Beter leren in je klaslokaal: 4 kleine ingrepen

Beïnvloedt de kleur van je klaslokaal het leren? En wat met licht en akoestiek? Onderzoeker Maaike Engels deelt 4 haalbare ingrepen waardoor leerlingen nog beter leren in jouw klaslokaal.

Illustratie over hoe het inrichten van je klaslokaal invloed heeft op de leerprestatie van je leerlingen

1. Kies voor kleur

Maaike Engels: “Doet de kleur van klasmuren iets met de leerprestaties? Ja, zegt onderzoek. Maar voor je verfpotten bestelt: hersenen tonen het minste activiteit tussen sneeuwwitte muren. Ons brein houdt van een tikje spannender. Warm scoort beter dan koel, zacht beter dan fel. Met pastelrood of pastelgeel zit je goed. Hou rekening met vaste elementen in je klaslokaal. Blauwe tegels breek je niet zomaar uit. Contrasteer je die met oranje muren, dan prop je je lokaal vol vervelende afleiders.”

“De balans bewaken: dat geldt ook voor je aankleding. Een legertje aan posters, knutselwerken en prikborden leidt leerlingen af. Zeker in de basisschool. De richtlijn: vermijd aankleding die niet raakt aan je les. Spellingsregels of verkeersborden tijdens wiskundelessen? Eigenlijk is dat geen goed idee.”

2. Hou het luchtig

Maaike Engels: “Sinds corona weet de hele onderwijswereld dat goed verluchten belangrijk is voor de gezondheid. Maar extra zuurstof in je klaslokaal betekent ook meer focus. Gooi geregeld het raam open of gebruik CO2-gestuurde ventilatie. Zeker als veel leerlingen 8 uur samenzitten in hetzelfde lokaal.”

“Ook licht doet ertoe. Daglicht garandeert meer visueel comfort en focus. Moet je toch bijlichten? Vermijd dan kunstlicht van slechte kwaliteit, want dat veroorzaakt hoofdpijn en vermoeidheid. Enkele onderzoeken tippen blauw licht voor pubers. Dat drijft de denksnelheid op als hun biologische klok in de ochtend nog op slaaptoestand staat. Nog belangrijk: leraren moeten de temperatuur goed kunnen regelen. Optimale leerprestaties bij 30° of vrieskou? Vergeet het maar. Mikken op 20° lijkt slim.”

3. Demp decibels

Maaike Engels: “Een toenemend probleem in klaslokalen? Lawaai. De optelsom van geroezemoes, te veel galm en storend geluid rond de klas, kaapt leertijd. Maak afspraken over stilte en hou het geluidsniveau onder de 40 decibels. Van kleuter tot tiener: iedereen wint daarbij. Akoestische panelen of gordijnen kunnen het lawaai in de klas verder dempen. En je kan ze flexibel en doelgericht inzetten om zones te creëren in je klas.”

“Sommige elementen heb je niet in de hand. Een school aan een drukke steenweg in de stad versus tussen de velden op het platteland. Of een nieuwbouw opgetrokken volgens de beste geluidsnormen versus een gebouw waar je grootouders nog rondliepen. Toch is elke verbetering in akoestiek zinvol. Voor de leerprestaties, maar ook voor het welbevinden van iedereen op school.”

4. Grijp naar groen

Maaike Engels: “Planten nemen stress en vermoeidheid weg. Leerlingen uit het secundair die in ‘groene’ lokalen zitten, registreren dat ze betere resultaten halen en minder straffen krijgen. Bovendien evalueren ze hun leraren positiever. Haal dus de natuur naar binnen.”

“Onthard ook je speelplaats. Zicht op groen draagt bij aan focus en reduceert stress. Daarom maken steeds meer scholen de ommezwaai naar natuurlijke speelplaatsen. Bomen en plantenperken hebben meer effect dan een strak voetbalveld.”

“Conclusie: planten, verlichting, zuurstof, kleuren … met kleine, haalbare ingrepen kan je een verschil maken. Maar wel met deze nuance: zelfs het perfecte klaslokaal komt qua impact hooguit aan de hielen van leraren.”

Maaike Engels is onderwijsonderzoeker en kennismakelaar bij de Kennisrotonde van het Nationaal Kennisinstituut Onderwijs, waar je een uitgebreider antwoord met referenties naar onderzoek vindt.

Bart De Wilde