niet op haar tel om te applaudisseren.

Kind speelt op xylofoon

Over De Munt

Het nationale operahuis van België verrast met muziek, verbeelding en verhalen. Leer het operahuis kennen, woon een voorstelling bij, ontmoet het Muntorkest of bezoek de ateliers. Kies een thematische rondleiding of workshop voor basis-, secundair of hoger onderwijs. Of gebruik het gratis lesmateriaal voor het secundair onderwijs.

Evy Ceusters

Voeg dit artikel toe aan je bewaarde artikels

Log in om te bewaren


Laat een reactie achter