Vlaanderen
Klasse.be

Zo doen zij het

3 directeurs over hoe ze burn-out voorkomen en aanpakken in hun team

  • 25 oktober 2016
  • 5 minuten lezen

Zorg dragen voor je personeel, maken dat ze niet (meer) in het rood gaan … Dankzij kleine initiatieven voelen leraren zich gewaardeerd, gehoord en goed in hun vel. En dát komt uiteindelijk ook de leerlingen ten goede. 2 directeurs en 1 vertrouwenspersoon vertellen hoe zij werk maken van welbevinden op school.

Stijlvol chillen in de lerarenlounge

“Toen de opvangruimte voor de leerlingen te klein werd en moest verhuizen, kwam er onverwachts een ruimte vrij vlakbij de lerarenkamer. Een extra klaslokaal hadden we niet meteen nodig, dus besloot ik mijn team in de watten te leggen met een relax-plek. De mosterd haalde ik bij een project in Finland, waar ‘werk-’ en ‘ontspanningsruimte’ duidelijk verschillend waren. Terwijl het bij ons in de lerarenkamer altijd een drukte van jewelste was: de ene zat te werken aan de computer, de andere was aan het verbeteren, een groepje zat te kletsen …

Greetje Huyse
Greetje Huyse: “De energie die ze opdoen stroomt door naar de leerlingen.”

In juli ging ik aan het schilderen en kocht ik leuke – niet-schoolse! – meubeltjes en een mooie koelkast aan. Een leuke verrassing voor de leraren bij hun terugkeer op 1 september, al hadden de meesten het tijdens de zomer al ‘ontdekt’ en verspreidde het nieuws zich als een lopend vuurtje. ‘Als je ons hier nog maar buiten krijgt!’ grapten ze. Dat is tot nog toe gelukkig geen probleem, maar de lounge wordt wél goed bezocht. En business wordt netjes gescheiden van pleasure.

De kostprijs? 3000 euro. Dat is mijn team absoluut waard. De voorbije jaren hebben we veel geïnvesteerd infrastructuur voor de leerlingen, nu was het eens hún beurt. Het is een gemotiveerde en positief ingestelde ploeg, en dat wil ik graag zo houden. Ze hebben immers die energie nodig als ze er 100 % willen staan voor de leerlingen.”

Greetje Huyse, directeur Vrije basisschool ’t Biekorfje, Aalbeke


Enquête legde problemen bloot

“’45 % heeft last van te hoge werkdruk’. Dat was een van de resultaten van een enquête rond welbevinden bij het personeel van onze school. Er was op verschillende fronten werk aan de winkel, zo bleek uit de antwoorden. Problemen waar we wel al íets van wisten, maar nu stonden ze zwart op wit.

Elke De Pril
Elke De Pril: “Minder planlast en meer inspraak moeten het tij keren.”

Het grootste issue was de planlast, en daarmee samenhangend: het evenwicht werk-privé. ‘Onze knop blijft altijd aan staan’ en ‘ons hoofd is nooit eens leeg’ waren noodkreten die ik vaak te horen kreeg. Mensen waren vaak tot ’s nachts bezig voor school en raakten oververmoeid. Vooral de administratieve rompslomp en het gevoel dat je je altijd moet bewijzen hakken er stevig in bij de collega’s. Op een bepaald moment waren 10 van onze 70 leraren langdurig afwezig. Sommigen maakten de overstap naar de privésector.

Intussen zijn er diverse initiatieven genomen om het welbevinden op school te verhogen, met wisselend succes. Zo stelden we voor om de 55+-leraren geen toezicht meer te laten doen, maar daarop kwam reactie van de startende leraren, die het naar eigen zeggen óók al druk genoeg hadden. Het team vraagt ook meer inspraak in opdrachten en uurroosters. Vooral collega’s die deeltijds werken, maar wel elke dag op school moeten zijn, soms maar voor 1 uur, raken al eens gefrustreerd. En niet te vergeten: ons ‘Comité ter bevordering van de collegiale banden’. Elke laatste vrijdag van de maand na schooltijd brengt iedereen wat lekkers mee voor een afterworkdrink. Daar vinden vaak nog de beste gesprekken plaats.”

Elke De Pril, vertrouwenspersoon GO! Atheneum, Denderleeuw


Terug naar de essentie van onderwijs

“Als kleine ergernissen blijven sluimeren, kunnen ze uitgroeien tot conflicten. Daarom draag ik ‘open communicatie’ hoog in het vaandel en speel ik graag kort op de bal. En dat werkt in 2 richtingen: ik spreek zelf mensen aan als ik iets merk aan hun lichaamstaal of als ik iets afleid uit hun reacties.

En omgekeerd komen collega’s ook makkelijk bij mij ventileren als ze met iets zitten, omdat ze weten dat ik er ook altijd iets mee dóe: raad geven, een gesprek opzetten met andere betrokkenen, afspraken maken … Makkelijk is dat ‘open communiceren’ niet altijd: alles op tafel kunnen gooien is één ding, maar de manier waarop, daarin wil ik met het team zeker nog verder evolueren.

Kathy Alpaerts
Kathy Alpaerts: “Weg met de tierlantijntjes.”

Wat ik in elk geval de laatste jaren steeds meer merkte, was dat mensen soms door het bos de bomen niet meer zagen. De vele veranderingen in het onderwijs schrikten hen af. Daarom is mijn speerpunt al voor het tweede jaar op rij ‘back to basics’. Ik heb zo veel mogelijk komaf gemaakt met wat ik de ‘tierlantijntjes’ noem: extra’s die niets te maken hebben met de essentie van onderwijs. Zo pasten we op 1 september voor een Back to School-event georganiseerd door de gemeente en skippen we ook heel wat wedstrijden. Harde keuzes soms, maar mijn team is er dankbaar voor.

Toch voelde een aantal leraren zich vorig schooljaar overbevraagd. Tel daar een moeilijke thuissituatie bij, en mensen zijn extra kwetsbaar. Een van onze kleuterjuffen stelde daarom een werkgroep ‘welbevinden’ voor. Zij heeft zelf een burn-out achter de rug en verdiepte zich in ‘eutonie’, een methode die helpt het evenwicht te herstellen. Het team was meteen voor het idee gewonnen.

De werkgroep zal dit schooljaar focussen op 3 dingen: gelijkwaardige communicatie, de teamgeest bevorderen en een betere zelfkennis om burn-out te voorkomen. En nog belangrijker: ook onze leerlingen hebben baat bij meer rust en structuur. Dat geeft hun een goed gevoel, wat essentieel is om tot leren te komen.”

Kathy Alpaerts, directeur Atheneum Lier – Basisschool ’t Molentje

Wat zegt de regelgeving?

Psychosociale risico’s op het werk voorkomen is een gezamenlijke opdracht van het schoolbestuur en de directie. Zij hebben verschillende rollen en verantwoordelijkheden die wettelijk zijn vastgelegd. Het Onderwijsministerie ondersteunt scholen met een beleidsplan vol info en tips om het welzijn van personeel en leerlingen te verhogen.

Wil je met de leerlingen werken rond geestelijke gezondheid? VIGeZ werkte mee aan een educatief pakket bij de film Everybody Happy.

Nele Beerens

Voeg dit artikel toe aan je bewaarde artikels

Log in om te bewaren


T

Tina Nuytinck

26 oktober 2016

Herkenbaar om dit artikel te lezen.
Ook wel bevrijdend om te zien dat ik niet de enige ben die kampt met deze problematiek (verhouding werk en privé).
Zeer goed dat er nu initiatieven opgezet worden. Hopelijk maken de scholen hiervan ook meer gebruik. Dit gebeurt momenteel nog zeer weinig.
Ik merk ook dat vele scholen weinig rekening houden met de algemene wetgevingen. Die er wel zijn om de leerkrachten hiervoor te beschermen . Nog te vaak krijg je reacties dat alle extra dingen gewoon bij je job horen. Maar zelfzorg hoort er niet bij.

Reageren
F

Fabienne Dubois

26 oktober 2016

Wie zorgt er voor dat de directeur geen burn-out krijgt ?
Als directeur van een kleine basisschool komt bijna alles op mijn bord terecht : Wettelijke Verplichtingen, vernieuwingen, administratie ( een secretaresse slechts halftijds), opvolgen van de evolutie van de kinderen, welbevinden van kinderen,veiligheid ... moet ik nog door gaan !

Ik weet uit ervaring dat leerkrachten overvraagd worden. Ik ben echter fier op mijn team dat zich alle dagen opnieuw inzet voor onze kinderen. Welbevinden is en blijft belangrijk want wanneer de leerkracht goedgezind is zijn de kinderen ook gelukkig. Op tijd en stond een kleine attentie doet ook wonderen : een kaartje met een wens, een extra koekje, gratis soep en koffie, een luisterend oor, een bloemetje,...
Hen laten voelen dat wij samen school maken !

Reageren
J

Jan Geurts

3 november 2016

beste Fabienne,

ik wil je bedanken voor je inzet als directrice. Echter, de ketting is zo zwak als de zwakste schakel... en soms is dat de directrice zelf die aan microMgt doet of de werklast van de leerkrachten niet goed bepaalt/ vastlegt.
Toch geef ik je ook gelijk als je zegt dat je wordt afgeleid van de "core business" door administratie , coachings,... en dan bevinden we ons ik het luikje leiderschap: heb je je al eens onderzocht welk type leider je bent? Sturend of steunend ( Cfr Blanchard...) . Ik deed de test en het heeft me geholpen : good luck !

Reageren
L

Linda

9 november 2016

Ik geef al heel wat jaren les in een grote secundaire school. De werkdruk is heel erg hoog. Al jaren trekken collega's aan de alarmbel, zijn er ontzettend veel zieken. Enkele vastbenoemden gaven de voorbije jaren hun ontslag. De directie lijkt dit echter niet te deren of te zien en gaat gewoon verder. Ons wagentje wordt almaar voller geladen. In alles moeten we de eerste en de beste zijn (en dan komt de pers langs) en dat eist een heel grote tol. Heb je daarnaast moeilijkheden in je privé-leven, dan heb je geen leven meer. Bovendien zijn pesterijen vanwege de directie schering en inslag. Vooral wie zijn zegje wil doen, breekt het zuur op. Onbekwaamheid veroorzaakt evenzeer een sterk verminderd welbevinden. Voor mezelf heb ik beslist er in juni mee te kappen, ook al geef ik erg graag les. Ernstige gezondheidsproblemen hebben de doorslag gegeven.

Reageren

Laat een reactie achter